Ғылыми және оқу мақалалары

Іздеу нәтижелері

329 нәтиже

  1. Құқық нормалары, заң және құқықтық қатынастар

    Құқықтың қоғамдық қатынастарды реттеудегі мәні мен функциялары, әлеуметтік және техникалық нормалар, құқықтық нормалардың белгілері мен құрылымы, құқықтың нысандары және заңдардың қолданылуы қарастырылады. Сондай-ақ нормашығармашылық, құқықты іске асыру, құқықтық қатынастардың құрамы, заңды айғақтар, құқық бұзушылық және заң алдындағы жауаптылық түсіндіріледі.

  2. Әкімшілік жауапкершілік институтының құқықтық табиғаты мен қолданылу тәртібі

    Мақалада әкімшілік жауапкершілік институтының ұғымы, негізгі белгілері, заңнамалық реттелуі мен субъектілер құрамы жан-жақты қарастырылады. Қолданылатын әкімшілік жазалардың толық жүйесі, оның қылмыстық және азаматтық-құқықтық жауапкершіліктен басты өзгешеліктері, сондай-ақ түрлі құқық бұзушылық санаттары бойынша жауапкершілікке тартудың нақты ескіру мерзімдері талданады.

  3. Құқық ұғымы, қағидаттары және пайда болуы

    Құқықтың мәні мен белгілері, әлеуметтік нормалармен арақатынасы, құқықтық норманың құрылымы, құқықтық қатынастар мен сана, қағидаттары және функциялары қарастырылады. Сондай-ақ құқықтың қалыптасуына ықпал еткен әлеуметтік, экономикалық және саяси жағдайлар, алғашқы қауымдағы қоғамдық билік, құқықтың пайда болуы туралы теориялар, құқық қайнар көздері мен құқықтық жүйелер сипатталады.

  4. Кәсіпкерлік қызметтің экономикалық негіздері, ұйымдастыру нысандары және даму қарқыны

    Мақалада кәсіпкерліктің әлеуметтік-экономикалық мазмұны, оның тарихи-теориялық бастаулары мен негізгі ұйымдық-құқықтық формалары жан-жақты баяндалады. Сонымен қатар өндірістік, коммерциялық, қаржылық және консультациялық қызметтердің ерекшеліктері, мемлекеттік кепілдіктер, кәсіпкердің құқықтары мен міндеттері, сондай-ақ шағын инновациялық бизнестің даму барысы мен халықаралық деңгейдегі статистикалық салыстырмалы көрсеткіштері қарастырылады.

  5. Құқықтық мемлекет: теориясы, құқық нормалары және Қазақстандағы дамуы

    Құқықтық мемлекет идеясының ежелгі дәуірден қазіргі заманға дейінгі қалыптасуы, оның құқық үстемдігіне, адам құқықтарына, билікті бөлуге және мемлекет пен азаматтың өзара жауапкершілігіне негізделген белгілері қарастырылады. Құқық пен құқықтық нормалардың ұғымы, қызметтері мен құрылымы түсіндіріліп, діни нормалардың қоғамдық қатынастардағы орны сипатталады. Қазақстандағы мемлекеттік биліктің жіктелуі, конституциялық дамудың негізгі кезеңдері, билік тармақтарының өзара іс-қимылы және құқықтық реформаны жетілдіру жолдары талданады.

  6. Қылмыстық заңның жүйесі, құрылымы және қолданылуы

    Қылмыстық заңның ұғымы мен міндеттері, Қылмыстық кодекстегі нормалардың құрылымы, заңның Қазақстан аумағында және одан тыс жерлерде қолданылуы, қылмыс жасаған адамдарды ұстап беру, заңның уақыт бойынша күші мен қылмыстық заңды түсіндіру жолдары қарастырылады.

  7. Құқық, қылмыс пен жаза және дін мен экстремизмнің арақатынасы

    Құқық пен діни нормалардың қоғамдағы реттеуші қызметі, қылмыстың белгілері мен санаттары, жазаның мақсаттары және ислам құқығындағы жаза түрлері қарастырылады. Қазақстандағы экстремизмге қатысты тарихи деректер мен «Хизб-ут-Тахрир» ұйымына байланысты мысалдар баяндалып, экстремистік әрекеттерді тұтас бір дінмен теңестіруге болмайтыны тұжырымдалады.

