Іздеу нәтижелері

4739 нәтиже

1. Меншік қатынастарының экономикалық мәні, құқықтық сипаты және нарықтық нысандары

   Мақалада меншіктің экономикалық және құқықтық категория ретіндегі мазмұны, иемдену мен жатсыну тетіктері және өндіріс факторларын тоғыстыру жолдары қарастырылады. Меншік субъектілері мен объектілерінің құрамы, Р. Коуз бен А. Алчиан ұсынған он бір элементтен тұратын құқықтар шоғыры және ресурстарға еркін қол жеткізуді шектеу мәні жан-жақты талданады. Сонымен бірге нарықтық ортадағы жеке, ұжымдық және қоғамдық меншік түрлері мен олардың тарихи-эволюциялық даму бағыттары жүйеленеді.

2. Қызмет көрсету саласының мәні, экономикалық сипаты және тұтынушылық ерекшеліктері

   Мақалада заманауи экономикадағы қызмет көрсету саласының рөлі, тұтыну құрылымына әсері, Ф. Котлер мен В. Н. Стахановтың теориялық анықтамалары талданады. Сондай-ақ қызметтің сезілмейтіндігі мен оның туындаған көзінен ажырамайтындығы сияқты негізгі сипаттамалары және тұтынушылардың сенімін арттыру тетіктері жан-жақты қарастырылған.

3. Экономикалық жүйе: мәні, даму сипаты, элементтері және меншік қатынастары

   Экономикалық жүйе өндіріс, бөлу, қайта бөлу, айырбас пен тұтынуды ұйымдастыратын өзара байланысты қатынастар мен институттардан құралады. Оның түрлері меншікке, шаруашылықты басқаруға және индустриялық даму деңгейіне қарай жіктеледі. Қоғамдық өзгерістерді формациялық және өркениеттік тәсілдер түсіндіреді; жүйенің құрылымына шаруашылық, әкімшілік және ақпараттық құрамдар, ал негізіне өндіргіш күштер, өндірістік қатынастар мен меншік құқығы жатады.

4. Қазіргі заманғы экономикалық жүйелердің сипаты мен саяси экономикалық ерекшеліктері

   Мақалада қазіргі заманғы негізгі экономикалық жүйелердің сипаттамалары, олардың ресурстарды бөлудегі ерекшеліктері, капиталистік және социалистік модельдердің артықшылықтары мен кемшіліктері талданады. Сонымен қатар Батыс елдеріндегі аралас экономика тәжірибесі, АҚШ саяси партияларының ұстанымдары және социализм мен саяси биліктің үйлесу түрлері қарастырылады.

5. Меркантилизм ілімінің мәні, саяси экономикалық сипаты және тарихи кезеңдері

   Мақалада 16–18 ғасырлардағы Батыс Еуропадағы меркантилизм ілімінің қалыптасуы, оның абсолюттік монархиямен одақтастығы, алғашқы және соңғы кезеңдерінің айырмашылықтары, сондай-ақ Томс Мен мен Антуан Монкретьеннің қалдырған ғылыми мұрасы жан-жақты талданады.

6. Авторитаризмнің мәні мен қоғамдық-саяси сипаты

   Мақалада авторитарлық саяси тәртіптің негізгі белгілері, тоталитаризм мен демократия арасындағы аралық сипаты, биліктің шексіздігі, қоғамның бейсаяси салаларының дербестігі, тарихи түрлері және тоталитарлық жүйеден кейінгі демократияға көшудегі рөлі жан-жақты қарастырылады.

7. Сақтандырудың экономикалық мәні мен негізгі түрлері

   Сақтандыру қоғамдық ұдайы өндіріс пен адамдардың әл-ауқатына қауіп төндіретін оқиғалардан мүліктік мүдделерді қорғау үшін ортақ қор қалыптастырып, оны пайдаланады. Мақалада сақтандырудың функциялары, қор құру тәсілдері, жалпы және өмірді сақтандырудың сыныптары, сондай-ақ міндетті әлеуметтік сақтандырудың қағидаттары, жарналары мен төлем алу шарттары қарастырылады.

