Іздеу нәтижелері

56 нәтиже

1. Қазақтардың неке және отбасы құқығы: қалыптасуы, қайнар көздері мен негізгі институттары

   Қазақтың неке және отбасы құқығы туыстықты, ұрпақ жалғастығын және қауымның бірлігін реттеген әдет-ғұрып нормаларына сүйенді. Оның тарихи қалыптасуында көшпелі тұрмыс, жеті атаға дейін қыз алыспау қағидасы, құдалық, қалыңмал мен жасау, енші мен қара шаңырақ, мұрагерлік және әмеңгерлік маңызды орын алды. Құқықтық нормалар ауызша дәстүрмен, билердің шешімдерімен, хан жарлықтарымен және ислам шариғатымен сабақтасып дамыды.

2. Қылмыстық заң: ұғымы, қолданылуы және кері күші

   Қылмыстық заңның мазмұны мен құрылымы, оның кеңістікте және уақытта қолданылуы, сондай-ақ қылмыстылықты немесе жазаланушылықты жоятын не жауаптылықты жеңілдететін заңның кері күші қарастырылады. Тарихи даму, Жалпы және Ерекше бөлім нормаларын қолдану және аралық заң жөніндегі пікірталастар қамтылған.

3. Қазақстандағы азаматтық іс жүргізу құқығы және сот билігі

   Азаматтық іс жүргізу құқығы сот пен процеске қатысушылар арасындағы қатынастарды реттеп, бұзылған құқықтар мен заңды мүдделерді сот арқылы қорғаудың тәртібін белгілейді. Оның нормалары, субъектілері, қағидаттары, құқықтық нысаны, ғылымының пәні мен зерттеу тәсілдері, іс жүргізу сатылары және қайнар көздері қарастырылады. Қазақстанның құқықтық тарихындағы әдет-ғұрып құқығы мен билер кеңесінің рөлі, тәуелсіздік кезеңіндегі сот реформалары да қамтылған.

4. Құқықтық әдеттің қоғамдағы тарихи рөлі және құқық нысандарының жүйесі

   Құқықтық әдеттің тарихи бастаулары, оның ежелгі заңдар мен қазақ даласындағы билер соты арқылы көрініс табуы және рулық қоғамдағы басқару жүйесіндегі рөлі зерделенеді. Құқық нысаны мен оның қайнар көздерінің философиялық және теориялық айырмашылықтары, қоғамдық формацияларға сай өзгеру сипаты талданады. Сонымен қатар нормативтік-құқықтық актілер мен прецеденттердің маңызы, техникалық және әлеуметтік нормалардың бір-бірімен байланысы және заңды жауапкершілік түрлері қамтылады.

5. Мемлекет пен құқықтың пайда болуы, типтері және нысандары

   Мемлекет пен құқықтың қалыптасуы рулық қауымның ыдырауы, шаруашылық пен әлеуметтік қатынастардың өзгеруі, жеке меншік пен биліктің бөлінуі арқылы түсіндіріледі. Мақалада мемлекеттің пайда болу жолдары мен теориялары, құқықтың бастаулары, мемлекеттерді типологиялау, басқару мен аумақтық құрылым нысандары және саяси режимдер қарастырылады. Мемлекет қоғамның ортақ істерін ұйымдастыратын, аумақ пен халыққа билік жүргізетін егемен саяси ұйым ретінде сипатталады.

6. Кәсіпкерлік құқықтың түсінігі, пәні және жүйесі

   Кәсіпкерлік құқық кәсіпкерлік қатынастарды, олармен байланысты коммерциялық емес қатынастарды және кәсіпкерлікті мемлекеттік реттеуді қамтиды. Оның қалыптасуы туралы шаруашылық құқықтың біртұтас және азаматтық құқықпен қатар қолданылатын дуалистік тұжырымдамалары талқыланады. Мақала пәні мен әдістерін, кәсіпкерлік қағидаларын, жүйесі мен функцияларын, сондай-ақ Қазақстандағы негізгі құқықтық қайнар көздерін сипаттайды.