  8. Құқықтық реттеу тетігі, әдістері және құқық жүйесі

    Құқық қоғамдық қатынастар мен адамдардың мінез-құлқын әлеуметтік нормалар арқылы реттейді. Құқықтық реттеудің тиімділігі құқық нормаларының сапасына, құқықтық қатынастар мен құқық қолдану актілеріне, сондай-ақ реттеу әдістері мен құқықтың жүйелі құрылымына байланысты. Мәтінде құқықтың белгілері мен қайнар көздері, құқық пен моральдың байланысы, материалдық және процессуалдық, жеке және жария құқықтың ерекшеліктері қарастырылады.

  9. Қылмыстардың көптігі: ұғымы, нысандары және жаза тағайындау

    Қылмыстардың көптігі бір адамның кемінде екі дербес қылмыс жасауы ретінде қарастырылады. Мақалада осы институттың теориялық және тарихи негіздері, бірнеше рет жасау, қылмыстар жиынтығы мен қайталану белгілері, қылмыстық-құқықтық нормалардың бәсекелестігі және жаза тағайындау мәселелері талданады. Қылмыстарды дұрыс саралау мен жауаптылықты дараландыруға арналған заңнамалық және оқу-тәжірибелік ұсыныстар беріледі.

  10. Қазақстандағы интеллектуалдық меншік құқығы: негізгі институттар мен қорғау тетіктері

    Интеллектуалдық меншік құқығы авторлық және сабақтас құқықтарды, патенттік құқықты, дараландыру құралдарын және дәстүрлі емес объектілерді қорғауды қамтиды. Мақала интеллектуалдық меншік пен ерекше құқықтардың арақатынасын түсіндіреді, коммерциялық құпия мен патенттің талаптары мен қызметін, авторлық құқық объектілерін және тауар белгілерінің рөлін сипаттайды. Қазақстандағы құқықтық қорғаудың дамуы мен халықаралық ынтымақтастықтың маңызы да қарастырылады.

  11. Мемлекеттің пайда болуы, ұғымы және әлеуметтік мәні

    Мемлекеттің қалыптасуы алғашқы қауымдық қоғамның өзгеруімен, өндірістің дамуы, жеке меншіктің пайда болуы және әлеуметтік жіктелумен байланыстырылады. Мемлекеттің белгілері мен мәні, оның шығуын түсіндіретін негізгі теориялар және Қазақстан мемлекеттілігін нығайтудың тұрақтылық пен даму үшін маңызы қарастырылады.

  12. Құқықтық норманың ұғымы, қайнар көздері, түрлері мен құрылымы

    Құқықтың қоғамдағы реттеуші қызметі, құқықтың төрт негізгі қайнар көзі, Қазақстан Республикасындағы құқық жүйесінің конституциялық негіздері және құқықтық норманың гипотеза, диспозиция, санкциядан тұратын құрылымы қарастырылады. Сондай-ақ нормалардың түрлері, халықаралық шарттардың орны мен жариялануы, дәстүрлі қазақ құқығы және адам құқықтарын қорғау қағидалары баяндалады.

  13. Құқық нормалары: түсінігі, құрылымы, қайнар көздері және қоғамдық реттеудегі орны

    Құқық нормаларының белгілері, құрылымдық элементтері мен түрлері, құқықтың қайнар көздері және нормаларды жүзеге асыру жолдары қарастырылады. Сондай-ақ құқықтың моральмен және өзге әлеуметтік нормалармен байланысы, Қазақстандағы конституциялық қағидалар, азаматтардың құқықтары мен оларды қорғау тетіктері, заңнаманы жетілдіру мәселелері баяндалады.

  14. Қылмыстық заң: ұғымы, құрылымы және қолданылуы

    Қылмыстық заңның міндеттері мен құқық жүйесіндегі орны, Қылмыстық кодекстің құрылысы, құқықтық нормалар мен санкциялардың түрлері, заңның аумақтық және уақыттық күші, кері күшінің шарттары және заңды түсіндіру тәсілдері қарастырылады.

