Ғылыми және оқу мақалалары
Іздеу нәтижелері
Іздеп жатырмыз…
69 нәтиже
-
Шекті пайдалылық және жеке сұраныс
Тұтынушының таңдауы мен жеке сұранысы шекті пайдалылыққа, оның кему заңына, табыс пен бағаға, сондай-ақ алмастыру және табыс әсерлеріне тәуелді. Тақырып шекті пайдалылық теорияларын, сұраныс қисығын құруды және талғамсыздық қисықтары мен бюджет шектеуі арқылы тұтынушының оңтайлы таңдауын түсіндіреді.
-
Құн, шекті пайдалылық, ақша және нарық теориялары
Құнның еңбек және шекті пайдалылық теориялары тауар мен қызмет құнының қалыптасуын әр қырынан түсіндіреді. Еңбек шығындары, тұтыну бағалылығы, игіліктің сиректігі мен пайдалылығының байланысы қарастырылып, екі бағытты біртұтас талдауда ұштастыру қажеттігі көрсетіледі. Сондай-ақ құн заңы, ақшаның сандық теориясы және нарықтың экономикалық міндеттері баяндалады.
-
Меншік қатынастары, экономикалық жүйелердің құрылымы және шекті пайдалылық теориясы
Экономикалық ғылымдағы меншік қатынастарының табиғаты, меншік құқығының он бір элементтен тұратын кешені, қоғам дамуындағы меншік түрлері мен олардың қызметтері жан-жақты талданады. Сондай-ақ дәстүрлі, әкімшілдік-әміршілдік, еркін бәсекелі және қазіргі аралас нарықтық экономика жүйелері салыстырылып, Карл Менгердің шекті пайдалылық кестесі мен еңбек құны теориялары баяндалады. Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік меншіктің орны мен әлеуметтік бағытталған нарықтық бағыттың стратегиялық сипаты негізделеді.
-
Өндіріс шығындарының құрылымы, шекті талдау және капиталдың пайда нормасы
Мақалада өндіріс пен айналым шығындарының теориялық аспектілері, олардың классикалық маркстік және қазіргі батыстық экономикалық мектептердегі түсіндірмелері қарастырылады. Тұрақты, өзгермелі, орташа және шекті шығындардың өзара байланысы, шығындар серпіні мен пайданы барынша арттыру әдістері нақты мысалдармен және формулалармен жүйеленген. Сонымен бірге еңбек өнімділігінің көрсеткіштері, қосымша құн есебінен пайданың қалыптасу механизмі және капиталдың пайда нормасына ықпал ететін негізгі факторлар жан-жақты талданады.
-
Игілік, тауар, құн және шекті пайдалылық теориялары. Ақшаның пайда болуы мен мәні
Игілік пен тауардың экономикалық мәні, тұтыну және айырбас құны, нақты және абстрактілі еңбек, қоғамдық қажетті еңбек шығыны мен құн заңы қарастырылады. Материалдық және материалдық емес қызметтер ажыратылып, еңбектің құндық теориясы мен шекті пайдалылық тұжырымдамасы салыстырылады. Ақша пайда болуының тауар айырбасы арқылы түсіндірілетін бастапқы кезеңдері баяндалады.
-
Игілік, тауар және оның құны: еңбек, қызмет көрсету, шекті пайдалылық және ақша
Игілік пен тауардың экономикалық мәні, тұтыну және айырбас құны, нақты және абстрактылы еңбек, қоғамдық қажетті жұмыс уақыты мен құн заңы қарастырылады. Материалдық және материалдық емес қызметтердің түрлері, еңбектің құндық және шекті пайдалылық теориялары, сондай-ақ ақшаның қасиеттері мен қызметтері сипатталады.
-
Тұтынушы таңдауының теориялық негіздері және нарықтық теңдестік заңдылықтары
Мақалада нарықтағы тұтынушы талғамын кезең-кезеңімен зерттеу тәсілдері, пайдалылық функциясы мен талғамсыздық қисықтарының қасиеттері қарастырылады. Сондай-ақ алмастырудың шекті нормасы, бюджеттік шектеу теңсіздігі, тұтынушының оңтайлы теңдестікке жету шарттары және баға өзгеруіне байланысты табыс пен алмастыру әсерлері талданады.
