Ғылыми және оқу мақалалары
Іздеу нәтижелері
Іздеп жатырмыз…
412 нәтиже
-
Халықаралық қатынастар теориясындағы саяси реализм
Саяси реализм халықаралық қатынастарды мемлекеттердің ұлттық мүдделері, билік пен қауіпсіздікке ұмтылысы және орталық билігі жоқ халықаралық жүйе арқылы түсіндіреді. Мақала реализмнің тарихи бастауларын, Томас Гоббс пен Ганс Моргентау тұжырымдарын, негізгі қағидаларын және либералдық, маркстік әрі өзге сындарды қарастырады. Сонымен бірге канондық реализмнің анархияны тұрақты құбылыс деп қарастыруы, әскери емес қауіптер мен ішкі-сыртқы саясат байланысының өзгеруін жеткіліксіз ескеруі талданады.
-
Қазақстан Республикасының құқықтық жүйесі мен құқықтық саясатының дамуы
Құқық жүйесінің құрылымы мен Қазақстанның ұлттық құқықтық жүйесінің ерекшеліктері қарастырылады. Құқықтық саясатты дамыту аясында конституциялық құқықтар мен бостандықтарға кепілдік беру, азаматтық және экономикалық заңнаманы жетілдіру, қылмыстық саясатты ізгілендіру, құқық қорғау органдары мен сот жүйесінің қызметін нығайту және халықаралық ынтымақтастықты дамыту бағыттары жүйеленеді.
-
Заңның түсінігі, түрлері және Қазақстандағы заңнаманы жүйелеу
Заңның құқық жүйесіндегі орны, құқық пен заңның арақатынасы, нормативтік құқықтық актілердің иерархиясы мен түрлері қарастырылады. Қазақстан Республикасының Конституциясы, мемлекеттік органдардың заң шығару және атқару өкілеттіктері, заңдардың мазмұндық жіктелуі және құқықтық актілерді инкорпорациялау мен кодификациялау тәсілдері сипатталады. Құқықтық реттеудің мақсаты ретінде бостандық, теңдік, қоғамдық мүдде және заңдардың елдің жағдайына сәйкестігі талданады.
-
Орталық Қазақстанның соғыс жылдарындағы шаруашылығы және соғыстан кейінгі қалпына келтіру
1941–1945 жылдары Орталық Қазақстанның көмір, түсті металлургия, көлік және ауыл шаруашылығы майдан қажетіне жұмылдырылып, эвакуацияланған кәсіпорындар мен халықты қабылдады. Еңбекшілер өндірісті арттыруға, әскерге қаржы мен жабдық жинауға және азат етілген аудандарға көмек көрсетуге қатысты. 1945–1953 жылдардағы қалпына келтіру аясында КСРО экономикасын бейбіт арнаға көшіру, төртінші бесжылдықты орындау, ауыл шаруашылығын қайта құру және халықтың тұрмысын жақсарту шаралары жүргізілді; сонымен бірге өндіріс, азық-түлік және тұрғын үй салаларындағы қиындықтар сақталды.
-
Қазақстан Республикасы Президентінің мәртебесі, өкілеттігі және саяси рөлі
Қазақстандағы Президент институтының қалыптасуы елдің тәуелсіздікке өтуі, жүйелік дағдарыстан шығу, мемлекеттік тұтастық пен этносаралық келісімді сақтау қажеттіліктерімен байланыстырылған. Мақала Президенттің конституциялық мәртебесін, сайлануы мен өкілеттігінің тоқтатылуын, құқық шығармашылығын, мемлекеттік органдармен қатынасын және Президент Әкімшілігінің қызметін талдайды. Сондай-ақ 2007–2008 жылдардағы конституциялық өзгерістерден кейін «Нұр Отан» партиясының саяси жүйедегі рөлін және 2008 жылғы 6 ақпандағы халыққа Жолдауда белгіленген экономикалық, әлеуметтік, әкімшілік және сыртқы саяси басымдықтарды сипаттайды.
-
Әртүрлі құқықтық жүйелердегі құқық қайнар көздері және Қазақстанның құқықтық жүйесі
Құқықтық жүйенің ұғымы мен құрылымы, оның заңдар жүйесінен айырмашылығы және әлемдегі құқықтық отбасылардың қайнар көздері салыстырылады. Романо-германдық жүйедегі заңнама, англосаксондық жүйедегі сот прецеденті, мұсылман құқығындағы Құран, Сунна, иджма мен қияс, социалистік және дәстүрлі құқықтың ерекшеліктері қарастырылады. Қазақстанның көшпелі әдет-ғұрып құқығынан кеңестік конституциялық кезеңдерге дейінгі тарихи дамуы, тәуелсіз Қазақстандағы құқықтың қайнар көздері, Конституцияның үстемдігі және құқықтық жүйені дамытуға қатысты ұсыныстар баяндалады.
