Ғылыми және оқу мақалалары
Іздеу нәтижелері
Іздеп жатырмыз…
171 нәтиже
-
Қазақстандағы азаматтық және саяси мәдениеттің қалыптасуы
Азаматтық мәдениеттің демократиялық қоғам үшін маңызы, оны қалыптастыратын әлеуметтік институттар мен құндылықтар, саяси партиялар мен сайлаудың рөлі, әлеуметтік-экономикалық өзгерістер, дін, бұқаралық ақпарат құралдары және этносаралық қатынастар қарастырылады. Қазақстанға қатысты сауалнама деректері мен саяси мәдениетті дамытудың негізгі бағыттары қамтылады.
-
Халықаралық жеке құқықтың құқық жүйесіндегі орны мен жүйесі
Халықаралық жеке құқық шетелдік элементпен күрделенген жеке-құқықтық қатынастарды реттейді. Оның дамуына шаруашылық байланыстардың интернационалдануы, көші-қон және ғылыми-техникалық прогресс ықпал етті. Бұл сала халықаралық жария құқықпен, азаматтық құқықпен және ұлттық заңнамамен байланысады; негізгі мәселелері — қолданылатын құқықты анықтау, шетелдіктердің құқықтық жағдайы, жеке және заңды тұлғалардың мүліктік әрі мүліктік емес қатынастары, сондай-ақ саланың ішкі құрылымы мен құқық жүйесіндегі дербес орны.
-
Қазақстан Республикасының Конституциясы және конституциялық құрылысының негіздері
Қазақстан Конституциясының ұғымы, жоғары заңдық күші мен негізгі қызметтері, конституциялық құрылыстың халық билігі, егемендік және билікті бөлу қағидаттары қарастырылады. Сондай-ақ меншік пен саяси жүйенің негіздері, мемлекеттің зайырлы, демократиялық және құқықтық сипаты, Конституциялық Кеңестің құрылымы, өкілеттіктері, шешімдері мен олардың құқықтық күші баяндалады.
-
Шарль Луи Монтескьенің саяси-құқықтық теориясы және ағартушылық дәуірдің мемлекеттік ілімдері
Мақалада XVIII ғасырдағы Еуропа және француз ағартушылығының әлеуметтік-саяси көзқарастары, оның ішінде энциклопедияшылар мен Вольтердің мемлекеттік-құқықтық идеялары қарастырылады. Негізгі назар Шарль Луи Монтескьенің саяси-құқықтық теориясына, оның «Заңдар рухы туралы» еңбегіне, табиғи заңдар мен мемлекеттің қалыптасу үдерісіне, заңдардың географиялық орта мен халық салтына байланыстылығына, басқару түрлеріне және билікті бөлу қағидасына аударылады. Сонымен қатар заң нормаларының жіктелісі мен құқықтық мемлекет қалыптасуындағы ағартушылық ойдың рөлі баяндалады.
-
Табиғатты қорғау, нарықтық экономика және мемлекеттік-құқықтық реттеу
Қазақстанның экологиялық мәселелері, табиғатты қорғаудың маңызы және нарықтық экономиканы қалыптастыру жолдары қарастырылады. Кәсіпкерлік пен нарықты құқықтық реттеу қағидалары, мемлекеттік бақылау түрлері, заңды мінез-құлық және мемлекеттік-құқықтық реттеу тетігі түсіндіріледі. Мемлекет пен құқықтың өзара ықпалы, сондай-ақ орталықтандырылған және үйлестірілген реттеу әдістері сипатталады.
-
Мемлекет және құқық теориясының пәні, әдістері мен қызметтері
Мемлекет және құқық теориясы мемлекеттік-құқықтық құбылыстардың пайда болу, даму және қызмет ету заңдылықтарын зерттейтін іргелі әрі әдістемелік заң ғылымы. Оның пәні, диалектикалық және арнайы зерттеу әдістері, негізгі ерекшеліктері мен қызметтері, сондай-ақ заң ғылымдары жүйесіндегі орны қарастырылады.
