Ғылыми және оқу мақалалары
Іздеу нәтижелері
Іздеп жатырмыз…
69 нәтиже
-
Құн, тауар айырбасы және нарық заңдылықтары
Құнның қалыптасуы мен ақшаға айналуын, еңбек және шекті пайдалылық теорияларын, тұтыну және айырбас құны ұғымдарын қарастырады. Тауар өндірісінің алғышарттары мен құн заңының нарықтағы қызметтері түсіндіріліп, Адам Смиттің еңбек құны, таптар, табыс және «көрінбейтін қол» жөніндегі көзқарастары талданады.
-
Капитал, пайда және экономикалық пайдалылық
Экономикалық теорияның қалыптасуы мен зерттеу әдістері, пайданың қызметтері мен түрлері, тұтынушы пайдалылығы және нарықтық тепе-теңдік, капитал мен қосымша құн туралы Маркс ілімі, сондай-ақ Қазақстандағы экономикалық өсім мен әлеуметтік саясаттың байланысы қарастырылады.
-
Нарық механизміндегі сұраныс пен ұсыныс
Нарықтың мәні мен қызметтері, сұраныс пен ұсыныс заңдары және олардың бағаға тәуелділігі, нарықтық тепе-теңдік пен икемділік, тұтынушы пайдалылығы және өндіріс шығындары қарастырылады. Бәсеке баға мен өндіріс көлемін үйлестірсе, мемлекеттің әлеуметтік, экологиялық және стратегиялық реттеуі нарық механизмінің шектеулерін жұмсартады.
-
Тауарлы шаруашылықтың тарихи дамуы, экономикалық үлгілері және құн ілімдері
Мақалада тауар шаруашылығының қалыптасу эволюциясы, натуралды өндірістен нарықтық қатынастарға өту кезеңдері жан-жақты талданады. Тауардың тұтыну құны мен айырбас құны сияқты негізгі қасиеттері, қоғамдық еңбек бөлінісінің тарихи кезеңдері, нарықтың дамымаған, еркін, реттелетін және деформацияланған үлгілері қарастырылады. Сонымен қатар классикалық еңбек-құн теориясы мен маржиналистік шекті пайдалылық ілімінің басты қағидалары салыстырмалы түрде зерделенеді.
-
Матрицалар алгебрасының негізгі ұғымдары мен амалдары
Матрицалардың түрлері, элементар түрлендірулері, арифметикалық амалдары, транспонирлеу, кері матрица, норма мен ранг ұғымдары қарастырылады. Сондай-ақ үшбұрышты матрицаларға жіктеу және анықтауыштарды есептеу тәсілдері түсіндіріледі. Матрицалар алгебрасы сандық әдістердің, соның ішінде шекті элементтер әдісінің негізі ретінде сипатталады.
-
Тауар, тауарлы өндіріс және құн заңы
Мақала тауарлы шаруашылықтың пайда болу шарттары мен рынок үлгілерін, тауардың тұтыну және айырбас құнын, қоғамдық еңбек бөлінісі мен жеке меншіктің өндірістегі рөлін қарастырады. Онда еңбек құны және шекті пайдалылық тәсілдері, Маркстік қосымша құн түсінігі, құн заңының рыноктық баға арқылы ресурстарды бөлуге, өндірісті жетілдіруге және өндірушілердің жіктелуіне ықпалы, сондай-ақ өндіріс факторлары мен табыстарды бөлу мәселелері талданады.
-
Экономикалық теорияның дамуы, меншік қатынастары және қазіргі бағыттары
Экономикалық теорияның пәні мен әдіснамасы, ежелгі дәуірден қазіргі заманға дейінгі негізгі мектептері және экономикалық заңдар мен категориялар қарастырылады. Қазақстандағы меншік қатынастары, жекешелендіру мен мемлекеттік меншікті қайта құру сипатталады; неоклассикалық және институционалдық көзқарастар, маржинализм және нарықтық тепе-теңдік үлгілері түсіндіріледі.