-
Тұтынушы таңдауының теориялық негіздері және сұранысты қалыптастыру заңдылықтары
Мақалада нарықтық жағдайдағы тұтынушылық талғам мен таңдаудың микроэкономикалық механизмдері қарастырылады. Пайдалылық функциясы, талғамсыздық қисықтарының қасиеттері, алмастырудың шекті нормасы, бюджеттік шектеулер және тұтынушылық тепе-теңдік шарттары талданады. Сонымен қатар «табыс-тұтыну» және «баға-тұтыну» қисықтары негізінде жеке сұраныс заңдылығының қалыптасуы жүйелі түрде негізделеді.
-
Микроэкономикадағы тұтынушы талғамы, бюджеттік шектеу және сұраныс қисығының қалыптасуы
Мақалада микроэкономикалық талдау аясындағы тұтынушылық талғам мен таңдау теориясы жан-жақты қарастырылады. Пайдалылық функциясы, талғамсыздық қисықтарының қасиеттері, алмастырудың шекті нормасы, бюджеттік шектеу түзуі және тұтынушының тепе-теңдікке жету шарттары нақты мысалдармен баяндалған. Сонымен бірге тұтынушы табысының өзгеруіне байланысты қалыптасатын «табыс – тұтыну» қисығы, сапасыз игіліктердің ерекшелігі, сондай-ақ тауар бағасының өзгеруі негізінде жеке сұраныс қисығын құру әдістемесі сипатталады.
-
Микроэкономикадағы тұтынушылық таңдау, талғамсыздық қисықтары және нарықтық тепе-теңдік заңдылықтары
Мақалада микроэкономикалық теория тұрғысынан тұтынушылардың нарықтағы мінез-құлқы, талғамы мен таңдауын қалыптастыру кезеңдері жан-жақты қарастырылған. Тұтынушылық қалауларды сипаттайтын пайдалылық функциясы, талғамсыздық қисықтарының қасиеттері мен алмастырудың шекті нормасының төмендеу заңдылығы ғылыми тұрғыда сараланған. Сондай-ақ тұтынушының бюджеттік шектеуі, тепе-теңдікке қол жеткізу шарты, баға мен табыс деңгейінің өзгеруіне байланысты қалыптасатын «табыс-тұтыну» және «баға-тұтыну» қисықтары талданып, жеке сұраныс қисығын құру әдістемесі мен баға өзгерісіндегі табыс және алмастыру әсерлерінің экономикалық мәні толық ашылған.
-
Тұтынушы мінез-құлқы теориясы және нарықтық тепе-теңдік заңдылықтары
Мақалада тұтынушылық таңдау теориясының қалыптасу тарихы, пайдалылық ұғымы мен оның түрлері қарастырылған. Госсен заңдары, тұтынушының бюджеттік шектеу сызығы, бейжайлық қисықтарының қасиеттері және баға өзгерісінен туындайтын табыс пен алмастыру эффектілері жан-жақты талданған.
-
Тұтынушылық таңдау және нарықтық тепе-теңдік негіздері
Мақалада тұтынушылық мінез-құлық теориясы, шекті пайдалылық заңы, бейтараптылық қисықтары мен бюджеттік шектеудің мәні қарастырылады. Тұтынушының пайдалылықты барынша арттыру ережесі, тұтынушылық тепе-теңдіктің қалыптасу шарттары, сондай-ақ баға мен табыс өзгерісіне байланысты табыс және алмастыру әсерлерінің сұраныс көлеміне тигізетін ықпалы жан-жақты баяндалады.
-
Табыс: қалыптасуы, түрлері және оны айқындайтын факторлар
Табыс пен пайданың экономикалық мәні, қалыптасуы және негізгі теориялық түсіндірмелері қарастырылады. Бухгалтерлік, экономикалық, қалыпты, сауда, құрылтайшылық және пайыздық табыс түрлері, фирма пайдасының қызметтері мен табыс нормасына ықпал ететін факторлар сипатталады. Салалар арасындағы капитал қозғалысы, бәсеке, өндіріс бағасы және жетілген әрі жетілмеген бәсеке жағдайында фирманың оңтайлы өндіріс көлемін таңдау тетіктері талданады.
