Ғылыми және оқу мақалалары

Іздеу нәтижелері

329 нәтиже

  1. Халықаралық жария құқықтың қайнар көздері және олардың салалар бойынша қолданылуы

    Халықаралық құқықтың материалдық және заңдық қайнар көздері, шарт пен әдет-ғұрыптың орны, шарттарды жасау мен қолдану тәртібі қарастырылады. Сондай-ақ адам құқықтары, дипломатиялық және консулдық қатынастар, қылмыспен күрес, ғарыш, әуе, теңіз, экономика, қоршаған орта және гуманитарлық құқық салаларындағы негізгі халықаралық-құқықтық негіздер жүйеленеді.

  2. Құқықтың пайда болуы, мәні және құқықтық жүйе

    Құқықтың мемлекетке дейінгі әлеуметтік нормалардан ерекшелігі, пайда болу жолдары, түсінігі мен мәні, теориялық бағыттары, қағидалары мен функциялары қарастырылады. Сондай-ақ құқық жүйесі, қайнар көздері, нормативтік актілердің күші, құқықтық реттеу тетігі, құқықтық қатынастар және құқықты жүзеге асыру жолдары сипатталады.

  3. Қылмыстық жауаптылық және оның негіздері

    Қылмыстық жауаптылық — қылмыс жасаған адамға мемлекет атынан берілетін құқықтық теріс баға және заңда көзделген мәжбүрлеу шараларымен байланысты құқықтық салдар. Оның негізі — қылмыстық заңда көзделген қылмыс немесе қылмыстық теріс қылық құрамының барлық белгілері бар әрекет. Жауаптылық пен жаза өзара байланысты болғанымен, бірдей ұғымдар емес; жауаптылықтың туындауы, жүзеге асуы және тоқтатылуы қылмыстық-құқықтық қатынастармен сабақтас.

  4. Қоғамдағы құқықтық тәртіп пен құқыққа сай мінез-құлықтың негіздері

    Мақалада құқықтық тәртіп пен құқыққа сай мінез-құлықтың ұғымы, олардың қоғам өміріндегі мәні мен сипатты белгілері жан-жақты қарастырылады. Құқықтық әрекет пен әрекетсіздіктің ерекшеліктері, заңды жауапкершілік, сондай-ақ мінез-құлықты айқындайтын психологиялық тетіктер мен объективті-субъективті факторлар баяндалған. Сонымен қатар жеке тұлғаның ішкі ұстанымы мен уәжіне байланысты дағдылы, енжар, конформистік және маргиналдық тәртіп үлгілері сипатталады.

  5. Қылмысты саралау және қылмыс құрамының заңдық негізі

    Қылмысты саралау жасалған іс-әрекеттің нақты белгілерін қылмыстық заңдағы қылмыс құрамымен салыстырып, құқықтық бағасын белгілеуге бағытталады. Оның дәлдігі қылмыс құрамының объектісі, объективтік жағы, субъектісі мен субъективтік жағын дұрыс анықтауға, қатысушылардың жауаптылығын даралауға және бәсекелес нормалардың арасынан тиістісін таңдауға тәуелді. Заңды дұрыс қолдану әділ сот төрелігін, заңдылықты және азаматтардың құқықтарын қорғауды қамтамасыз етеді.

  6. Азаматтық құқықтағы мәмілелер мен шарттардың ұғымы, түрлері және құқықтық табиғаты

    Мәміле азаматтық құқықтар мен міндеттерді туындататын, өзгертетін немесе тоқтататын ерікті әрекет ретінде қарастырылады; оның түрлері, нысандары және өкілдік арқылы жасалу тәртібі сипатталады. Шарт — мәміленің кең тараған түрі әрі азаматтық қатынастарды реттейтін келісім. Шарт еркіндігі, шарттарды жіктеу, олардың мазмұны мен елеулі ережелері, сондай-ақ міндеттемелерді бұзғандағы азаматтық-құқықтық жауапкершіліктің мүліктік және тәрбиелік қызметі ашылады.

  7. Халықаралық дербес құқықтың түсінігі, пәні және құқық жүйесіндегі орны

    Халықаралық дербес құқық шетелдік элементі бар жеке құқықтық қатынастарды реттейді. Оның пәні, коллизиялық нормалардың қызметі, халықаралық жария құқықтан айырмашылығы және ұлттық құқық жүйесіндегі дербес орны қарастырылады. Сондай-ақ осы саланың қалыптасуына әсер еткен факторлар, реттеу аясына қатысты доктриналық пікірлер және халықаралық еңбек ұйымының тарихы мен қызметі баяндалады.

