Ғылыми және оқу мақалалары

Іздеу нәтижелері

171 нәтиже

  1. Экономикалық теорияның дербес ғылым ретінде қалыптасу және даму эволюциясы

    Мақалада экономикалық теорияның дербес ғылым ретінде қалыптасу мен даму жолы жан-жақты баяндалады. Ежелгі дүниедегі және орта ғасырлардағы алғашқы экономикалық көзқарастардан бастап, ХVІ–ХVІІ ғасырларда саяси экономияның жеке пән болып түзілуі, түрлі ғылыми мектептердің зерттеу нысандары мен бағыттары талданады. Сондай-ақ микроэкономика мен макроэкономиканың өзара байланысы, экономикалық заңдар мен категориялардың мәні, жалпы және жеке зерттеу әдістері, соның ішінде модельдеу мен болжамдардың рөлі және экономикалық ғылымның мемлекеттік саясатпен сабақтастығы кеңінен қарастырылады.

  2. Ежелгі Грекия мен Римдегі саяси идеялар

    Саяси ілімдердің қоғамдық тәжірибемен, экономикалық мүдделермен және тарихи жағдайлармен байланысы қарастырылады. Сократтың заң мен басқару туралы көзқарастары, Платонның мемлекет және заң үстемдігі жөніндегі тұжырымдары, Аристотельдің азаматтық пен басқару нысандарын жіктеуі, сондай-ақ Тит Лукреций Кар мен Марк Туллий Цицеронның саяси-құқықтық ойлары баяндалады. Ежелгі дәуір идеяларының кейінгі саяси теорияларға ықпалы да көрсетіледі.

  3. Орталық Азиядағы діни экстремизм мен терроризмнің саяси-әлеуметтік негіздері

    Діни экстремизм мен терроризмнің тарихи, діни және саяси қырлары, Орталық Азиядағы әлеуметтік-экономикалық алғышарттары және Қазақстанға ықпалы қарастырылады. Терроризмнің түрлері мен себептері талданып, оған қарсы саяси-құқықтық шаралар, алдын алу, зайырлы білім мен дінаралық келісімді қолдау және аймақтық ынтымақтастық жөніндегі ұсыныстар беріледі.

  4. Әлеуметтік саясат: бағыттары, көрсеткіштері және табыстарды реттеу

    Әлеуметтік саясат экономикалық өсімнің мақсаты әрі факторы ретінде қарастырылады. Мақалада өмір сүру деңгейі мен сапасын бағалау, табыстардың түрлері мен бөлінуі, Қазақстандағы реформа кезеңінің әлеуметтік мәселелері және әлеуметтік-саяси болжау әдістері талданады. Нарықтық экономиканың меншік, өндіріс, айырбас, сұраныс пен ұсынысқа қатысты байланыстары әлеуметтік саясаттың қалыптасуымен сабақтастырылады.

  5. Мемлекеттің пайда болуы, құқықтың дамуы және Қазақстанның тәуелсіздігі

    Мемлекет пен құқықтың алғашқы қауымдық қоғамның ыдырауы, еңбек бөлінісі, артық өнім мен жеке меншіктің қалыптасуы барысында пайда болуы және Шығыс пен Батыстағы даму жолдары қарастырылады. Мемлекеттің белгілері мен пайда болуы туралы теориялар сипатталып, Қазақстанның тәуелсіздікке қол жеткізуі, мемлекеттік институттарды қалыптастыруы, құқықтар мен бостандықтарды бекітуі, реформалары және халықаралық байланыстары баяндалады.

  6. Қазақстан Республикасының конституциялық құқығы мен сайлау жүйесі

    Конституциялық құқықтың пәні мен әдістері, Конституцияның заңдық қасиеттері және Қазақстандағы конституциялық дамудың кезеңдері қарастырылады. Сондай-ақ мемлекеттің конституциялық негіздері, азаматтықты алу мен тоқтату тәртібі, адам мен азаматтың құқықтары мен міндеттері, сайлау жүйесі, оның қағидаттары және сайлау комиссияларының өкілеттіктері жүйеленеді.

  7. Саясаттың құрылымы және қоғамдық өмірдегі орны

    Саясат қоғам тұтастығын сақтап, адамдардың мүдделерін үйлестіретін және билік арқылы қоғамдық өмірге бағыт беретін қатынастар мен әрекеттер жүйесі. Мақалада саясаттың субъектілері, саяси тәжірибе мен идеялардың рөлі, басқару аппаратының міндеттері, сондай-ақ саясаттың экономикаға, әлеуметтік және рухани өмірге ықпалы қарастырылады.