-
Мемлекет және құқық теориясы, құқықтық мемлекет және азаматтық құқық
Мемлекет және құқық теориясының пәні мен қызметтері, мемлекеттің мәні, белгілері және нысандары қарастырылады. Құқықтық мемлекет пен азаматтық қоғамның қағидаттары, тарихи идеялары және Қазақстандағы қалыптасу бағыттары сипатталады. Сондай-ақ азаматтық құқық реттейтін қатынастар, оның қайнар көздері және мәмілелердің түрлері мен нысандары түсіндіріледі.
-
Үндістан, Қытай және Жапония: тарихы, қоғамдық құрылысы және құқықтық мемлекет идеясы
Үндістанның ежелгі дәуірден отарлық кезең мен тәуелсіздікке дейінгі тарихы, Гупта мемлекеті кезіндегі феодалдық қатынастар мен касталық құрылымы, Қытайдың тарихи кезеңдері мен қазіргі саяси-экономикалық дамуы, Жапонияның географиялық және демографиялық ерекшеліктері қарастырылады. Сондай-ақ құқықтың қоғамдағы орны және құқықтық мемлекеттің негіздері мен белгілері баяндалады.
-
Мемлекеттік басқару жүйесіндегі әкімшілік-құқықтық реттеудің мәні мен қатынастар құрылымы
Мақалада Қазақстан Республикасының құқық жүйесіндегі әкімшілік құқықтың алатын орны, оның ұғымдық аппараттары, реттейтін қоғамдық салалары жан-жақты талданады. Мемлекеттік басқару органдарының қызметін жетілдіру, заңдылық пен тәртіпті сақтау, құқықтық нигилизм мен сыбайлас жемқорлық қатерлеріне қарсы күрес тетіктері қарастырылған. Сонымен бірге әкімшілік-құқықтық қатынастардың субъектілік құрамы, тараптардың құқықтық мәртебесі, сондай-ақ тікелей бағыныстылыққа негізделген биліктік және көлбеу сипаттағы басқарушылық байланыстардың өзіндік ерекшеліктері толық баяндалады.
-
Құқықтық мемлекет: қалыптасуы, қағидалары және Қазақстанның даму жолы
Құқықтық мемлекет ұғымы, оның тарихи идеялары мен негізгі белгілері, мемлекеттік билік пен құқықтың арақатынасы қарастырылады. Азамат құқықтары мен бостандықтарын қорғау, заң үстемдігі, биліктің бөлінуі, мемлекет пен тұлғаның өзара жауапкершілігі түсіндіріледі. Қазақстандағы құқықтық мемлекеттің қалыптасу алғышарттары, Конституцияның орны, мемлекеттің функциялары мен қазіргі даму міндеттері баяндалады.
-
Саяси модернизация және Қазақстанның демократиялық жаңғыруы
Саяси модернизацияның мәні, демократияландырудың алғышарттары мен факторлары және посткеңестік қоғамдардың өтпелі сипаты қарастырылады. Қазақстанда реформалардың мемлекет бастамасымен жүруі, саяси элита мен азаматтық қоғам институттарының рөлі, либерализм мен демократияның арақатынасы, сондай-ақ саяси жаңғыруға ықпал ететін институттар мен тарихи ерекшеліктер сипатталады.
-
Қоғамның саяси жүйесі және азаматтық қоғам
Қоғамның саяси жүйесінің мәні, құрылымы мен түрлері, азаматтық қоғамның қалыптасуы және құқықтық мемлекетпен байланысы қарастырылады. Мемлекеттің саяси жүйедегі жетекші орны, қоғамдық институттармен және азаматтармен қатынасы, сондай-ақ саяси жүйенің қайшылықтар мен қоғамдық өзгерістер ықпалымен даму жолдары түсіндіріледі.
-
Мемлекет және құқық теориясының ғылымдар жүйесіндегі орны мен маңызы
Мемлекет және құқық теориясының пәні, функциялары мен зерттеу әдістері, гуманитарлық және заң ғылымдарымен байланысы қарастырылады. Құқықтың әлеуметтік мәні мен қайнар көздері, мемлекеттің пайда болуын түсіндіретін теориялар, мемлекеттің экономикалық және әлеуметтік қызметтері, сондай-ақ Қазақстандағы конституциялық және нормативтік құқықтық жүйенің құрылымы сипатталады.
