Іздеу нәтижелері

4739 нәтиже

1. Қазақ паремиологиясындағы ер мен әйелдің әлеуметтік және рухани болмысы

   Қазақ мақал-мәтелдерінде ер мен әйелдің әлеуметтік мәртебесі, мінез-құлқы және қоғамдағы рөлі жас ерекшеліктеріне сай бейнеленеді. Тілдік мұрада қыз тәрбиесі, келіндік міндеттер, ана мен әженің отбасындағы орны, сондай-ақ ұл баланың бауырмалдығы, күйеулік этикасы, ел қорғау, билік жүргізу және қарттық кезеңнің парасаты жан-жақты көрініс тапқан.

2. Ғылыми таным әдіснамасының құрылымы, тәсілдері және қолданылу ерекшеліктері

   Мақалада ғылыми танымның негізгі ұғымдары, оның эмпириялық және теориялық деңгейлері жан-жақты қарастырылады. Бақылау, эксперимент, өлшеу, сипаттау секілді эмпириялық әдістермен қатар, талдау, жинақтау, индукция және дедукция сынды жалпы логикалық тәсілдердің ерекшеліктері түсіндіріледі. Сонымен бірге ғылыми теорияның қалыптасу шарттары, әдістің адамның ойлау мүмкіндіктерін теңестіруші рөлі, жаратылыстану мен әлеуметтік-гуманитарлық білім салаларының методологиялық өзгешеліктері және сезімдік танымның табиғаты жүйелі түрде талданады.

3. Әлеуметтану ғылымының теориялық негіздері, зерттеу пәні және қоғамдық маңызы

   Мақалада әлеуметтанудың дербес ғылым ретінде қалыптасу жолы, зерттеу нысаны мен пәнінің аражігі, қоғамның деңгейлік құрылымы және әлеуметтік заңдардың ерекшеліктері қарастырылады. Әлеуметтік білімнің теориялық, қолданбалы және инженериялық деңгейлері, Роберт Мертон ұсынған орта деңгей теориялары мен арнайы әлеуметтану салалары сараланады. Сонымен қатар ғылымның негізгі қызметтері, оның тарих, саясаттану және философиямен пәнаралық сабақтастығы, сондай-ақ әлемдік әлеуметтанушылардың адамның әлеуметтік мінез-құлқы мен топтық қатынастарына берген тұжырымдамалық анықтамалары жүйеленген.

4. Еңбек шартын құқықтық рәсімдеу, құрылымы және тараптардың міндеттемелері

   Мақалада еңбек келісімшартының құқықтық мәні, оның құрылымдық жиырма бір бөлігі, құжатты А4 форматында техникалық рәсімдеу талаптары мен құқықтық негіздері егжей-тегжейлі талданады. Сондай-ақ тараптардың атаулары, қызмет сипаты, үш айдан аспайтын сынақ мерзімі, еңбек және демалыс режимдері, он сегіз жұмыс күндік ақылы демалыс, жалақы мен сыйақы тағайындау жүйесі және келісімді мезгілінен бұрын тоқтату тәртібі жүйелі сипатталған.

5. Таным теориясындағы ақиқаттың мәні, объективтілігі және диалектикалық дамуы

   Мақалада философиялық таным теориясындағы ақиқат ұғымы, оның негізгі белгілері мен таным үдерісіндегі даму заңдылықтары қарастырылады. Ақиқаттың объективтілік мәні, субъект пен объектінің өзара байланысы, сондай-ақ абсолютті және салыстырмалы ақиқаттардың диалектикалық сабақтастығы нақты ғылыми мысалдар мен ұстанымдар арқылы талданады.

6. Өмір мен өлім мәселесінің философиялық және діни танымдағы көрінісі

   Мақалада өмір мен өлім мәселесінің философиялық, метафизикалық, медициналық және діни өлшемдері қарастырылады. Адам болмысының шектілігін сезіну ерекшелігі, түрлі дәуір ойшылдарының тіршілікке берген бағасы, өлім критерийлерінің тарихи эволюциясы мен христиандық, ислам және буддизм ілімдеріндегі мәңгілік өмір мен өлместік түсініктері талданады.

7. Педагогикалық іс-әрекеттің психофизиологиялық негіздері мен кәсіби құзыреттілік факторлары

   Мақалада педагог қызметінің әлеуметтік, психологиялық және психофизиологиялық қырлары жан-жақты талданады. Ұстаз еңбегінің белгілік сипаты, ұрпақтар сабақтастығындағы рөлі, Е.А. Климов пен П.Ф. Каптеревтің классикалық теориялық тұжырымдары қарастырылған. Н.В. Кузьмина, А.К. Маркова және Н.А. Аминов зерттеулері негізінде кәсіби құзыреттілік деңгейлері мен эмоционалдық жану синдромының белгілері сараланған. Сонымен қатар Б.М. Теплов, С.Л. Рубинштейн, В.Д. Небылицын тұжырымдарымен қабілеттер мен нышандардың байланысы, педагогтың когнитивтік стилі мен жүйке жүйесі ерекшеліктері зерделенеді.

