Іздеу нәтижелері

39 нәтиже

1. Өнеркәсіптік улы заттардың сипаты, ағзаға әсері және зардаптарынан қорғану жолдары

   Мақалада өнеркәсіп салаларын химияландыру барысында туындайтын улы заттардың сипаты, олардың өндірісте түзілу көздері және әртүрлі мамандық иелеріне тигізетін кәсіби қауіптері қарастырылады. Токсиндердің ағзаға тигізетін жалпы және жергілікті әсерлері, тері арқылы сіңу ерекшеліктері, уланудың алдын алуға арналған техникалық-санитарлық шаралар сипатталады. Сонымен бірге улану патогенезі, шұғыл медициналық көмектің маңызы және антидоттардың, атап айтқанда активті көмірдің физикалық-химиялық залалсыздандыру рөлі баяндалады.

2. Қоршаған ортаға тарайтын химиялық қосындылар және олардың экологиялық зардаптары

   Мақалада өнеркәсіптік қалдықтардың биосфераға таралу жолдары, улы химиялық заттардың адам организміне тигізетін әсері мен созылмалы дерттердің пайда болу механизмдері жан-жақты қарастырылады. Сонымен қатар парниктік эффект, озон қабатының жұқаруы, қышқыл жауындар, сондай-ақ Лондондық және фотохимиялық түтіндердің қалыптасу факторлары мен нақты статистикалық көрсеткіштері талданады.

3. Улы химиялық қосылыстардың адам организміне тигізетін әсері мен зақымдау механизмдері

   Мақалада адамзатқа мәлім химиялық қосылыстардың түрлері, олардың қолданылу аясы мен адам организміне тигізетін уытты әсерлері жан-жақты қарастырылады. Зиянды компоненттердің тыныс алу, тері және ас қорыту арқылы ену жолдары, тіндер мен мүшелерде жинақталу заңдылықтары, өткір және созылмалы улану сипаты баяндалады. Сонымен қатар әсері күшті улы заттар тудыратын зақым ошақтарының ерекшеліктері мен әскери улағыш қоспалардың токсикологиялық топтары нақты мысалдармен сипатталады.

4. Органикалық емес улы қосылыстардың таралу ерекшеліктері және қауіпсіздік шаралары

   Мақалада химиялық қауіпті нысандарда қолданылатын улы қосылыстар, күшті әсер ететін заттардың жіктелуі мен адам ағзасына зияны жан-жақты қарастырылады. Қазіргі өндірісте пайдаланылатын заттардың биологиялық қауіптілік топтары, улы химикаттардың таралу механизмдері, хлор және аммиак секілді газдардың қауіпті қасиеттері, сондай-ақ өндірістік кәсіпорындардағы өткір және созылмалы уланулардың салдары баяндалады.

5. Комплексті қосылыстардың құрылымы, термодинамикалық тепе-теңдігі және жіктелу ерекшеліктері

   Мақалада комплексті (координациялық) қосылыстардың химиялық табиғаты, олардың ашылу тарихы мен Альфред Вернердің координациялық теориясы жүйелі түрде қарастырылады. Кешен түзуші орталық атом мен лигандтар арасындағы донорлы-акцепторлы және дативті байланыстардың ерекшеліктері, валенттік байланыс, кристалл өрісі және молекулалық орбитальдар әдістері арқылы түсіндіріледі. Ерітінділердегі аквакомплекстердің түзілуі, сатылы және жалпы тұрақтылық константалары, Я. Бьеррумның түзілу функциясы мен Гиббс энергиясының байланысы баяндалады. Сонымен қатар аква-, гидроксо-, аммиакатты, ацидо-, гидридті, ониенді және карбонилді комплекстердің жіктелуі мен фотоматериалдарды өңдеудегі практикалық маңызы жан-жақты талданады.

6. Координациялық қосылыстардың құрылысы, электрондық табиғаты және биологиялық қызметі

   Мақалада кешенді қосылыстардың химиялық табиғаты, А. Вернердің координациялық теориясы, орталық атом мен лигандалардың сипаттамасы қарастырылады. Сондай-ақ координациялық байланыстың түзілуі, дативті әрекеттесу, байланысты сипаттайтын негізгі үш теория және гемоглобин мысалында кешендердің биологиялық рөлі баяндалады.

7. Химиялық және радиациялық қауіпті факторлардың жіктелуі мен қорғану шаралары

   Мақалада өндірістік кәсіпорындар мен төтенше жағдайлар кезінде туындайтын химиялық және радиациялық қауіпті факторлар, қатты әсер ететін улы заттар мен әскери улағыш қосылыстардың жіктемесі, хлор, аммиак және көмірқышқыл газымен улану кезіндегі алғашқы көмек көрсету тәртібі, сондай-ақ радиациялық ластану аймақтары, қорғаныс панаханаларының түрлері және заманауи барлау құралдары толық баяндалады.