-
Орта ғасырлардағы Италия: қалалар, шаруалар және саяси бытыраңқылық
XI–XV ғасырларда Италияның аймақтары әркелкі дамыды: Солтүстік және Орта Италияда сауда, қолөнер мен қалалық коммуналар өркендеп, шаруалардың бір бөлігі азаттық алды және алғашқы капиталистік қатынастар қалыптасты; Папа аймағы мен Оңтүстікте феодалдық құрылым басым болды. Қалалар арасындағы бәсеке, халық көтерілістері, сеньориялардың орнығуы және сыртқы басқыншылықтар елдің саяси бірлігін тежеді. XV ғасыр соңында сауда жолдарының өзгеруі мен ішкі тоқырау Италияның әлсіреуіне әкелді.
-
Қазақтың әдет-ғұрып құқығы: бастаулары, қайнар көздері және негізгі институттары
Қазақтың дәстүрлі құқық жүйесі көшпелі қоғамның шаруашылығы, саяси құрылымы мен дүниетанымына сай қалыптасты. Оның негізін адат, билер сотының тәжірибесі мен шариғат нормалары құрап, Қасым ханның қасқа жолы, Есім ханның ескі жолы және Тәуке ханның Жеті жарғысы арқылы жүйеленді. Құқық меншік пен міндеттемелерді, отбасылық және мұрагерлік қатынастарды, қылмыс пен жазаны, сот ісін реттеп, әділдік, келісім және қоғамдық тәртіп қағидаларын ұстанды.
-
Мемлекеттік басқарудағы демократия және саяси жүйе
Демократияның тарихи бастаулары, қағидалары мен үлгілері, тікелей және өкілдік басқарудың мүмкіндіктері мен шектеулері қарастырылады. Сондай-ақ саяси жүйенің мәні, мемлекет пен қоғамның өзара қатынасы және демократиялық басқаруға қажет жағдайлар түсіндіріледі.
-
Мемлекет нысаны, оның мәні және негізгі элементтері
Мемлекет нысаны мемлекеттік биліктің ұйымдастырылуы мен жүзеге асырылуын, аумақтық құрылымды және саяси режимді сипаттайды. Оған географиялық, тарихи, экономикалық, саяси, ұлттық, діни және мәдени факторлар ықпал етеді. Мемлекет нысанының негізгі элементтері — басқару нысаны, мемлекеттік құрылым және саяси режим; олар мемлекеттің мәнімен, міндеттерімен және қоғамның даму жағдайымен өзара байланысты.
-
Саяси модернизация және Қазақстанның сыртқы саясаты
Мақала саяси модернизацияның мәнін, демократияланудың факторлары мен кезеңдерін, либерализм мен демократияның арақатынасын және Қазақстанның посттоталитарлық кезеңдегі саяси өзгерістерін қарастырады. Сонымен бірге сыртқы саясаттың стратегиясы мен қызметін, тәуелсіз Қазақстанның сыртқы саяси басымдықтары мен халықаралық құқықтың негізгі қағидаларын сипаттайды.
-
Азаматтық және адам құқықтарын халықаралық-құқықтық қорғау
Халықтың құқықтық мәртебесіне халықаралық құқықтың ықпалы, азаматтықты алу мен тоқтату, азаматтығы жоқ адамдар мен қос азаматтық, шетелдіктердің құқықтары, саяси баспана мен босқындарды қорғау, адам құқықтарының халықаралық стандарттары және оларды жүзеге асыратын БҰҰ мен өзге ұйымдардың тетіктері қарастырылады.
-
Экономикалық теорияның қалыптасуы, даму жолдары және заманауи мәні
Мақалада экономика ұғымының көпқырлы мазмұны, шаруашылықты ұйымдастырудың ежелгі дәуірден бастау алатын даму тарихы мен ғылыми эволюциясы жүйелі қарастырылады. Адам Смит, Карл Маркс, Фридрих Энгельс еңбектеріндегі қоғамдық өндірістік қатынастар тұжырымдарымен қатар, Пол Самуэльсон мен Кэмпбелл Макконеллдің шектеулі ресурстарды басқару, нарықтық мінез-құлық пен қоғамдық мүддеге қатысты заманауи ұстанымдары зерделенеді. Сондай-ақ экономикалық теорияның зерттеу құрылымы, әдістемелік функциялары және оның іргелі ғылым ретіндегі рөлі баяндалады.