8. Зар заман поэзиясы және Мұрат Мөңкеұлының әдеби мұрасы

   Зар заман ағымының тарихи-әдеби сипаты, зерттелу жолы мен ежелгі поэзиядан бастау алған сарындары қарастырылады. Отаршылдық дәуірдегі халық күйзелісі, көшпелі өмірдің өзгеруі, азаттық аңсары және ақырзамандық болжалдар талданады. Мұрат Мөңкеұлының өмірі, айтыстары, толғаулары мен дастандары арқылы ақынның ел тағдырын, жерден айырылуды, қоғамдық азғындықты және ерлік дәстүрді бейнелеуі ашылады.

9. Макроэкономикалық ауытқулардың заңдылықтары, экономикалық цикл фазалары және конъюнктуралық дағдарыстар типологиясы

   Мақалада нарықтық экономикаға тән циклдік ауытқулардың мәні, оның төрт негізгі фазасының сипаты және экономикалық теориядағы дағдарыс себептерін түсіндіретін тұжырымдамалар жан-жақты қарастырылған. Китчин, Жугляр, Кузнец, Кондратьев, Форрестер және Тоффлер циклдарының ұзақтығы мен өзіндік ерекшеліктері салыстырылып, экономикалық конъюнктураның төрт көрсеткіштер тобы жүйеленген. Сонымен қатар қысқа және ұзақ мерзімдік ауытқулардың айырмашылықтары, бағаның бейімделу қарқыны мен қаржылық, валюталық, биржалық, аграрлық және құрылымдық дағдарыс түрлері терең талданған.

10. Жүйенің жалпы теориясы және басқару үдерісіндегі жүйелі тәсілдеме негіздері

    Мақалада жүйенің жалпы теориясы, оның қалыптасу тарихы мен басқарудағы әдіснамалық рөлі баяндалады. Жүйелердің тұтастық, құрылымдылық, иерархиялық секілді басты сипаттары, олардың техникалық, биологиялық және әлеуметтік-экономикалық түрлеріне сипаттама беріледі. Сонымен қатар басқару үдерісін тиімді ұйымдастырудың міндетті шарттары, жүйелі тәсілдемені жүзеге асырудың реттік кезеңдері, жабық және ашық жүйелердің айырмашылықтары мен жүйелік зерттеудің негізгі формалары жан-жақты қарастырылады.

11. Африка құрлығының кешенді географиялық және әлеуметтік-экономикалық сипаттамасы

    Мақалада Африка құрлығының географиялық орны, жер бедері, геологиялық құрылымы мен қазба байлықтары жан-жақты баяндалады. Климаттық белдеулері, өзен-көл жүйесі, топырақ құрамы, бай өсімдіктер мен жануарлар әлемі, сондай-ақ табиғатты қорғау аумақтары толық қарастырылған. Сонымен қатар құрлықтың зерттелу тарихы, демографиялық өзгерістері, халықтардың антропологиялық ерекшеліктері және қазіргі саяси-экономикалық жағдайы терең талданады.

12. Азаматтық қоғам: мәні, құрылымы және даму шарттары

    Азаматтық қоғам мемлекеттен тәуелсіз қоғамдық ұйымдар мен қатынастардан құралып, адамдардың ортақ және жеке мүдделерін білдіруге мүмкіндік береді. Оның экономика, әлеуметтік-саяси және рухани салалардағы құрылымы, мемлекеттік билікпен байланысы, Қазақстандағы институттардың сипаты, жергілікті өзін-өзі басқарудың міндеттері және қоғам мүшелерін қалыптастырудағы рөлі қарастырылады. Азаматтық қоғам демократияға қажет болғанымен, ол әлеуметтік мәселелерді жалғыз өзі шеше алмайды; заң үстемдігіне сүйенген мемлекетпен өзара толықтырушы қатынас орнатуы қажет.

13. Экологиялық құқық және қоршаған ортаны қорғаудың құқықтық тетіктері

    Экологиялық құқық қоғам мен табиғат арасындағы қатынастарды реттеп, табиғи ресурстарды ұтымды пайдалануды және қазіргі әрі болашақ ұрпақ үшін қоршаған ортаны қорғауды көздейді. Мәтінде құқықтық қорғаудың қағидалары мен құралдары, жер, жер қойнауы, су, ауа, орман, жануарлар дүниесі және экожүйелерді қорғау, азаматтардың экологиялық құқықтары мен міндеттері, қоршаған орта сапасын нормалау, экономикалық тетіктер және экологиялық зиянның түрлері қарастырылады.