  8. Құқықтық мемлекет: қалыптасуы, қағидалары және Қазақстандағы тәжірибе

    Құқықтық мемлекет идеясының ежелгі дәуірден қазіргі теорияға дейінгі дамуы, оның құқық үстемдігіне, адам құқықтарына, билікті бөлуге және мемлекет пен тұлғаның өзара жауапкершілігіне негізделетін мазмұны қарастырылады. Қазақстанда құқықтық мемлекет құрудың конституциялық негіздері мен азаматтық қоғам, құқықтық мәдениет және әлеуметтік-экономикалық даму сияқты алғышарттары сипатталады.

  9. Саясаттану ғылымының теориялық негіздері, зерттеу әдістері және қоғамдық маңызы

    Саясаттану қоғамдық ғылымдар жүйесінде дербес мәртебеге ие болып, үш тарихи кезеңнен тұратын қалыптасу мен институционализациялану жолынан өтті. Саясат ұғымы мемлекеттік билік пен идеологияның өзара байланысын, әлеуметтік топтардың саяси мүдделері мен қатынастарын қамтиды. Ғылымның теориялық аппараты ішкі заңдарды, таным принциптерін, кең ауқымды категорияларды және төрт негізгі зерттеу тәсілін біріктіре отырып, қоғамда маңызды практикалық, болжамдық және тәрбиелік міндеттерді орындайды.

  10. Заманауи экономикалық жүйелердің даму үлгілері мен саяси-құрылымдық өзара байланысы

    Мақалада капитализм мен социализм жүйелерінің теориялық негіздері, пайда болу тарихы мен даму кезеңдері, ортодокстік марксизмнің практикалық сипаттары талданады. Сонымен бірге көпнысанды аралас экономиканың ерекшеліктері, Қазақстанның әлемдік кеңістікке енудегі ашық нарықтық бағыты және экономикалық жүйелердің авторитарлық немесе демократиялық саяси тәртіптермен байланысы қарастырылады.

  11. Қазақстандағы егемендік пен демократиялық даму жолы

    Қазақстанның демократиялық мемлекет құру мақсаты елдің тарихи және мәдени ерекшеліктерімен ұштасады. Конфуций, Платон, Аристотель, Жүсіп Баласағұн және Қожа Ахмет Иасауи идеялары әділетті билік, білім, заң үстемдігі мен халық мүддесінің маңызын ашады. Тәуелсіздіктен кейін Қазақстандағы саяси күштер либералдық, дәстүршіл, социалистік және ұлттық даму үлгілерін ұсынды. «Қазақстан жолы» әлеуметтік келісімге, нарықтық реформаларға және демократия институттарын кезең-кезеңімен дамытуға негізделді.

  12. Ауыл жастарын адамгершілік-құқықтық тұрғыдан әлеуметтендіру

    Ауыл жастарының ауытқымалы мінез-құлқының түрлері мен әлеуметтік-экономикалық себептері, оның алдын алудағы отбасы, мектеп және қоғамдық институттардың міндеттері қарастырылады. Адамгершілік пен құқықтың байланысы, құқықтық білім беру мен насихаттың нысандары, сондай-ақ 2006–2008 жылдары Қазақстанның оңтүстік өңірлерінде жүргізілген сауалнамалардың нәтижелері талданып, жастарды әлеуметтендіруге арналған ұсыныстар беріледі.

  13. Қазақстандағы 1993 және 1995 жылдардағы конституциялық реформалардың алғышарттары мен себептері

    Қазақстанның тәуелсіздікке өтуі, егемендігін бекітуі, жаңа саяси және экономикалық жүйені қалыптастыруы 1993 жылғы Конституцияны қабылдауға негіз болды. 1995 жылғы Конституцияның қажеттілігі жерге меншік, тіл мен азаматтық мәртебесі, адам құқықтары, билік тармақтары, Парламент, Үкімет және жергілікті атқарушы органдар жөніндегі шешілмеген мәселелерден туындады. Конституциялық өзгерістер қоғамдағы жаңа жағдайларды құқықтық тұрғыдан бекітуге, демократияны, азаматтық қоғамды және мемлекеттілікті дамытуға бағытталды.