7. Мұсылмандық құқықтық жүйенің қайнар көздері мен азаматтық-құқықтық негіздері

   Мақалада мұсылмандық құқықтық жүйенің 7-10 ғасырлардағы Араб халифатындағы қалыптасу тарихы, оның әлемдік құқық отбасындағы орны және ислам діні таралған елдердегі қолданылу аясы баяндалады. Жүйенің басты қайнар көздері ретінде Құран, сүннет пен хадистер, алғашқы төрт халифаның шешімдері, иджма, қияс және тәфсир қарастырылып, адам әрекеттерінің бес санаты талданады. Сонымен бірге фикһ іліміндегі азаматтық құқық салалары, атап айтқанда Ақудат, Айқаат, Ахкәм бөлімдері, келісімшарттық міндеттемелердің ерекшеліктері мен біржақты ерік білдіру сипаты жүйелі түрде баяндалған.

8. Құқықтың қайнар көздері және заң актілері

   Құқықтың қайнар көздері мен нормативтік актілердің түрлері, құқықтық нормалардың құрылымы, заңдардың ұғымы мен ерекшеліктері қарастырылады. Заң актілерінің тарихи дерек ретіндегі маңызы, оларды кезеңдеу және зерттеу әдістері, сондай-ақ Қазақстандағы конституциялық дамудың кейбір кезеңдері сипатталады.

9. Халықаралық қылмыстық құқық: ұғымы, жіктелуі және халықаралық ынтымақтастық

   Халықаралық қылмыстық құқық халықаралық жария құқықтың қылмыстардың алдын алу мен оларды қудалаудағы мемлекетаралық ынтымақтастықты реттейтін саласы ретінде қарастырылады. Мақала халықаралық және халықаралық сипаттағы қылмыстардың айырмасын, қылмыстың нысандары мен түрлерін, экстрадицияның қалыптасуы мен шарттық негіздерін, сондай-ақ БҰҰ мен Интерполдың қылмыспен күрестегі рөлін қамтиды.

10. Адам құқықтары, мемлекет және құқықтық мемлекет

    Адам құқықтарының тарихи дамуы, жеке тұлғаның құқықтық мәртебесі мен негізгі құқықтары, мемлекеттің пайда болуы мен белгілері, құқықтың қалыптасуы және қайнар көздері қарастырылады. Мемлекет пен құқықтың өзара ықпалы, құқықтық мемлекеттің қағидалары және Қазақстанда тәуелсіздік кезеңінде қалыптасқан мемлекеттік институттар сипатталады.

11. Әлем халықтарының негізгі құқықтық жүйелері және олардың ерекшеліктері

    Мақалада әлемдік құқықтық жүйелердің төрт негізгі тобы — мұсылмандық, романо-германдық, англо-саксондық және дәстүрлі жүйелердің қалыптасу тарихы, қайнар көздері мен құрылымдық ерекшеліктері жан-жақты талданады. Әр жүйенің мемлекеттік нормаларға, сот прецедентіне, діни доктриналар мен әдет-ғұрыпқа негізделу ерекшеліктері нақты салыстырылған.

12. Құқықтың мәні мен қайнар көздерінің теориялық жүйесі

    Мақалада құқық ұғымының ғылыми және күнделікті мәні, субъективтік құқықтың пайда болу ерекшеліктері мен тұлғалық мінез-құлық шектері қарастырылады. Құқық пен мемлекеттің тарихи даму жолы, алғашқы әлеуметтік нормалардан негізгі реттеуші күшке айналу процесі баяндалады. Сонымен қатар құқықтың қайнар көздерінің ұғымы, оларды құқықшығармашылық пен санкциялау арқылы бекіту жолдары талданып, нормативтік актілер, әдет нормалары, прецедент, нормативтік келісімдер, діни қағидалар мен мәтіндер сипатталады.

13. АҚШ Конституциясы, құқықтық жүйесі және сот билігі

    АҚШ Конституциясының қабылдануы, құрылысы мен түзетулері, федералдық мемлекеттің құқықтық негіздері, билік тармақтарының арақатынасы және федералдық әрі штаттық сот жүйелерінің ұйымдастырылуы қарастырылады. Конституцияның демократиялық қағидалары мен тарихи шектеулері, сондай-ақ сот тәуелсіздігі мен құқық қайнар көздерінің ерекшеліктері қамтылады.

