Ғылыми және оқу мақалалары

Іздеу нәтижелері

329 нәтиже

  1. Құқық, қылмыс және жазаның діни-адамгершілік негіздері

    Мақала құқық пен құқықтық нормалардың қоғамды реттеудегі қызметін, қылмыстың белгілері мен санаттарын, жазаның мақсаттарын және ислам құқығындағы діни жауаптылық жүйесін қарастырады. Онда құқықтық тәртіп пен имандылықтың арақатынасы талданып, Қазақстандағы рухани тәрбиеге қатысты ұсыныстар беріледі.

  2. Қылмыстық заң: ұғымы, құрылымы, қолданылу аясы және түсіндірілуі

    Қылмыстық заңның міндеттері мен құқықтық табиғаты, Қазақстандағы заң шығару тәртібі, Қылмыстық кодекстің құрылысы, нормалар мен санкциялардың түрлері қарастырылады. Сондай-ақ қылмыстық заңның аумақтағы және уақыттағы күші, кері күш қағидасы және заңды түсіндіру тәсілдері баяндалады.

  3. Мемлекеттік басқару және әкімшілік құқық: атқарушы биліктің заңдық негіздері

    Мақалада мемлекеттік басқару, атқарушы билік және әкімшілік құқық ұғымдарының өзара байланысы жан-жақты талданады. Атқарушы биліктің заң шығарушы билікпен қарым-қатынасы, Қазақстан Республикасындағы Үкіметтің конституциялық мәртебесі, сондай-ақ әкімшілік құқықтың пәні, салалық белгілері, қайнар көздері, нормаларының құрылымы мен құқықтық қатынастарының элементтері толық қамтылған.

  4. Құқық түсінігінің теориялық негіздері, функциялары мен әлеуметтік құндылығы

    Құқық түсінігінің әралуан сипаты оны танудың эмпирикалық және рационалды-идеалистік тәсілдерінен, сондай-ақ объективтік және субъективтік қырларынан көрініс табады. Құқықтың мемлекеттік билікпен, заңмен және адамның табиғи құқықтарымен арақатынасы оның нормативтілік, формальды айқындық пен мемлекеттік мәжбүрлеу күші сияқты басты белгілерін айқындайды. Құқықтың реттеушілік, қорғаушылық және әлеуметтік функциялары қоғамдық байланыстарды үйлестіріп, гипотеза, диспозиция мен санкциядан құралатын құқықтық нормалар, әлеуметтік әділеттілік құндылығы және ресми қайнар көздер құқықтық тәртіптің тұрақты негізін құрайды.

  5. Құқық нормасының теориялық негіздері, жіктелуі және құрылымдық ерекшеліктері

    Мақалада құқық нормасының түсінігі, оның құқықтық жүйедегі орны мен өзіне тән ерекше белгілері қарастырылады. Құқықтық ережелердің реттеу аясы, атқаратын қызметі, міндеттеу сипаты мен құрылымдық ерекшеліктеріне қарай жіктелу түрлері талданады. Құқық нормасының гипотеза, диспозиция және санкциядан тұратын үштік логикалық құрылымы Қазақстан Республикасы заңнамаларының нақты баптары арқылы жан-жақты түсіндіріледі. Сонымен бірге құқық нормасы мен нормативтік акт бабының мазмұндық және формальды өзара байланысы, баяндаудың тікелей, сілтемелік және бланкеттік тәсілдері мен заң шығару техникасының талаптары сипатталады.

  6. Халықаралық жеке құқық: қайнар көздері, коллизиялық нормалар және негізгі қатынастар

    Халықаралық жеке құқық шетелдік элементпен күрделенген жеке-құқықтық қатынастарды реттеп, қолданылатын құқықты коллизиялық нормалар арқылы анықтайды. Оның негізгі салаларына сыртқы экономикалық мәмілелер, тасымалдау, зияткерлік меншік, неке-отбасы және еңбек қатынастары жатады. Құқықтық реттеуде ұлттық заңнама, халықаралық шарттар мен әдет-ғұрыптар, сондай-ақ жеке тұлғалар мен ұйымдардың құқықтарын қорғау маңызды орын алады.