14. Қазақстандағы экономикалық өсу: теориясы, факторлары және даму бағыттары

    Экономикалық өсудің мәні мен экстенсивті және интенсивті үлгілері, классикалық, кейнстік және монетаристік түсіндірулері, циклдердің фазалары мен ұзақтығы қарастырылады. Қазақстан экономикасының құрылымы, салалық және сауда үрдістері, 1992 жылдан кейінгі реформалар, адам ресурстары, кластерлер, ДСҰ-ға қосылу және инновациялық-инвестициялық даму басымдықтары сипатталады.

15. Құқық пен заңның ұғымы, қайнар көздері және азаматтық құқық қағидаттары

    Құқықтың субъективтік және объективтік мағыналары, оның әлеуметтік мәні мен негізгі белгілері қарастырылады. Құқықтың қайнар көздері, Қазақстандағы нормативтік құқықтық актілер мен заңдардың орны, сондай-ақ азаматтық құқықтың негізгі қағидаттары және олардың қатынастарды реттеудегі маңызы түсіндіріледі.

16. Ақшаның экономикалық табиғаты, атқаратын қызметтері және айналыс жүйесінің эволюциясы

    Ақшаның тауар өндірісі жағдайында пайда болу тарихы, оның экономикалық мәні мен жалпыға ортақ баламаға айналу жолы тауар айырбасының дамуына негізделген. Металдық және номиналдық теориялар ақша табиғатын түрлі қырынан түсіндірсе, оның негізгі қызметтері мен айналыс элементтері қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етеді. Асыл металдардан несиелік және заманауи электронды төлем құралдарына өту эволюциясы, сондай-ақ кеңестік рубльдің өзгеру кезеңдері мен Қазақстанның төл валютасы — теңгенің айналымға енуі экономикалық тәуелсіздіктің іргетасын көрсетеді.

17. Жергілікті қаржы және арнаулы экономикалық аймақтар

    Жергілікті қаржының мемлекеттік қаржы жүйесіндегі орны, жергілікті бюджеттердің дербестігі, кірістері мен шығыстары және арнаулы экономикалық аймақтарды ұйымдастыру мен қаржыландыру қарастырылады. Қазақстандағы бюджетаралық қатынастар, бюджеттік реттеу тетіктері және 2003 жылғы жергілікті бюджет көрсеткіштері де қамтылады.

18. Экономикалық интеграция және Қазақстанның дүниежүзілік экономикалық байланыстары

    Экономикалық интеграция өндірістің интернационализациялануының жоғары сатысы ретінде қарастырылады: алғышарттары, мақсаттары мен бес даму кезеңі түсіндіріледі. Еуропалық одақ, ЕАСТ, НАФТА, АТЭС, АСЕАН, ТМД және Орталық Еуропа ынтымақтастығының сипаттары салыстырылып, Қазақстанның аймақтық бірлестіктерге қатысуы мен ЕО, Ресей, Ұлыбритания, Франция және АҚШ-пен экономикалық байланыстары сипатталады.

19. Несие: экономикалық мәні, түрлері және банктік несиелеу үдерісі

    Несие тауарлы өндірістегі капитал айналымынан туындайтын уақытша бос қаражат пен қосымша қаржыға деген қажеттілікті үйлестіреді. Оның экономикалық мәні, қағидалары мен нысандары, Ұлттық Банк және екінші деңгейдегі банктердің несиелері, қарыз алушыны бағалау, мониторинг, несиелерді жіктеу және проблемді қарыздарды басқару қарастырылады. Несиенің экономикадағы орны орталықтандырылған және нарықтық жүйелерде, сондай-ақ инфляция жағдайында әртүрлі болады.

20. Қазақстандағы сақтандыру нарығы: құрылымы, даму үрдістері және шетелдік тәжірибе

    Сақтандыру нарығының экономикалық мәні, түрлері, қатысушылары мен ұйымдастырушылық нысандары қарастырылады. Қазақстанның 1997–2004 жылдардағы сақтандыру секторының көрсеткіштері, негізгі проблемалары және 2004–2006 жылдарға арналған даму бағыттары сипатталады. Қытай мен АҚШ нарықтарының құрылымы мен даму ерекшеліктері салыстырылып, сақтандырудың экономикалық тұрақтылық пен инвестицияға ықпалы түйінделеді.