  8. Қазақстан Республикасының салық құқығы және мемлекеттің фискалдық саясаты

    Мақалада салықтардың әлеуметтік-экономикалық және қаржылық-құқықтық мәні, Қазақстан аумағында алынатын салық түрлері мен салық салу элементтері жүйелі түрде қарастырылған. Сонымен бірге салықтық құқықтық қатынастардың өзіндік белгілері, мемлекеттің салықтық қызметінің бағыттары мен мақсаттары, сондай-ақ Адам Смит қағидаларынан бастау алатын салық құрылысының классикалық әрі заманауи принциптері талданған. Салық жүйесінің англосаксондық және континенталдық үлгілерді біріктіретін аралас құқықтық моделі, салық төлеушілердің мүдделерін қорғау мен салықтық әкімшілендіруді ізгілендірудің өзекті тетіктері көрсетілген.

  9. Халықаралық терроризмге қарсы күрестің құқықтық негіздері және мемлекетаралық ынтымақтастық

    Халықаралық терроризмнің ұғымы мен белгілері, оны болдырмаудың ұлттық және халықаралық құқықтық құралдары, мемлекетаралық ынтымақтастық нысандары және терроризмді қаржыландыруға қарсы қаржылық бақылау қарастырылады. Қазақстанның Орта Азиядағы қауіпсіздік шаралары, халықаралық келісімдері және діни экстремизмнің таралуына қатысты қауіптер сипатталады.

  10. Әкімшілік-саяси саланы құқықтық реттеу мен мемлекеттік басқару тетіктері

    Мемлекеттік басқару мен әкімшілік-саяси саланы құқықтық реттеу атқарушы билік органдарының өкілеттіктері мен функцияларына негізделеді. Мемлекеттік қауіпсіздік, азаматтық қорғаныс, ішкі істер, әділет және сыртқы істер салаларының ұйымдастырушылық-құқықтық нысандары, әкімшілік нормалардың жіктелуі, құрылымдық сипаты және заңнамалық қайнар көздері мемлекет аппаратының бірізді жұмысын қамтамасыз етеді.

  11. Халықаралық әуе және теміржол тасымалдарын құқықтық реттеу мен құжаттама негіздері

    Мақалада халықаралық әуе және теміржол қатынасындағы тасымалдау процесін құқықтық реттеу ерекшеліктері жан-жақты қарастырылған. Варшава конвенциясы мен КОТИФ келісімінің талаптары, жолаушы билеті, жүк квитанциясы, әуе тасымалдау құжаты және теміржол накладнойының рәсімделу тәртібі талданған. Сондай-ақ тасымалдаушылардың материалдық жауапкершілік шектері, жүктің бүлінуі мен кешігуі кезінде акт жасау ережелері және халықаралық көлік құжаттамасын біріздендіру мәселелері баяндалған.

  12. Қоғамдық қатынастар жүйесіндегі құқықтық байланыстардың құрылымы мен мазмұны

    Мақалада құқықтық қатынастардың мәні, олардың пайда болуының материалдық және заңды алғышарттары жан-жақты талданады. Құқық нормаларымен арақатынасы, құқықтық байланыстың еріктік сипаты, жеке және ұжымдық субъектілердің құқықтық мәртебесі, әрекетқабілеттіліктің жас ерекшеліктеріне сай жіктелуі қарастырылады. Сонымен қатар құқықтық қатынас объектілерінің түрлері, субъективтік құқықтар мен заңды міндеттердің арақатынасы, заңды фактілер мен заңды құрамдардың маңызы және құқықтық қатынастардың сан алуан классификациялары толық қамтылған.

  13. Қоғамдық қатынастарды реттейтін әлеуметтік және құқықтық қағидалар жүйесі

    Мақалада қоғам мүшелерінің мінез-құлқын тәртіпке келтіретін әлеуметтік нормалардың ұғымы, табиғаты мен негізгі түрлері жан-жақты қарастырылады. Құқықтық, әдет-ғұрыптық, діни, корпоративтік, құлықтылық және техникалық нормалардың өзіндік белгілері, реттеу тетіктері мен олардың бұзылуы туғызатын салдарлар жүйелі түрде талданады. Мемлекеттік мәжбүрлеу күшіне сүйенетін заң ережелері мен адамгершілік санаға негізделген қағидалардың айырмашылықтары нақты мысалдармен баяндалған.

  14. Азаматтық іс жүргізу құқықтық қатынастарының мәні, құрылымы және басты ерекшеліктері

    Мақалада азаматтық іс жүргізу құқықтық қатынастарының түсінігі, мазмұны, объектілері мен ерекшеліктері жан-жақты қарастырылған. Соттың осы қатынастардағы жетекші рөлі, процессуалист ғалымдардың теориялық көзқарастары, субъектілердің үш негізгі тобы және олардың іс жүргізудегі өкілеттіктері мен заңды фактілердің мәні толық баяндалған.