  14. Қазақстандағы патшалық Ресейдің әкімшілік реформалары және отарлық басқару жүйесі (1867–1917)

    1867–1917 жылдардағы Ресей империясының Қазақстандағы әкімшілік-саяси реформаларының әзірленуі мен жүзеге асуы, генерал-губернаторлықтардың құрылымы, 1886 және 1891 жылдардағы ережелер, жер мен салық саясаты, шаруа бастықтары институты және орыстандыру шаралары қарастырылады. Реформалардың басқару, шаруашылық, әлеуметтік және рухани салдарлары, сондай-ақ жергілікті қарсылық пен отарлық билікке бейімделу үдерістері талданады.

  15. Азаматтық қоғам және мемлекеттік саясат

    Азаматтық қоғамның мәні, тарихи алғышарттары мен құрылымы, мемлекетпен байланысы және мемлекеттік саясаттың құқықтық қағидалары қарастырылады. Құқықтық мемлекетке тән биліктің бөлінуі, заң үстемдігі, азаматтардың құқықтарын қорғау және тәуелсіз сот сипатталып, Қазақстандағы азаматтық қоғам ұйымдарының мүмкіндіктері мен даму кедергілері жинақталады.

  16. Азаматтық қоғам және құқықтық мемлекет

    Азаматтық қоғамның теориялық негіздері, құрылымы мен белгілері, сондай-ақ құқықтық мемлекеттің мазмұны, қағидалары және қалыптасу шарттары қарастырылады. Азаматтық қоғамның бес жүйесі, адам құқықтарының үстемдігі, билікті бөлу мен өзара жауапкершілік талданып, Қазақстанда осы институттарды дамытуға қатысты тұжырымдар беріледі.

  17. Қазіргі Қытайдағы мемлекет пен билік: дәстүр, институттар және сабақтастық

    Қытайдағы мемлекет пен биліктің теориялық байланысы, мемлекеттің пайда болуы туралы негізгі көзқарастар және қытай мемлекеттілігінің конфуцийшілдік пен тарихи сабақтастыққа сүйенген негіздері қарастырылады. ҚХР-дағы Коммунистік партияның жетекші орны, мемлекеттік органдардың қызметі, экономикалық және саяси реформалардағы биліктің рөлі, сондай-ақ басшылықтың ауысу тәртібі мен сабақтастық тетіктері сипатталады.

  18. Қазақстан Республикасының құқықтық жүйесі мен құқықтық саясатының дамуы

    Құқық жүйесінің құрылымы мен Қазақстанның ұлттық құқықтық жүйесінің ерекшеліктері қарастырылады. Құқықтық саясатты дамыту аясында конституциялық құқықтар мен бостандықтарға кепілдік беру, азаматтық және экономикалық заңнаманы жетілдіру, қылмыстық саясатты ізгілендіру, құқық қорғау органдары мен сот жүйесінің қызметін нығайту және халықаралық ынтымақтастықты дамыту бағыттары жүйеленеді.

  19. Мемлекет нысаны: басқару, аумақтық құрылым және саяси режим

    Мемлекет нысаны биліктің қалай ұйымдастырылатынын, аумақтық бірліктер мен орталықтың байланысын және билікті жүзеге асыру тәсілдерін сипаттайды. Оның негізгі элементтері — басқару нысаны, мемлекеттік құрылым нысаны және саяси режим. Мақалада монархия мен республиканың, унитарлық мемлекет, федерация мен конфедерацияның, демократиялық және демократияға қарсы режимдердің белгілері, артықшылықтары, шектеулері мен тарихи мысалдары қарастырылады; Қазақстан Республикасының біртұтас, президенттік басқару нысанындағы мемлекет ретіндегі сипаты да қамтылады.

  20. Мемлекет нысаны: басқару, аумақтық құрылым және саяси режим

    Мемлекет нысаны биліктің ұйымдасуын, аумақтық бөліктер мен орталықтың байланысын және билікті іске асыру тәсілдерін сипаттайды. Оның басқару нысаны, мемлекеттік құрылым және саяси режим деген үш қыры қарастырылады; монархия мен республика, унитарлық мемлекет, федерация мен конфедерация, сондай-ақ демократиялық, авторитарлық және тоталитарлық режимдердің белгілері талданады.