8. Қазақ жаңылтпаштарының жанрлық сипаты мен тәрбиелік мәні

   Жаңылтпаштың фольклордағы орны, зерттелу тарихы, құрылымы мен тақырыптары, басқа жанрлармен және халықтар мұрасымен байланысы қарастырылады. Оның балалар мен ересектердің тілін жаттықтыруға, сөздік қорын, ойлауын, дүниетанымы мен адамгершілік қасиеттерін дамытуға қосатын үлесі және оқу-тәрбие үдерісінде қолдану жолдары сипатталады.

9. Сақтандырудың экономикалық мәні мен Қазақстандағы дамуы

   Сақтандыру тәуекел мен күтпеген шығындардың салдарын ортақ қорлар арқылы өтеуге, азаматтар мен ұйымдардың мүліктік мүдделерін қорғауға және өндірістің үздіксіздігін сақтауға мүмкіндік береді. Мақалада сақтандырудың қызметтері, түрлері мен тәуекелдерді бағалау тәсілдері, әлеуметтік және міндетті сақтандыру, қайта сақтандыру, делдалдардың рөлі, нарықты мемлекеттік реттеу және Қазақстандағы сақтандыру жүйесінің дамуына қатысты 1990-жылдар мен 2000-жылдардың басындағы деректер қарастырылады.

10. Экономикалық жүйедегі меншік қатынастарының мәні мен түрленуі

    Мақалада меншік қатынастарының экономикалық және құқықтық табиғаты, өндіріс факторлары мен оның нәтижелерін иемдену тетіктері қарастырылады. Меншік субъектілері мен объектілері, иемдену, пайдалану және билік ету құқықтары, сондай-ақ жеке, жалпы үлестік және жалпы біріккен меншік түрлері талданады. Сонымен қатар нарықтық реформалар жағдайындағы мемлекет иелігінен алу мен жекешелендірудің бағыттары, кәсіпорындарды сату тәсілдері және мемлекеттің экономикадағы рөлінің өзгеруі жан-жақты сипатталады.

11. Қаржы мен несиенің экономикалық мәні және қажеттілігі

    Қаржы қоғамдық өнім мен ұлттық табысты бөлуге, ақша қорларын қалыптастырып пайдалануға қатысады; несие уақытша бос қаражатты өндірістің үздіксіздігіне қажет қаражатқа айналдырады. Мақалада қаржының табиғаты мен қайта бөлу тетіктері, несиенің ұғымы, субъектілері және өндірістік айналымдағы рөлі қарастырылады.

12. Қазіргі ұлттық экономикалық жүйелердің сипаты мен ерекшеліктері

    Мақалада әлем елдеріндегі ұлттық экономикалық үлгілердің ерекшеліктері, атап айтқанда АҚШ, Жапония, Швеция, Германия, Оңтүстік Корея және Қытай тәжірибесіндегі мемлекет пен нарықтың өзара байланысы, әлеуметтік саясат пен бәсекеге қабілеттілік сипатталады.

13. Несие: экономикалық мәні, қажеттілігі, формалары мен түрлері

    Несие уақытша бос қаражатты жинақтап, қайтару және пайыз төлеу шарттарымен пайдалануға беретін экономикалық қатынас ретінде тауарлы өндіріс пен капитал айналымынан туындайды. Мақалада оның қалыптасуы, шағын және орта бизнесті қаржыландырудағы орны, коммерциялық және банктік формалары, тұтыну, ипотекалық, мемлекеттік және халықаралық несиелер, сондай-ақ оларды жіктеу өлшемдері қарастырылады. Қазақстандағы несиелеу көрсеткіштері мен ипотекалық бағдарламаларға қатысты тарихи деректер келтіріліп, несие саясатын жетілдіру жөнінде ұсыныстар беріледі.

14. Экономикалық жүйедегі меншік қатынастарының мәні мен құрылымдық формалары

    Мақалада меншік ұғымының экономикалық мәні мен заңдық мазмұны, оның қоғамдағы өндірістік қатынастар жүйесіндегі орны жан-жақты қарастырылады. Иемдену, пайдалану, тұтыну байланыстары, өндіріс факторларын тікелей және сатылы біріктіру ерекшеліктері, сондай-ақ Рональд Коуз бен Армен Алчиан негіздеген меншік құқықтарының он бір элементтен тұратын жүйесі талданады. Сонымен қатар жалпы, ұжымдық және өз еңбегі мен өзгенің еңбегіне негізделген жеке меншік формаларының тарихи дамуы мен өзіндік сипаты сипатталады.