-
Еңбек құқығының қағидаттары мен қайнар көздері
Еңбек құқығының қағидаттары саланың мазмұны мен ішкі бірлігін айқындап, еңбек қатынастарын реттеуге, құқық нормаларын әзірлеп қолдануға бағдар береді. Олар салааралық, салалық және жекелеген институттарға тән деңгейлерге бөлінеді. Еңбек құқығының қайнар көздері еңбек нормаларының материалдық негізі мен ресми құқықтық нысанын қамтиды; Конституциядан, заңдардан, өзге нормативтік актілерден, халықаралық міндеттемелерден және ұжымдық шарттар мен келісімдерден тұратын жүйеде актілердің заңдық күші мен жариялануы маңызды.
-
Қазақстан Республикасының азаматтығы: құқықтық негіздері мен конституциялық мәртебесі
Қазақстан азаматтығының ұғымы мен қағидаттары, оны алу және тоқтату негіздері, шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың мәртебесі, азаматтық туралы өтініштерді қарау тәртібі және Конституцияның 10 мен 12-баптарына берілген түсіндірме қарастырылады. Сонымен бірге 1991–2005 жылдардағы көші-қон мен азаматтыққа қабылдау көрсеткіштері және азаматтық алуда қазақ тілін білу талабын енгізу жөніндегі ұсыныс қамтылады.
-
Терроризм: қылмыстық-құқықтық сипаттамасы және оған қарсы күрес
Терроризмнің ұғымы, түрлері мен қоғамдық қауіптілігі, Қазақстандағы және халықаралық деңгейдегі құқықтық қарсы іс-қимыл, қылмыстық құрамдары мен сараланған белгілері қарастырылады. Терроризмді кісі өлтіру, бандитизм және диверсиядан ажырату өлшемдері, Қазақстандағы қауіп туралы пікірлер, терроризмнің тарихи мысалдары және алдын алу жөніндегі ұсыныстар қамтылады.
-
Қазақ әдебиетіндегі мысал жанрының поэтикасы мен даму жолы
Мысалдың фольклорлық бастауы, жанр табиғаты және оны түсіндіретін рационалдық, романтикалық, психологиялық-эстетикалық бағыттар қарастырылады. Эзоптан басталған халықаралық сюжеттердің қазақ әдебиетіне таралуы, Ыбырай, Абай, Ахмет Байтұрсынұлы және кейінгі мысалшылардың үлесі, Крылов шығармаларын қазақшаға бейімдеу тәжірибесі мен мысалдың композициялық, сатиралық, тәрбиелік және эстетикалық сипаты талданады.
-
Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуы және Версаль-Вашингтон жүйесінің қалыптасуы
Мақалада Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңіндегі соғысушы елдердің ішкі саяси-экономикалық жағдайы, 1917–1918 жылдардағы ірі шайқастар, соғыстың аяқталу барысы және соғыстан кейінгі халықаралық қатынастардың Версаль-Вашингтон жүйесі жан-жақты қарастырылады. Париж және Вашингтон конференцияларының шешімдері, Версаль, Сен-Жермен, Нейи, Трианон, Севр бітімдерінің шарттары, жаңа ұлттық мемлекеттердің құрылуы, Ұлттар Лигасының қызметі мен мандаттық жүйесі, сондай-ақ аталған халықаралық тәртіптің тұрақсыздығы мен қайшылықтары толық баяндалады.
-
Халықаралық сауданың экономикалық негіздері мен салыстырмалы артықшылықтар қағидаты
Мақалада халықаралық сауданың экономикалық негіздері, оның макроэкономикалық көрсеткіштерге әсері және классикалық сауда теориялары жан-жақты қарастырылады. Адам Смиттің абсолюттік және Давид Рикардоның салыстырмалы артықшылықтар тұжырымдамалары, елдердің табиғи ресурстары мен технологиялық әлеуетіне байланысты мамандану тетіктері талданады. АҚШ пен Бразилия арасындағы бидай мен кофе өндірісінің сандық моделі арқылы өндіріс мүмкіндіктері, халықаралық айырбас қатынасы және саудадан түсетін нақты ұтыс есептеледі. Сонымен қатар алюминий нарығының мысалында экспорт ұсынысы мен импорт сұранысының қисықтары зерделеніп, протекционизм саясатының кемшіліктері мен тарихи сауда кедергілерінің кері салдары баяндалады.