  15. Халықаралық құқық субъектілерінің жүйесі, жіктелуі және құқықтық тану доктриналары

    Мақалада халықаралық құқық субъектілерінің түрлері, олардың құқықтық мәртебесі, құқық қабілеттілігі мен жауапкершілік көлемі қарастырылады. Егеменді мемлекеттердің бастапқы сипатымен қатар, халықаралық үкіметаралық ұйымдардың, мемлекеттік емес құрылымдардың, мемлекет тәрізді құрылымдардың және жеке тұлғалардың заңды мәртебесі талданады. Сондай-ақ субъектілікке қатысты реалистік, ойдан шығарылған және функционалдық теориялар мен халықаралық танудың конституциялық және декларативтік тұжырымдамалары кеңінен баяндалады.

  16. Құқық бұзушылықтың құрамы және заңды жауапкершілік

    Құқық бұзушылық құқық нормаларын бұзатын, қоғамдық қатынастарға зиян келтіретін кінәлі әрекет не әрекетсіздік ретінде қарастырылады. Оның негізгі белгілері, түрлері және қоғамдық қауіптілігі, сондай-ақ заңды жауапкершіліктің негіздері, мақсаттары, қағидалары мен нысандары баяндалады. Азаматтық құқықтағы құқыққа қарсы мінез, қажетті қорғану мен мәжбүрлі қажеттілік жағдайлары және құқықтық тәртіпті нығайтуға ықпал ететін әлеуметтік нормалар талданады.

  17. Меншік және одан туындайтын заттық құқықтардың азаматтық-құқықтық сипаты

    Мақалада меншіктің экономикалық санат ретіндегі мәні, оның меншік құқығынан айырмашылығы және объективтік пен субъективтік мағыналары жан-жақты қарастырылады. Меншік құқығының мазмұнын құрайтын триада — иелену, пайдалану және билік ету өкілеттіктері талданып, азаматтық құқықтағы заттық құқықтар жүйесі, соның ішінде шектеулі заттық құқықтар (бөтеннің затына құқық) сараланады. Сонымен бірге, Қазақстан заңнамасында нарықтық кезеңде қалыптасқан жер қойнауын пайдалану сияқты жаңа заттық құқықтар, шаруашылық жүргізу, оралымды басқару институттары және жалдау құқығының табиғатына қатысты ғылыми көзқарастар баяндалады.

  18. Қазақстан Республикасының қылмыстық құқық жүйесі, негізгі қағидаттары және қылмыстық саясаттың бағыттары

    Мақалада Қазақстан Республикасының қылмыстық құқық саласының теориялық және заңнамалық негіздері жан-жақты талданады. Қылмыстық заңның ішкі құрылымы, кодификациялану ерекшеліктері, жалпы және ерекше бөлімдерінің арақатынасы нақты баптар мен нормалар жүйесі негізінде сараланады. Сондай-ақ қылмыстық-құқықтық қатынастардың қорғаушылық, жалпы ескертушілік және реттеушілік түрлері, қылмыстық құқықтың заңдылық, теңдік, кінәлі жауапкершілік, жауаптылықтың бұлтартпастығы, әділдік пен ізгілік қағидаттары айқындалады. Мемлекеттік қылмыстық саясаттың негізгі ережелері мен оны іс жүзіне асыру нысандары, сонымен бірге қылмыстың қоғамдық қауіптілік, құқыққа қайшылық, кінәлілік және жазаланушылық белгілері жүйелі түрде қарастырылады.

  19. Қазақстан құқығындағы заңды жауапкершілік қағидалары

    Заңды жауапкершіліктің мәні мен оның институттан айырмашылығы, құқық қағидаларының сипаты және оларды жіктеу өлшемдері қарастырылады. Заңдылық, әділеттілік, ізеттілік және мақсаттылық қағидаларының мазмұны, жеке және жария құқықтағы көріністері, сондай-ақ заңнамаға, құқық шығармашылығына, құқық қолдануға және құқықтық идеологияға ықпалы түсіндіріледі.

  20. Зорлық-зомбылық қылмыстарының ұғымы, белгілері және жіктелуі

    Зорлық-зомбылық қылмыстары адамның өмірін, денсаулығын және дене тұтастығын қамтамасыз ететін қоғамдық қатынастарға қол сұғатын әрекеттер ретінде қарастырылады. Оларды анықтау мен жіктеудің негіздері, қылмыс құрамдарының төрт тобы, даулы жағдайлар және жәбірленушінің келісімінің қылмыстық-құқықтық мәні талданады.