14. Қазақстан Республикасындағы азаматтық құқық: ұғымы, жүйесі және қайнар көздері

    Азаматтық құқықтың Рим құқығынан бастау алған атауы мен тарихи негіздері, реттейтін мүліктік және жеке мүліктік емес қатынастары, тараптардың теңдігіне сүйенетін әдісі мен қағидалары қарастырылады. Қазақстандағы азаматтық құқықтың Жалпы және Ерекше бөлімдерінің құрылымы, қайнар көздері, нормативтік актілердің қолданылуы, азаматтық құқықтарды жүзеге асыру мен қорғау тәртібі және өзге құқық салаларымен арақатынасы түсіндіріледі.

15. Құқықтық жүйелер және Қазақстанның ұлттық құқықтық жүйесінің қалыптасуы

    Құқықтық жүйенің ұғымы мен тарихи негіздері, роман-германдық, ағылшын-американдық және діни-дәстүрлік құқықтық отбасылардың сипаты, қазақтың әдет-ғұрып құқығы және Қазақстан конституционализмі қарастырылады. Қазақстанның құқықтық дамуы 1926, 1937 және 1978 жылдардағы кеңестік конституциялардан егемендік пен тәуелсіздік құжаттарына, 1993 және 1995 жылдардағы Конституцияларға дейінгі кезеңдер арқылы сипатталып, ұлттық құқықтық жүйені жетілдіру бағыттары тұжырымдалады.

16. Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы және оның құқықтық негіздері

    Қылмыстық құқықтың ұғымы, қағидаттары, қорғау және реттеу міндеттері, әдістері мен Жалпы және Ерекше бөлімдерінің мазмұны қарастырылады. Сондай-ақ қылмыстық заңның көздері, міндеттері мен функциялары, нормаларының құрылымы, диспозиция мен санкция түрлері, заңның кеңістікте және уақытта қолданылуы және Қазақстан Конституцияларының тарихи дамуы сипатталады.

17. Мұсылмандық құқықтық отбасы: қалыптасуы, қайнар көздері және қазіргі жағдайы

    Мұсылман құқығының исламмен байланысын, тарихи қалыптасуын, Құран, Сүннет, ижма және қиясқа негізделген қайнар көздерін, құқықтық мектептерін және неке мен отбасыға қатысты нормаларын қарастырады. Қазіргі кезеңдегі өзгерістерді әдет-ғұрып, келісім, заңнама және діни-құқықтық түсіндіру арқылы бейімделу тұрғысынан сипаттап, мұсылман құқығының Қазақстандағы неке шартымен байланысын талдайды.

18. Халықаралық қылмыстық құқық: қалыптасу кезеңдері, институционалдық жүйесі және ұлттық заңнамамен өзара ықпалдастығы

    Мақалада халықаралық қылмыстық құқықтың мәні, қалыптасу шежіресі, қайнар көздері мен реттеу ерекшеліктері қарастырылады. Қылмыспен күрестің негізгі бағыттары, Интерпол құрылымы мен оның жұмыс істеу қағидаттары, экстрадиция институтының тарихи кезеңдері жан-жақты талданады. Сонымен қатар, ұлттық заңнама мен халықаралық құқықтың арақатынасы, Қазақстан Республикасы Конституциясындағы үстемдік қағидасы, БҰҰ мен оның құрылымдарының трансұлттық қылмысқа қарсы күрестегі ғаламдық рөлі және халықаралық нормаларды отандық қылмыстық заңға тікелей енгізу мәселелері баяндалады.

19. Рим республикасының мемлекеттік құрылысы және Рим құқығы

    Римнің қалалық қауымнан құлиеленушілік мемлекетке айналуы, патшалық, республика және монархия дәуірлеріндегі қоғамдық-саяси құрылымы, басқару органдары мен реформалары қарастырылады. Сондай-ақ Рим құқығының қайнар көздері, тұлғалардың құқықтық мәртебесі, меншік, міндеттемелер, отбасы, мұрагерлік және қылмыстық құқық туралы мәліметтер жүйеленеді.

20. Ислам құқығы: қағидаттары, қылмыстық жүйесі және тарихи тәжірибесі

    Ислам құқығының Құран, сунна, иджма және қиясқа негізделуі, шариғат пен фикхтың ауқымы, әділдік пен заң тәуелсіздігі туралы ұстанымдары қарастырылады. Сондай-ақ меншік пен шарттарға қатысты құқықтық түсініктер, хадд, қысас, дийя және тазир жазалары, дәлелдемелер мен кінәсіздік презумпциясы, Египет құқығының бастаулары және Осман империясынан Түркия Республикасына дейінгі құқықтық реформалар сипатталады.