  7. Зияткерлік меншік түрлері және өнеркәсіптік үлгілерді құқықтық қорғау тетіктері

    Мақалада зияткерлік меншіктің құқықтық мәні, оның материалдық емес игілік ретіндегі сипаты және меншік түрлері арасындағы орны қарастырылған. Сондай-ақ Дүниежүзілік зерделік меншік ұйымын құру туралы Конвенция ережелері, өнертабыстар мен өнеркәсіптік үлгілерді қорғау шарттары, техникалық шешімдердің объектілері және оларды нарықтық айналымда есепке алу тәртібі жан-жақты баяндалған.

  8. Құқықтық жүйенің теориялық негіздері және заңдардың қолданылу тәртібі

    Мақалада құқықтың тарихи типологиясы, оның қоғамдағы қызметтері мен нормативтік құрылымы жан-жақты қарастырылады. Заңның жоғарғы заңдық күші, қабылдану кезеңдері мен оның кеңістік пен уақыттағы әрекет ету шектері сипатталады. Сонымен бірге азаматтық заңнамадағы мұрагерлік институттары мен оның құқықтық тетіктері талданады.

  9. Ішкі істер органдарының әкімшілік-құқықтық қатынастары және азаматтардың құқықтарын қорғау

    Ішкі істер органдарының әкімшілік қызметіндегі құқықтық қатынастардың құрылымы, субъектілері, мазмұны мен түрлері, сондай-ақ азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау кепілдіктері қарастырылады. Полиция әрекеттеріне шағымдану рәсімдерін нақтылау, полицияның құзыретін бөлімшелер арасында бөлу, әкімшілік реформаны жетілдіру және шағымдарды қарау тәртібін заңнамалық тұрғыдан күшейту жөніндегі ұсыныстар баяндалады.

  10. Қоғамдық тәртіпті реттеудегі құқықтық жүйе және мемлекет институттарының даму бағыттары

    Қоғамдағы әлеуметтік реттеуіштер жүйесі адамдардың өзара қатынасын тәртіпке келтіріп, мемлекет қабылдаған құқықтық нормалар арқылы жалпыға міндетті сипатқа ие болады. Құқықтық, конституциялық және әлеуметтік мемлекет қағидаттары заң үстемдігін, адам құқықтарының кепілдіктерін және экономикалық бостандықтарды қамтамасыз етуге бағытталады. Мемлекеттің табиғи еркіндік жүйесіне сай келетін функциялары, оларды жүзеге асырушы билік институттары және билікті мұрагерлікпен немесе еркін сайлау арқылы беру жолдары мемлекеттік басқарудың негізін құрайды.

  11. Қоғамдық қатынастар жүйесіндегі құқық әлеуметтануының мәні мен институттық қызметі

    Құқықтың әлеуметтік табиғаты мен қоғам өміріндегі институттық орны, оның атқаратын реттеуші қызметтері ерекше мәнге ие. Құқық әлеуметтануы дербес ғылыми сала ретінде 1962 жылғы V Халықаралық әлеуметтану конгресінде ресми танылғаннан бері шетелдік және ресейлік ғалымдар арасында түрлі көзқарастар мен талқылауларға негіз болды. Әлеуметтік ережелердің белгілері мен табиғат заңдылықтарынан айырмашылығы, «кітаптағы құқық» пен «өмірдегі құқық» арақатынасы Е. Эрлих, Р. Паунд және М. Вебердің тұжырымдамалары арқылы анықталады. Заң нормаларының жеке тұлғалар мен топтардың нақты мінез-құлқына айналу тетіктері және құқықтық әлеуметтану зерттейтін алты негізгі мәселелер тобы толық сипатталады.

  12. Қазақ тіліндегі ауызекі сөйлеу мен әдеби тілдің жүйесі және нормалары

    Мақалада қазақ тілінің ауызекі сөйлеу ерекшеліктері, оның құрылымдық және стильдік сипаты, әдеби тілмен сабақтастығы, сондай-ақ әдеби тіл нормаларының (лексикалық, грамматикалық, орфоэпиялық, орфографиялық) қалыптасуы мен төрт негізгі функционалдық стильдің ерекшеліктері жүйелі түрде қарастырылады.

  13. Құқықты іске асыру және нормативтік құқықтық актілер

    Құқықтық нормалардың қоғамдағы қатынастарды реттеудегі рөлі, оларды іске асырудың нысандары мен кезеңдері, нормаларға түсінік берудің тәсілдері және нормативтік құқықтық актілердің ұғымы, белгілері мен түрлері қарастырылады. Нормативтік актілердің сапасы, заңдық күші және заңдылықты қамтамасыз етудегі маңызы сипатталады.