-
Ақшаның құны, пайда болуы және экономикадағы қызметі
Ақшаның тауарлық айырбастан қалыптасуы, құн формаларының эволюциясы, құн туралы еңбек және шекті пайдалылық теориялары, құн заңы, тұтыну және айырбас құны қарастырылады. Сондай-ақ металл, қағаз, несие және электрондық ақшаның түрлері, ақша жүйесі мен айналымы, ақшаның бес қызметі және экономикалық тұрақтылықтағы рөлі баяндалады.
-
Сұраныс, нарықтық тепе-теңдік және тұтынушы таңдауы
Бәсекелі нарықта сұраныс пен баға арасындағы байланыс, сұраныстың өзгеруіне ықпал ететін баға емес факторлар, нарықтық тепе-теңдік пен икемділік түсіндіріледі. Тұтынушы мінез-құлқы шекті пайдалылық, немқұрайдылық қисықтары және бюджеттік шектеулер арқылы талданады.
-
Құн заңының мәні, нарықтық тетіктері және баға теориясының эволюциясы
Мақалада тауарлы өндірістің негізгі заңы саналатын құн заңының мәні, оның қалыптасуына негіз болған қоғамдық еңбек бөлінісі, меншік және қосымша өнім алғышарттары жан-жақты қарастырылады. Тауардың қос қасиеті, еңбек құны теориясы, жоспарлы экономиканың кемшіліктері, нарықтағы тепе-теңдік бағаның рөлі және құн заңының үш басты қызметі талданады. Сондай-ақ шекті пайдалылық ілімі мен А. Маршаллдың неоклассикалық синтезі сипатталады.
-
Меншік, экономикалық жүйелер, сұраныс пен ұсыныс және бәсеке
Меншік қатынастарының экономикалық және құқықтық мазмұны, меншік нысандары мен Қазақстандағы дамуы; дәстүрлі, нарықтық, әкімшілік-бұйрық және аралас жүйелер; сұраныс пен ұсыныс заңдары, икемділік, нарықтық тепе-теңдік және тұтынушы мен өндірушінің шешімдеріне ықпал ететін факторлар; бәсекенің түрлері, өнімнің өмірлік циклі және нарықтық бәсекенің артықшылықтары мен шектеулері қарастырылады.
-
Тұтыну мен өндіріс теориясы және Қазақстан экономикасындағы өндіріс нарығы
Тұтынушы таңдауы мен сұраныстың қалыптасуы, өндіріс функциясы мен шығындары және нарық құрылымдарының тұтынушы мен өндірушіге ықпалы қарастырылады. Қазақстандағы өндірістің өтпелі кезеңдегі қиындықтары, 1991–2003 жылдардағы ЖІӨ өзгерістері, 2004 жылғы өндірістік көрсеткіштер және индустриялық-инновациялық даму жөніндегі мақсаттар баяндалады.
-
Тауарлы шаруашылық, құн заңы және ақшаның қалыптасуы
Тауарлы өндірістің натуралды шаруашылықтан айырмашылығы, оның пайда болуының алғышарттары мен нарықтық үлгілері қарастырылады. Тауардың тұтыну және айырбас құны, нақты және абстрактілі еңбек, құнды түсіндіретін еңбек, шекті пайдалылық және шығын теориялары талданады. Құн заңының бағалар мен өндіріс факторларын бөлуге, технологиялық жаңаруға және өндірушілердің жіктелуіне ықпалы, сондай-ақ айырбастан ақшаның пайда болуы мен металдық, номиналдық және сандық ақша теориялары сипатталады.
-
Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік стандарты және оның педагогикалық негіздері
Мақалада мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік стандартының мақсат-міндеттері, негізгі ұғымдары мен нормативтік талаптары жан-жақты қарастырылған. Құжатта білім берудің бес негізгі саласы («Денсаулық», «Коммуникация», «Таным», «Шығармашылық», «Әлеуметтік орта»), олардың пәндік бағыттары, тәрбиеленушілердің оқу жүктемесінің нормалары және мектепалды сыныптары мұғалімдерінің апталық 24 сағаттық еңбек құрылымы жүйеленген. Сонымен қатар, балалардың жас кезеңдері бойынша денсаулық сақтау құзыреттілігін меңгеру сатылары мен нақты көрсеткіштері толық сипатталған.
