Ғылыми және оқу мақалалары

Іздеу нәтижелері

329 нәтиже

  1. Қазақстандағы зияткерлік меншік құқығының институттары мен қорғалуы

    Қазақстандағы зияткерлік меншік құқығының төрт институты, зияткерлік меншік пен ерекше құқықтардың арақатынасы, коммерциялық құпияны қорғау талаптары, патенттік қорғаудың мақсаты мен объектілері және авторлық құқықтың негізгі қағидалары қарастырылады. Сондай-ақ құқықтарды ұлттық және халықаралық деңгейде қорғауға қатысты түйткілдер мен қажеттіліктер баяндалады.

  2. Халықаралық жеке құқық: ұғымы, қайнар көздері және негізгі институттары

    Халықаралық жеке құқық шетел элементімен күрделенген жеке құқықтық қатынастарға қолданылатын құқықты айқындайды. Мақала оның пәнін, мақсаттары мен қайнар көздерін, коллизиялық нормаларды және оларды қолдану шектерін, жеке тұлғалардың құқықтық мәртебесін, мұрагерлік қатынастарды қарастырады; халықаралық жария құқықтан айырмашылығын да түсіндіреді.

  3. Мемлекеттің саяси мәні және оның қоғамдағы қызмет ету бағыттары

    Мақалада мемлекеттің әлеуметтік-саяси мәні, оның адамзат қоғамын ұйымдастырудағы ерекше рөлі және пайда болуына қатысты негізгі ілімдер жүйелі түрде талданады. Мемлекеттің таптық және жалпыәлеуметтік сипаты сараланып, мемлекеттік қызметтердің мазмұны, олардың жіктелу критерийлері, ішкі және сыртқы бағыттары жан-жақты сипатталады. Сонымен қатар аталған міндеттерді орындауда қолданылатын құқықтық және ұйымдастырушылық әдістер мен қоғам бірлігін қамтамасыз етудегі түпкі мақсаттары айқындалады.

  4. Халықаралық жеке құқық: ұғымы, қағидалары және негізгі қатынастары

    Халықаралық жеке құқық шетелдік элементі бар мүліктік және жеке мүліктік емес қатынастарды реттейді. Онда қолданылатын құқықты коллизиялық нормалар арқылы анықтау, құқық субъектілерінің мәртебесі мен халықаралық шарттар, сыртқы экономикалық мәмілелер, тасымалдау, есеп айырысу, зияткерлік меншік, отбасы, еңбек және азаматтық процесс мәселелері қарастырылады.

  5. Қоғамның саяси жүйесі және әлеуметтік нормалар жүйесіндегі құқықтың орны

    Мемлекеттің саяси жүйедегі ерекше рөлі, Қазақстандағы демократиялық басқару мен азаматтық қоғамды дамыту міндеттері, құқық пен құқықтық сананың қызметі, саяси және құқықтық мәдениет, әлеуметтік нормалардың түрлері, құқық пен моральдың ортақ және айырмашылық белгілері қарастырылады. Сондай-ақ құқықтық нормаларды түсіндіру тәсілдері мен ресми және бейресми түсіндіру түрлері сипатталады.

  6. Конституциялық құқықтың теориялық негіздері мен қайнар көздер жүйесі

    Мақалада Қазақстан Республикасы конституциялық құқығының жетекші сала ретіндегі теориялық негіздері, мемлекеттік құрылыс пен тұлға мәртебесін айқындаудағы рөлі жан-жақты қарастырылады. Конституция ұғымының мәні, оның тарихи қалыптасу жолы, заңдық белгілері, нысандары мен түрлері жүйеленіп талданады. Сондай-ақ мемлекеттік билік пен азаматтар арасындағы қатынастарды реттейтін құқықтық әдістер, нормалардың құрылымы, қайнар көздер жүйесі және құқықтық мемлекет қалыптастырудың идеологиялық әрі әлеуметтік тетіктері толық баяндалады.

  7. Халықаралық жеке және жария құқық: ұғымы, нормалары мен субъектілері

    Халықаралық жеке құқық шетелдік элементі бар мүліктік, отбасылық, еңбек және өзге де жеке құқықтық қатынастарды реттейді; коллизиялық нормалар қолданылатын құқықты айқындауға көмектеседі. Халықаралық жария құқықтың нормалары мен қайнар көздері, халықаралық құқық субъектілерінің түрлері, ұйымдардың мәртебесі, келісімшарттар мен халықаралық әдет-ғұрыптардың рөлі де қарастырылады.