  15. Арнайы миссиялар дипломатиясының халықаралық-құқықтық мәртебесі

    Арнайы миссиялардың сыртқы байланыстардағы орны, тарихи дамуы және 1969 жылғы Вена конвенциясымен бекітілген құқықтық негіздері қарастырылады. Миссияларды жіберу, олардың құрамы мен функциялары, артықшылықтары мен иммунитеттері, сондай-ақ халықаралық ұйымдар мен конференциялардағы делегациялар мен бақылаушылардың мәртебесі талданады. Арнайы миссиялар тұрақты дипломатияны толықтыратын, соның ішінде дипломатиялық қатынастары жоқ немесе өзара тану мәселесі шешілмеген жағдайда қолданылатын уақытша өкілдік нысаны ретінде сипатталады.

  16. Қазақстан Республикасындағы конституциялық құқық жүйесі, оның қайнар көздері және азаматтардың құқықтық мәртебесі

    Мақалада құқық ұғымы, оның қоғамдағы реттеушілік сипаты және құқықтық реттеу әдістері жүйелі баяндалған. Конституциялық құқықтың ерекшеліктері, пәні, реттеу тәсілдері мен негізгі қайнар көздерінің иерархиясы толық ашылған. Сонымен қатар конституциялық-құқықтық нормалардың түрлері, адам мен азамат ұғымдарының аражігі және мемлекет кепілдік беретін конституциялық-құқықтық мәртебенің құрылымдық жіктемесі жан-жақты талданған.

  17. Қазақ фольклорлық прозасының жанрлық табиғаты мен зерттелу көкжиектері

    Мақалада қазақ фольклорлық прозасының шығу тегі, жанрлық ерекшеліктері және ғылыми тұрғыдан саралану үдерісі жан-жақты қарастырылады. Қара сөз бен өлең түріндегі ауыз әдебиетінің айырмашылықтары, С. Қасқабасовтың функционалдық жіктемесі, сондай-ақ М. Әуезов пен М. Ғабдуллиннің ертегі мен аңызды ажыратудағы көзқарастары талданады. Әлкей Марғұланның фольклорды археологиямен және этнографиямен сабақтастыра зерттеген ғылыми еңбектеріне, эпостың ертегіге айналу заңдылықтарына және «Құла мерген» жырындағы темірге табыну, қазан культі, «Жеті жарғыдағы» құн рәміздері сияқты тарихи-мәдени деректерге арнайы назар аударылады.

  18. Құқықтық әдеттің қоғамдағы тарихи рөлі және құқық нысандарының жүйесі

    Құқықтық әдеттің тарихи бастаулары, оның ежелгі заңдар мен қазақ даласындағы билер соты арқылы көрініс табуы және рулық қоғамдағы басқару жүйесіндегі рөлі зерделенеді. Құқық нысаны мен оның қайнар көздерінің философиялық және теориялық айырмашылықтары, қоғамдық формацияларға сай өзгеру сипаты талданады. Сонымен қатар нормативтік-құқықтық актілер мен прецеденттердің маңызы, техникалық және әлеуметтік нормалардың бір-бірімен байланысы және заңды жауапкершілік түрлері қамтылады.

  19. Қазақстан Республикасы Конституциясының саяси-құқықтық табиғаты мен мәні

    Мақалада 1995 жылғы Қазақстан Республикасы Конституциясының құқықтық табиғаты, мәніне қатысты ғылыми теориялар мен негізгі саяси-құқықтық сипаттары жан-жақты қарастырылады. Негізгі Заңның құрылтайшылық мәртебесі, жоғары заңдық күші, тікелей қолданылуы және ағымдағы заңнама жүйесін қалыптастырудағы рөлі талданады. Сонымен қатар жазылған және жазылмаған, икемді және қатаң конституциялардың аражігі ажыратылып, Қазақстан Конституциясына өзгерістер енгізудің ерекше тәртібі, өзгертілмейтін мемлекеттік құндылықтар және конституциялық бақылау мен қорғау органдарының қызметі баяндалады.

  20. Құқықтық норма: құрылымы, қолданылуы және қоғамдық маңызы

    Құқықтық норманың анықтамасы, белгілері мен құрылымдық элементтері, нормаларды жіктеу тәсілдері және құқық қолдану актілері қарастырылады. Сондай-ақ нормативтік актілерді түсіндіру, Қазақстандағы құқық нысандары мен мемлекеттік органдардың актілері, әлеуметтік нормалар және құқық пен моральдың байланысы талданады.