-
Экономикалық заңдар және нарықтық қатынастар
Экономикалық заңдардың объективті сипаты, түрлері мен тарихи әрекеті, экономикалық теорияның қалыптасуы және микро-, мезо-, макро-, мегаэкономиканың зерттеу аясы қарастырылады. Сондай-ақ еңбек пен өндіргіш күштер, уақытты үнемдеу, шекті пайдалылық, құн, сұраныс пен ұсыныс, заң шығарушы және атқарушы биліктің нарықтағы рөлі талданады. Қазақстан үшін тиімді мемлекеттік басқару, бәсекелестік, шикізатты ұтымды пайдалану және өңдеуші өндірісті дамыту міндеттері атап өтіледі.
-
Сұраныс пен ұсыныс: рыноктық тепе-теңдік, икемділік және өндіріс шығындары
Мақалада сұраныс пен ұсыныс заңдары, олардың бағалық және бағалық емес факторлары, рыноктық тепе-теңдік, сұраныс пен ұсыныстың икемділігі, шекті пайдалылық және өндіріс шығындарының фирма ұсынысы мен пайдасына ықпалы қарастырылады. Сондай-ақ классикалық және кейнстік тепе-теңдік үлгілері, жинақтау мен инвестицияның жиынтық сұранысқа әсері түсіндіріледі.
-
Тауар мен ақша қатынастарының қалыптасуы, даму үлгілері және теориялық негіздері
Мақалада адамзат қоғамындағы шаруашылық формаларының натуралды өндірістен күрделі тауарлы жүйеге дейінгі даму жолы жан-жақты талданады. Тауар өндірісінің қалыптасуына негіз болған еңбек бөлінісінің үш кезеңі, нарықтың төрт үлгісі және мемлекеттік реттеу тетіктері сипатталады. Тауардың тұтыну құны мен айырбас құны қасиеттеріне маркстік, австриялық және классикалық мектептер тұрғысынан баға беріліп, құн өлшемі мен шекті пайдалылық мәні түсіндіріледі. Сонымен қатар айырбас тарихының нәтижесінде ақша тауарының, әсіресе алтынның жалпыға ортақ эквивалент ретінде орнығу себептері мен оның негізгі қасиеттері баяндалады.
-
Экономикалық теорияның қалыптасуы мен негізгі мектептері
Экономикалық теория шектеулі ресурстар жағдайында қоғамның қажеттіліктерін қанағаттандыру жолдарын зерттейді. Оның тарихи дамуы меркантилизм мен физиократтардан классикалық саяси экономияға, маржинализмге, кейнсшілдікке, монетаризм мен институционализмге дейінгі бағыттарды қамтиды. Бұл мектептер байлықтың қайнар көзі, құн, еңбек, ақша, нарық және мемлекеттің экономикадағы орны туралы әртүрлі түсініктер ұсынды.
-
Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігіндегі қаржы менеджменті мен баға саясаты
Қаржы менеджментінің міндеттері мен саясаты, оның маркетингпен байланысы және кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін бағалау жолдары қарастырылады. Сұраныс пен ұсыныс, тұтынушы таңдауы, өнім сапасы, шығындар мен баға стратегиялары талданып, Қазақстан кәсіпорындарының бәсекелестігін шектейтін факторлар және оны күшейту шаралары сипатталады.
-
Баға тұрақтылығы, ақша-несие саясаты және кешкі көйлектің өзіндік құнын есептеу
Мақалада бағаның қалыптасу теориялары мен қызметтері, бағаны мемлекеттік реттеу тәсілдері, сұраныс пен ұсыныстың икемділігі және ақшаға сұраныстың кейнстік, неоклассикалық әрі монетаристік үлгілері қарастырылады. Қазақстандағы төлем жүйесі, ақша-несие саясаты, валюталық қорлар мен қаржы институттарының рөлі сипатталып, әйелдерге арналған кешкі көйлекті дайындау шығындары, толық өзіндік құны, қызмет бағасы, пайдасы және рентабельділігі есептеледі.