  14. Құқықтың пайда болуы, қағидалары мен функциялары

    Құқықтың мәні мен түсінігі, оның пайда болуын түсіндіретін теориялар, құқықтық нормалардың құрылымы мен қайнар көздері қарастырылады. Құқықтың реттеуші және қорғаушы функциялары, әлеуметтік міндеті мен қағидалары, сондай-ақ Қазақстан Республикасының ұлттық құқықтық жүйесінің ерекшеліктері түсіндіріледі.

  15. Кәсіпкерлік шарттың құқықтық табиғаты, атқаратын қызметтері және орындалу ерекшеліктері

    Мақалада нарықтық экономика жағдайындағы кәсіпкерлік шарттың түсінігі, оның кеңестік шаруашылық құқықтан бастау алатын тарихи-теориялық қалыптасу жолдары мен құқықтық табиғаты жан-жақты қарастырылады. Сондай-ақ шарттың субъектілік құрамы мен мақсаттық бағыты сияқты басты белгілері, негізгі қызметтері, жазбаша және нотариалдық рәсімделу талаптары, халықаралық саудадағы тәжірибесі баяндалады. Сонымен қатар шарт талаптарын өзгертудің, сот арқылы немесе біржақты тәртіппен бұзудың шарттары мен құқықтық салдары талданады.

  16. Халықаралық ғарыш құқығының түсінігі, қағидалары және қалыптасу тарихы

    Мақалада халықаралық ғарыш құқығының дербес құқық саласы ретінде қалыптасу негіздері, оның пәні, объектілері мен субъектілері қарастырылады. Ғарыш кеңістігі мен әуе кеңістігінің аражігін ажырату ерекшеліктері, алғашқы жасанды жер серігін ұшырудан басталған әдет-ғұрыптық ережелер және БҰҰ аясында қабылданған халықаралық көпжақты шарттардың маңызы дәйектелген.

  17. Құқықтық нормалар: түсінігі, құрылымы, қолданылуы және түсіндірілуі

    Құқықтық нормалардың әлеуметтік реттеудегі орны, белгілері, құрылымы мен түрлері, құқық қолдану актілері және нормативтік-құқықтық актілердің күшіне енуі қарастырылады. Сондай-ақ құқық нормаларын ресми және бейресми түсіндірудің мәні, түрлері мен құқықты біркелкі іске асыруға қосатын үлесі ашылады.

  18. Құқық, құқықтық нормалар және құқықтық қатынастар

    Құқықтың субъективтік және объективтік мағыналары, әлеуметтік реттеу жүйесіндегі орны мен негізгі белгілері қарастырылады. Құқық салалары мен қайнар көздері, құқықтық нормалардың ұғымы, түрлері және құрылымы, сондай-ақ құқықтық қатынастардың субъектілері, объектілері, мазмұны және оларды туындататын заңды фактілер жүйеленеді. Қазақстан Республикасының Конституциясының құқықтық жүйедегі орны мен құқықтық тәрбие, заңдылық және құқықтық мемлекетті дамыту мәселелері де қамтылады.

  19. Құқықтық нормалар: мазмұны, құрылымы және іске асырылуы

    Құқықтың қоғамдағы реттеуші рөлі, құқықтық нормалардың белгілері мен құрылымы, нормалардың жіктелуі және моральмен байланысы қарастырылады. Сондай-ақ құқықты іске асыру мен қолданудың тәсілдері, құқықтық нормаларды түсіндіру жолдары және Қазақстан Республикасындағы нормативтік актілердің түрлері сипатталады.

  20. Құқықтық нормалардың мәні, құрылымы және қолданылуы

    Құқықтық нормалар қоғамдық қатынастарды реттейтін, мемлекет танып, орындалуын қамтамасыз ететін жалпыға міндетті ережелер ретінде қарастырылады. Олардың белгілері, гипотеза, диспозиция және санкциядан тұратын құрылымы, жіктелуі мен нормативтік актілерде берілу жолдары сипатталады. Сондай-ақ құқық қолдану актілерінің қасиеттері, түрлері және заңдарды түсіндіру қажеттілігіне әкелетін мәселелер талданады.