  8. Мемлекеттік басқару саласындағы әкімшілік құқықтың негіздері мен құқықтық реттеу тетіктері

    Мақалада әкімшілік құқықтың мемлекеттік басқару мен атқарушы билікті жүзеге асырудағы негізгі рөлі, басқарушылық қатынастардың ерекшеліктері, құқықтық реттеудің императивтік және диспозитивтік әдістері, әкімшілік-құқықтық нормалардың құрылымы мен қызметтері жан-жақты қарастырылады. Сонымен қатар еліміздегі құқықтық жүйенің қалыптасу кезеңдері мен басқару саласын айқындайтын конституциялық және заңнамалық негіздер баяндалады.

  9. Құқықтық нормалар: құрылымы, қолданылуы және қоғамдық маңызы

    Құқықтық нормалардың ұғымы, белгілері, құрылымы мен түрлері, құқық қолдану актілерінің ерекшеліктері және нормаларды түсіндірудің субъектілері мен әдістері қарастырылады. Сондай-ақ құқықтың әлеуметтік нормалар жүйесіндегі орны, моральмен ортақ жақтары мен айырмашылықтары, қоғамдағы реттеуші және қорғаушы қызметтері мен әлеуметтік құндылығы ашылады.

  10. Мемлекеттің қаржылық қызметі мен қаржы-құқықтық реттеу тетіктері

    Мақалада мемлекеттің қаржылық қызметі, қаржы құқығының түсінігі мен құрылымы, қаржы-құқықтық нормалардың түрлері мен әдістері, сондай-ақ қаржылық актілер жүйесі мен нарықтық экономикаға көшу кезеңіндегі заңнамалық өзгерістер жан-жақты баяндалады.

  11. Құқықтық реттеу жүйесі және құқыққа қайшы мінез-құлықтың заңдық сипаты

    Мақалада құқық жүйесінің мәні, оның қоғамдық қатынастарды реттеу мен қорғаудағы қызметтері және құқықтық нормалардың белгілері жан-жақты қарастырылады. Құқық бұзушылықтың әлеуметтік және заңдық табиғаты, қоғамға қауіптілік деңгейі, зиянды анықтау тәсілдері мен субъектінің кінәлілік шарты жүйелі түрде талданады. Сонымен қатар қылмыстар мен теріс қылықтардың аражігі ажыратылып, азаматтық заңнама талаптарына сәйкес құқыққа қайшы әрекет пен әрекетсіздіктің, соның ішінде міндеттемелерді орындау мен меншік құқығын жүзеге асырудың нақты көріністері баяндалады.

  12. Каспий аймағының экологиялық құқықтық мәртебесі және табиғи ресурстарды пайдалану

    Каспий теңізі мен жағалаудағы аумақтар өзара байланысқан бірегей табиғи-шаруашылық кешен құрайды. Оның құқықтық мәртебесінің айқындалмауы, мұнай-газ қызметі, ластану, биологиялық әртүрліліктің азаюы және трансшекаралық тәуекелдер табиғи ресурстарды қорғау мен пайдалануды үйлестірілген құқықтық реттеуді қажет етеді. Ұсынылатын шараларға арнайы қағидалар мен құқықтық режим бекіту, экологиялық сараптама мен мониторингті күшейту, мұнай апаттарына бірлесіп дайындалу және бес Каспий маңы мемлекетінің ынтымақтастығын институционалдандыру жатады.

  13. Құқық бұзушылық және заңды жауапкершілік

    Құқық бұзушылықтың мәні мен түрлері, әкімшілік, қылмыстық және азаматтық жауаптылықтың негіздері, заңды жауапкершіліктің белгілері, қағидалары мен функциялары қарастырылады. Қажетті қорғану мен мәжбүрлі қажеттілік жауаптылықтан босататын мән-жайлар ретінде түсіндіріліп, құқықтық тәртіпті сақтау мен құқық бұзушылықтың алдын алудағы әлеуметтік нормалардың рөлі сипатталады.

  14. Қазақстан Республикасындағы бюджеттік құқық: ұғымы, жүйесі және қаржылық құқықтағы орны

    Бюджеттік құқық Қазақстанның республикалық және жергілікті бюджеттері мен Ұлттық қорына қатысты материалдық және ұйымдастырушылық қатынастарды реттейді. Оның пәні, нормалары, әдістері, ішкі құрылымы мен қайнар көздері, бюджеттік құқықтық қатынастардың белгілері және қаржылық құқықтағы орны қарастырылады.