-
Туризм нарығындағы баға, сұраныс және ұсыныс
Туризмге сұранысқа баға, табыс, қажеттілік, таңдау және туристік қызметтердің өзара алмастырылуы әсер етеді. Мақала сұраныс пен ұсыныстың икемділігін, шекті пайдалылық пен тұтынушы рентасын, өндірістік шығындарды, фирманың тепе-теңдігін және нарықтағы баға қалыптасуын түсіндіреді. Сұраныс пен ұсыныстың өзгеруі бәсеке арқылы жеке және жалпы нарықтық тепе-теңдікке ықпал етеді.
-
Өндіріс теориясының негіздері, өндірістік функция заңдылықтары және мамандандыру ерекшеліктері
Мақалада өндірісті ұйымдастырудың теориялық негіздері, ресурстарды түрлендіру әдістері және өндірістік функцияның қасиеттері қарастырылады. Сондай-ақ жалпы, орташа және шекті өнім серпіні, факторлар икемділігі, изокванталар графигі, өндірістік атқарым жүйесі, сонымен бірге еңбек бөлінісі мен өндірісті мамандандыру және кооперациялау үдерістері баяндалады.
-
Өндіріс теориясының экономикалық негіздері және өнім көрсеткіштерінің жүйесі
Мақалада өндіріс теориясының негізгі қағидалары, өндіріс факторларының жүйесі және олардың экономикалық мәні жан-жақты талданады. Өндірістік функцияның қасиеттері, жалпы, орташа және шекті өнім көрсеткіштерінің өзара байланысы, факторлардың икемділігі мен изокванталар сызбасы формулалар негізінде түсіндіріледі. Сонымен бірге өндірісті ұйымдастыру деңгейлері, еңбек бөлінісі, өндірісті мамандандыру және еңбек кооперациясының ерекшеліктері толық қарастырылады.
-
Тұтынушы таңдауы, пайдалылық және Гиффен парадоксы
Тұтынушы шектеулі табыс жағдайында тауарлар жиынтығын таңдап, пайдалылығын қалай барынша арттыратыны қарастырылады. Шекті пайдалылықтан реттік қалауларға өту, бюджеттік шектеу мен талғамсыздық қисықтары арқылы тұтынушылық тепе-теңдікті анықтау, сондай-ақ алмастыру және табыс әсерлері түсіндіріледі. Гиффен тауары мысалында кейбір сапасыз тауарлардың бағасы өскенде сұранысы да артуы мүмкін екені көрсетіледі.
-
Өндіріс шығындары, пайда және бәсекелестік теориялары
Өндіріс шығындарының маркстік және қазіргі экономикалық түсініктері, шығындарды жіктеу мен пайданы барынша арттыру тәсілдері қарастырылады. Пайда теориясының меркантилистерден А. Смит, Д. Рикардо және К. Маркске дейінгі эволюциясы, нарықтық табыс пен өндіріс факторлары ұғымдары, капиталдың пайда нормасына ықпалы, салааралық бәсеке арқылы орташа пайда мен өндіріс бағасының қалыптасуы, сондай-ақ бағалық және бағалық емес бәсеке әдістері баяндалады.
-
Өндірісті экономикалық ұйымдастыру және шығындарды басқару
Өндірісті экономикалық ұйымдастыру ресурстардың шектеулілігі, жеке таңдау, айырбас, ақша және нарық арқылы шығындар мен нәтижелерді салыстыруға негізделеді. Материалда өндірістік мүмкіндіктер, баламалы шығындар, шекті пайдалылық пен шығындар түсіндіріліп, өндірістік шығындарды жіктеу, есепке алу, калькуляциялау, ақаулар мен қалдықтарды бақылау, басқарушылық шешімдер мен бюджетті жоспарлау әдістері баяндалады.
-
Маржинализм және Қазақстандағы меншік пен жекешелендіру
Маржинализмнің қалыптасуы, негізгі әдіснамалық ұстанымдары мен Австрия, ағылшын-американдық және Лозанна мектептерінің көзқарастары қарастырылады. Сондай-ақ меншік экономикалық қатынас ретінде талданып, жеке меншіктің түрлері, Қазақстандағы құқықтық негіздері және жекешелендіруге жататын әрі жатпайтын салалар сипатталады.