-
Қазақстан және халықаралық құқық: БҰҰ-мен ынтымақтастық, ұлттық құқықтың иерархиясы және имплементация басымдықтары
Қазақстанның БҰҰ-ға мүше болуы, ядролық қарусыздану мен аймақтық қауіпсіздік бастамалары, БҰҰ бағдарламалары арқылы Орталық Азияны дамыту мәселелері және халықаралық құқық нормаларының ұлттық құқық жүйесіне енгізілуі қарастырылады. Конституцияның орны, халықаралық шарттарды ратификациялау мен қолдану тәртібі, КСРО шарттарына қатысты құқықмирасқорлық, ядролық қаруды таратпау, терроризм мен есірткі айналымына қарсы күрес және халықаралық міндеттемелерді ұлттық мүддемен үйлестіру талданады.
-
Халықаралық құқықтың жүйесі, қайнар көздері және халықаралық шарттар
Халықаралық құқықтың қалыптасуы, нормалары мен жүйесі, халықаралық шарттардың түрлері және құқықтық күші, халықаралық ұйымдардың қызметі мен доктринаның маңызы қарастырылады. Қазақстанның шарттық тәжірибесі, халықаралық ұйымдар туралы мәліметтер және халықаралық қатынастардың құқықпен өзара ықпалы қамтылған.
-
Халықаралық еңбек бөлінісі: мәні, формалары және даму факторлары
Халықаралық еңбек бөлінісі елдердің өндірістік мамандануы мен өзара айырбасын қалыптастырып, дүниежүзілік шаруашылықты байланыстырады. Оның дамуы өндіріс тиімділігіне, ғылыми-техникалық прогреске, табиғи-географиялық және әлеуметтік-экономикалық жағдайларға тәуелді. Мамандану мен кооперация түрлері, олардың елдерге беретін мүмкіндіктері және Қазақстанның халықаралық экономикадағы орнын нығайтуға қатысты бағыттар қарастырылады.
-
Халықаралық шарттардың жасалуы, қолданылуы және жарамдылығы
Халықаралық шарттар мемлекеттер мен халықаралық құқықтың өзге субъектілері арасындағы келісілген ерікке негізделіп, құқықтар мен міндеттерді белгілейді. Шарт жасасу өкілеттік беруден бастап мәтінді келісу, қабылдау, түпнұсқалығын бекіту, қол қою және ратификациялау сияқты кезеңдерден өтеді. Мақалада депозитарийдің міндеттері, шарттардың күшіне енуі мен қолданылуы, үшінші мемлекеттерге қатысты қағидалар, шартты ұзарту және тоқтату, сондай-ақ шарт жарамсыздығының негіздері қарастырылады.
-
Халықаралық жеке құқық: коллизиялық нормалар, субъектілер және негізгі қатынастар
Халықаралық жеке құқықтағы коллизиялық нормалардың құрылымы мен қолданылуы, құқық таңдау, субъектілердің мәртебесі, сыртқы экономикалық мәмілелер, халықаралық тасымалдау мен есеп айырысу, зияткерлік меншік, неке-отбасы қатынастары және халықаралық азаматтық процесс қарастырылады. Еңбек қатынастарындағы коллизиялық байламдар, Қазақстанның халықаралық ұйымдармен және шарттармен байланысы, шетелдік арбитраж шешімдерін тану мен орындау, еңбекші-мигранттардың құқықтарын қорғау мәселелері де қамтылған.
-
Халықаралық жер қатынастарының құқықтық негіздері мен экологиялық қағидалары
Мақалада халықаралық жер құқығының мәні, шекаралық және экологиялық байланыстардың құрылымы, Стокгольм, Хельсинки және Рио-де-Жанейро конференцияларының бағдарламалық құжаттары, жаһандық жер қатынастарының қағидалары және Қазақстан заңнамасындағы халықаралық шарттардың басымдығы жүйелі түрде қарастырылады.
-
Халықаралық жеке құқық, сыртқы экономикалық қатынастар және шетел азаматтарының құқықтық жағдайы
Мақала халықаралық жеке құқықтың пәні, әдістері мен қайнар көздерін, сыртқы экономикалық шарттар мен халықаралық сауда түрлерін, есеп айырысу және несие қатынастарының құқықтық негіздерін түсіндіреді. Сонымен қатар жеке тұлғалардың құқық қабілеттілігі, шетел азаматтарына қолданылатын ұлттық режим мен теңдік қағидалары және олардың Қазақстандағы құқықтары, міндеттері мен елден шығарылуы мүмкін жағдайлар қарастырылады.
-
Халықаралық жеке құқықтың қалыптасуы, субъектілері және реттейтін қатынастары
Халықаралық жеке құқық шетелдік элементі бар азаматтық қатынастарды, соның ішінде мүліктік және жеке мүліктік емес қатынастарды реттейді. Оның қағидалары, қызметтері, жүйесі мен қайнар көздері, негізгі субъектілерінің құқықтық мәртебесі және халықаралық сауда мәмілелерінің нысандары қарастырылады. Әлемдік экономикалық байланыстардың кеңеюі коллизиялық нормалар мен халықаралық шарттардың маңызын арттырған.