8. Бейорганикалық қосылыстардың жіктелу заңдылықтары, номенклатурасы және биологиялық мәні

   Бейорганикалық химиядағы жай және күрделі заттар, соның ішінде бинарлы қосылыстар, оксидтер, қышқылдар, негіздер, тұздар және комплексті қосылыстар құрылымы, қасиеттері мен жіктелу заңдылықтары бойынша топтастырылады. Заттардың заманауи номенклатурасы олардың химиялық табиғатына сәйкес анықталады, ал негізгі бейорганикалық қосылыстар өндірістік мақсатта кеңінен қолданылып, тірі ағза жасушаларындағы макроэлементтік әрі микроэлементтік құрамды түзеді.

9. Атмосфералық ауаның экологиялық жағдайы, ластану көздері және олардың салдары

   Мақалада жер атмосферасының табиғи қорғаныштық қасиеттері, табиғи және антропогендік ластану факторлары егжей-тегжейлі талданады. Көлік пен энергетика кешендерінен бөлінетін улы газдардың, ауыр металдардың таралу ауқымы, сондай-ақ экологиялық апаттардың адам денсаулығы мен қоршаған ортаға тигізетін зардаптары ғылыми деректермен негізделіп баяндалады.

10. Бейорганикалық қосылыстардың жіктелуі, қасиеттері және номенклатуралық ережелері

    Мақалада бейорганикалық қосылыстардың негізгі кластары, олардың жіктелу принциптері, химиялық қасиеттері және номенклатурасы жүйелі түрде қарастырылады. Жай және күрделі заттардың ерекшеліктері, бинарлық қосылыстардың формулаларын құрастыру ережелері, оксидтер, қышқылдар, негіздер мен тұздардың түрлері, сондай-ақ маңызды қышқылдар мен оларға сәйкес орта тұздардың атаулары толық қамтылған.

11. Химиялық байланыс типтері, заттар құрылысы және комплексті қосылыстар ілімі

    Мақалада химиялық байланыстың негізгі түрлері, олардың түзілу механизмдері мен сандық параметрлері, кристалдық торлар мен химиялық формулалардың сипаттамасы баяндалады. Сонымен қатар Альфред Вернердің координациялық теориясына негізделген комплексті қосылыстардың құрылысы, жіктелуі, кеңістіктік құрылымы, изомерия түрлері және олардың биологиялық үдерістер мен халық шаруашылығындағы практикалық қолданысы жан-жақты қарастырылады.

12. Антропогендік факторлардың қоршаған орта мен адам ағзасына тигізетін қауіп-қатерлері

    Техногендік орта мен антропогендік іс-әрекеттер адам өміріне қауіп төндіріп, атмосфералық ауаның ластануына және түрлі ауруларға себеп болады. Қазақстанның өндірістік орталықтарындағы зиянды заттардың шектен тыс мөлшері, смог, қышқыл жаңбыр, климаттың жылынуы және озон қабатының бұзылуы экологиялық ахуалды күрделендіреді. Адам ағзасына тыныс, ас қорыту және тері арқылы енетін өндірістік улы қосылыстар өткір немесе созылмалы улануға әкелгенімен, ағза химиялық өзгеріс, депонирлеу және бөліп шығару арқылы уға қарсы күреседі.

13. Оттекті органикалық қосылыстар, спирттер мен фенолдардың химиялық табиғаты

    Мақалада органикалық оттекті қосылыстардың, соның ішінде біратомды және көпатомды спирттер мен фенолдардың құрылымдық ерекшеліктері, физикалық-химиялық қасиеттері, синтездеу тәсілдері және өндірістік маңызы қарастырылады. Спирттердегі молекулааралық сутектік байланыстың олардың еруі мен қайнауына әсері, фенол молекуласындағы өзара әсерлер және өндірістік қалдықтарды залалсыздандыру әдістері талданады.

14. Химиялық қауіпті өндірістердегі улы заттардың сипаттамасы және аварияларды жою шаралары

    Мақалада қатты әсер ететін улы заттардың өнеркәсіп салаларында қолданылуы, олардың адам ағзасына тигізетін патологиялық әсеріне қарай топтастырылуы және химиялық қауіпті нысандардағы сақталу шарттары жан-жақты баяндалған. Улы химикаттарды теміржол, құбыр және автомобиль көлігімен тасымалдау талаптары мен сақтау резервуарларының қауіпсіздік параметрлері сипатталған. Сонымен қатар химиялық авариялардың таралу ауқымы, алғашқы және қайталама зақымдаушы бұлттардың қалыптасу факторлары, қоршаған ортаны қорғау тетіктері, халықты көшіру және ошақта химиялық барлау жүргізу алгоритмдері егжей-тегжейлі қарастырылған.