15. Қоғамдық шаруашылықтың формалары мен экономикалық мәні

    Қоғамдық шаруашылық материалдық игіліктерді өндіру, бөлу, айырбастау және тұтыну процестерін біріктіреді. Оның натуралдық, тауарлы және ұжымдық формаларының айырмашылықтары, тарихи дамуы мен өзара ықпалы, сондай-ақ өндірістің факторлары, еңбек бөлінісі, меншік және ұйымдастыру қатынастары қарастырылады.

16. Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні мен рөлі

    Мемлекеттік бюджет — жалпы мемлекеттік міндеттерді қаржыландыру үшін орталықтандырылған ақша қорын қалыптастыру мен пайдалануға қатысты экономикалық қатынастар жүйесі. Ол қаржы жоспары әрі экономиканы реттеу құралы ретінде кірістер мен шығыстарды, ресурстарды салалар мен аумақтар арасында бөлуді, әлеуметтік саясатты қаржыландыруды және бюджет қаражатының қозғалысын бақылауды қамтамасыз етеді.

17. Әлемдегі дамушы мемлекеттердің экономикалық сипаты мен даму бағыттары

    Мақалада дүние жүзіндегі дамушы елдердің жалпы экономикалық сипаттамасы, отарлық өткені мен бүгінгі жай-күйі жан-жақты баяндалады. Қытай мен Үндістанның көшбасшылық бағыты, Латын Америкасы мен Бразилияның туристік әлеуеті, сондай-ақ Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдері мен Қазақстанның экономикалық даму жолы сараланады.

18. Мемлекеттік салық жүйесінің экономикалық мәні мен ұйымдастырылу негіздері

    Мақалада салықтардың экономикалық мәні, ұлттық табысты бөлудегі маңызы, салық салудың негізгі элементтері мен мөлшерлеме түрлері қарастырылған. Сонымен қатар салықтардың жіктелу тәртібі, салық жүйесінің қызметтері, Қазақстан Республикасындағы салық жүйесінің қалыптасу тарихы және оны кешенді бағалау бағыттары баяндалады.

19. Қазақ халқының ұлттық ойындарының мәдени сипаты мен тәрбиелік мәні

    Мақалада қазақтың дәстүрлі ұлттық ойындарының тарихи қалыптасу жолдары, жіктелу жүйесі және көшпелі шаруашылықпен сабақтастығы қарастырылады. Аңшылыққа, төрт түлікке және түрлі тұрмыстық заттарға негізделген ойындардың ойналу тәртібі, соның ішінде «Соқыртеке», «Түйе мен бота», «Алтыбақан», «Ақшамшық», «Ақсүйек» және көнеден келе жатқан «Тоғызқұмалақ» үлгілерінің ережелері мен жабдықтары баяндалады. Ұлттық спорт түрлері мен салт атқа міну дәстүрінің жас ұрпақтың дене бітімін шыңдаудағы, адамгершілікке, тапқырлыққа және әділдікке баулудағы тәрбиелік маңызы ашып көрсетіледі.

20. Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні мен бюджет жүйесін ұйымдастыру негіздері

    Мақалада мемлекеттік бюджеттің экономикалық табиғаты, оның мемлекет егемендігін қамтамасыз етудегі, қоғамдық ұдайы өндірістегі және ұлттық табысты қайта бөлудегі мәні жан-жақты талданады. Бюджеттік қордың мәні, бюджеттің бөлу және бақылау функциялары, сондай-ақ оның реттеу механизмі мен орталық қаржылық жоспар ретіндегі маңызы қарастырылған. Әлемдік тәжірибедегі унитарлық және федеративтік елдердің бюджет жүйелері салыстырылып, Қазақстан Республикасының бюджет құрылысы, оның деңгейлері, шоғырландырылған және мемлекеттік бюджет ұғымдары, төтенше бюджетті енгізу мен реттеу тетіктері толық сипатталған.