  15. Құқықтың функциялары, жүйесі және қоғамдағы мәні

    Құқықтың әлеуметтік міндеті қоғамдық қатынастарды реттеу, орнықтылықты сақтау және құқықтарды іске асыруға жағдай жасау арқылы көрінеді. Оның жалпы әлеуметтік және арнайы заңи, реттеуші және қорғаушы функциялары өзара байланысып, құқықтық жүйенің әр деңгейінде жүзеге асады. Құқықтың мәнін таптық және жалпы әлеуметтік тұрғыдан түсіндіру, заңдылық, құқық қорғау органдары, азаматтық құқық принциптері және мемлекет пен қоғам өміріндегі құқықтың рөлі қарастырылады.

  16. Қазақстан Республикасындағы жерге орналастырудың құқықтық негіздері мен қатынастары

    Жерге орналастыру жер қатынастарын реттеу, жерді ұтымды пайдалану мен қорғау және жер заңдарының нормаларын жүзеге асыруға арналған әлеуметтік-экономикалық, техникалық және құқықтық шаралар жүйесі ретінде қарастырылады. Оның тарихи-құқықтық дамуы, мақсаттары, міндеттері, қағидалары, кезеңдері, құжаттамасы, қатысушыларының құқықтары мен міндеттері, объектілері және жерге орналастыру жұмыстарына қойылатын лицензиялық талаптар талданады. Жер процессуалдық нормалардың шашыраңқылығы мен қайталануын азайту, оларды жүйелеу және жеке жер процессуалдық кодекс жобасын әзірлеу қажеттігі ұсынылады.

  17. Қылмыстардың көптігі: нысандары, саралау және жаза тағайындау

    Қылмыстардың көптігі бір адамның қылмыстық-құқықтық салдары сақталған екі немесе одан да көп дербес қылмыс жасауымен сипатталады. Мақала оның белгілері мен нысандарын — бірнеше рет жасалуын, жиынтығын және қайталануын — ажыратып, жалғаспалы қылмыс пен нормалар бәсекелестігінен шектеу өлшемдерін баяндайды. Сондай-ақ қылмыстар мен үкімдердің жиынтығы бойынша жаза тағайындау тәртібін, жазаның әділдігі мен даралануына қойылатын талаптарды қарастырады.

  18. Құқық нысандары мен құқықтық әдет

    Құқықтың мазмұны мен нысаны, құқықтық нормалардың құрылымы мен түрлері және олардың әлеуметтік нормалар жүйесіндегі орны қарастырылады. Құқықтық әдеттің тарихи қалыптасуы мен ерекшеліктері, қазақтың әдет-ғұрып құқығындағы меншік қатынастары, билер соты және дауларды шешу жолдары баяндалады.

  19. Құқықтық нормалардың түсінігі, құрылымы және қоғамдық қатынастарды реттеудегі рөлі

    Құқықтық нормалардың мемлекет бекітетін жалпыға міндетті мінез-құлық ережелері ретіндегі мәні, белгілері, құрылымы мен түрлері қарастырылады. Құқық қолдану актілері, құқықтық нормаларды түсіндірудің түрлері мен әдістері, әлеуметтік нормалар жүйесіндегі құқықтың орны, моральмен арақатынасы және қоғамдағы реттеуші әрі қорғаушы қызметтері сипатталады.

  20. Мемлекет пен құқықтың тарихи қалыптасуы, даму жолдары және құқықтық мемлекет негіздері

    Мемлекет пен құқық алғашқы қауымдық құрылыстың ыдырауы, еңбек бөлінісі мен жеке меншіктің пайда болуы және әлеуметтік қайшылықтарды реттеу қажеттілігінен қалыптасты. Шығыс және Еуропа елдеріндегі мемлекеттілік пен құқықтық жүйелердің қалыптасу ерекшеліктері, олардың бастауын түсіндіретін ғылыми теориялар, сондай-ақ Қазақ хандығының дәстүрлі заңнамалық мұрасы мен заманауи құқықтық мемлекеттің негізгі сипаттары қоғамды басқару мен заң үстемдігінің өзекті негіздерін құрайды.