15. Жаппай зақымдау факторларынан халықты қорғау және химиялық ахуалды бағалау негіздері

    Радиоактивті, химиялық және биологиялық зақымдану ошақтарының қалыптасу сипаты, қоршаған орта мен халыққа тигізетін қауіп-қатерлері және олардан сақтану шаралары маңызды мәнге ие. Радиоактивті сәулелену дозалары, әскери улағыш қосылыстар мен өндірістік қауіпті заттардың жіктелуі, сондай-ақ ауадағы шекті рұқсат етілген концентрация нормалары қауіпсіздік талаптарын айқындайды. Биологиялық зақымдану факторлары, химиялық күйіктер кезіндегі шұғыл алғашқы көмек көрсету нұсқаулары және атмосфераның вертикалды тұрақтылығы мен метеорологиялық жағдайлар негізінде химиялық ахуалды бағалау тәртібі төтенше жағдайлар салдарын жоюдың басты негізін құрайды.

16. Комплексті қосылыстардың құрылысы, химиялық табиғаты және биомедициналық маңызы

    Мақалада комплексті қосылыстардың құрылысы, А. Вернердің координациялық теориясының негізгі қағидалары, химиялық байланыс табиғаты мен ерітіндідегі тепе-теңдік заңдылықтары жан-жақты қарастырылады. Сондай-ақ кешендердің изомериясы, заманауи атау ережелері және гемоглобин, хлорофилл сияқты маңызды биокомплекстер мен хелаттық препараттардың биологиялық-медициналық рөлі баяндалады.

17. Ағзаның жылу алмасу физиологиясы және терморегуляция патологиясы

    Мақалада адам мен жануарлар ағзасындағы жылу реттелу үдерістерінің физиологиялық және патологиялық негіздері қарастырылған. Гомеотермия мен пойкилотермия құбылыстары, дене мүшелерінің температуралық айырмашылықтары, тәуліктік ауытқулар және химиялық жылу түзілу тетіктері жан-жақты талданған. Физикалық жылу шығару жолдары – кондукция, конвекция, сәулелену және тердің булануы, сондай-ақ сұйықтық пен электролиттерді жоғалтудың ағзаға тигізетін әсері сипатталған. Орталық және шеткі жүйке жүйесінің, соның ішінде гипоталамус ядроларының терморегуляциядағы рөлі ашылып, гипотермия, гипертермия, жылулық соққы және қызбаның сатылары мен даму ерекшеліктері баяндалған.

18. Дәрілік технологиядағы жоғары молекулалық қосылыстар, коллоидты жүйелер және суспензиялық препараттар

    Мақалада қазіргі медицина мен фармацияда қолданылатын жоғары молекулалық қосылыстардың, коллоидты, жартылай коллоидты және қорғалған коллоидты жүйелердің сипаттамасы жан-жақты қарастырылады. Сондай-ақ гидрофильді және гидрофобты дәрілік заттардан тұрақты суспензиялар, суспензиялық жағар майлар, пасталар мен эмульсиялық жағар майларды дайындау технологиясы, соның ішінде компоненттердің нақты арақатынастары мен өндірістік ережелері толық баяндалған.

19. Азот тыңайтқыштарының түрлері, өндіру технологиясы және ауыл шаруашылығында қолданылуы

    Мақалада азот тыңайтқыштарының ауыл шаруашылығындағы рөлі, олардың жіктелуі және химиялық қасиеттері егжей-тегжейлі қарастырылған. Қазақстанның химия өнеркәсібіндегі негізгі өндіріс ошақтары, аммиак селитрасы, аммоний сульфаты, карбамид және мочевина-формальдегид тыңайтқыштарын алу технологиялары мен оларды топыраққа енгізу тәсілдері сипатталған. Сонымен қатар тыңайтқыштарды қолданудың агротехникалық ережелері мен өнім бірлігіне жұмсалатын ресурстардың өсу заңдылығы талданған.

20. Күшті әсер ететін улы заттар және химиялық қорғану шаралары

    Мақалада өндірістік және әскери мақсаттағы күшті әсер ететін улы заттардың негізгі қасиеттері, олардың жіктелуі, ағзаға тигізетін зақымдаушы сипаты мен улы ошақтарда көрсетілетін алғашқы көмек тәртібі қарастырылады. Сонымен бірге радиациялық және химиялық жағдайды барлау әдістері мен арнайы бақылау аспаптарының құрылымы мен қызметі егжей-тегжейлі баяндалған.