Ғылыми және оқу мақалалары

Іздеу нәтижелері

363 нәтиже

  1. Меншік қатынастары және экономикалық заңдар

    Меншік өндіріс құралдары мен өнімдерді иемденуге байланысты адамдар арасындағы экономикалық әрі құқықтық қатынастар ретінде қарастырылады. Оның субъектілері мен объектілері, қоғамдық өндірістегі орны және мемлекеттік, жеке, ұжымдық нысандары сипатталады. Экономикалық категориялар мен заңдардың объективті, тарихи сипаты түсіндіріліп, Қазақстан үшін нарықтық қатынастарды дамыту, аралас экономиканы қалыптастыру және өндіріс тиімділігін арттыру бағыттары талданады.

  2. Экономикалық жүйенің табиғаты, құрылымдық элементтері және даму заңдылықтары

    Мақалада экономикалық жүйенің түсінігі, мақсаттары мен міндеттері, сондай-ақ оны зерттеген ғалымдардың көзқарастары жан-жақты қарастырылады. Жүйенің ішкі элементтері мен ірі блоктары, сыртқы экономикалық қатынастарға қатысу дәрежесі, сонымен бірге дәстүрлі, әкімшілдік-әміршілдік, таза нарықтық және аралас шаруашылық модельдерінің негізгі сипаттамалары мен айырмашылықтары талданады.

  3. Қазақстанның агроөнеркәсіп кешенінің даму заңдылықтары мен аймақтық құрылымы

    Мақалада Қазақстанның агроөнеркәсіп кешенінің ұлттық экономикадағы маңызы, оның өндірістік қор мен бюджет түсімдеріндегі үлесі, сондай-ақ кешеннің қалыптасуындағы объективті экономикалық және табиғи-маусымдық факторлар қарастырылады. Ауыл шаруашылығы өнімдерін өнеркәсіптік қайта өңдеудің тарихи динамикасы, астық саласының әлеуеті мен ел өңірлерінің аграрлық мамандану ерекшеліктері жан-жақты талданады.

  4. Экономикалық өсу: теориялары, факторлары және Қазақстанның даму мәселелері

    Экономикалық өсудің мазмұны, өлшемдері мен экстенсивті және интенсивті үлгілері, Кейнс, Домар және Харрод модельдері, ғылыми-техникалық прогресс пен инновацияның рөлі қарастырылады. Қазақстанның тәуелсіздік алғаннан кейінгі экономикалық өзгерістері, шикізатқа тәуелділік, инвестиция, инфляция және экономикалық қауіпсіздік мәселелері талданып, экономиканы әртараптандыру, өңдеуші өнеркәсіпті дамыту және бәсекеге қабілеттілікті арттыру жөніндегі бағыттар ұсынылады.

  5. Нарықтық жүйедегі сұраным мен ұсыным заңдары және олардың икемділік сипаттамасы

    Мақалада нарықтық экономиканың іргелі ұғымдары болып табылатын сұраным мен ұсыным заңдары, олардың графиктік сипаттамалары және көлеміне әсер ететін факторлар жан-жақты қарастырылады. Сонымен қатар сұраным мен ұсыным икемділігінің көрсеткіштері, тұтынушылар мен өндірушілердің нарықтық шекті бағалары, баға сигналдарының ресурстар қозғалысына ықпалы және жалпы экономикалық тиімділікті қамтамасыз ететін өзара бейімделу процесі баяндалады.

  6. Кәсіпорын табыстылығы және оны арттыру жолдары

    Кәсіпорын табысы мен табыстылығының мәні, табысты тану тәртібі және рентабельділік көрсеткіштерін есептеу тәсілдері қарастырылады. «Рахат» АҚ-ның өндірісі, өнімдері, сапа жүйелері, нарығы және 2017 жылғы қаржылық көрсеткіштері сипатталып, табыстылық коэффициенттерінің өзгерістері талданады. Табысты көбейтуге арналған ұсыныстар шығындарды басқаруды, залалсыздық шегін есептеуді, өндірісті жетілдіруді және өнім ассортиментін жаңартуды қамтиды.

  7. Инвестициялық салымдардың экономикалық табиғаты, жіктелуі және қаржыландыру тетіктері

    Мақалада инвестициялық салымдардың теориялық негіздері, нарықтық сипаты және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес анықтамасы қарастырылған. Қаржылық, нақты және материалдық емес инвестициялардың құрылымдық ерекшеліктері, бағалы қағаздар нарығына қатысушылардың қызметі және тәуекел деңгейі егжей-тегжейлі талданады. Сонымен қатар инвестициялық қорларды мемлекеттік және жеке меншік деңгейде қаржыландыру тетіктері мен кәсіпорынның ішкі-сыртқы даму стратегиялары жүйеленген.

  8. Кәсіпорындағы қаржылық менеджменттің жүйелік негіздері мен капиталды басқару тетіктері

    Мақалада қаржылық қатынастардың ұдайы өндіріс жүйесіндегі орны, қаржылық менеджменттің мәні мен кәсіпорын капиталын басқару механизмдері қарастырылады. Сондай-ақ басқару ғылымының классикалық қағидаттары, фирманы дамытуға қажетті ресурстарды анықтау, меншікті, тартылған және қарыздық қаржы көздерін қалыптастыру ерекшеліктері мен инвестициялық салымдардың өтелу мерзімін есептеу мәселелері талданады.

  9. Экономикалық теорияның қалыптасуы, даму жолдары және заманауи мәні

    Мақалада экономика ұғымының көпқырлы мазмұны, шаруашылықты ұйымдастырудың ежелгі дәуірден бастау алатын даму тарихы мен ғылыми эволюциясы жүйелі қарастырылады. Адам Смит, Карл Маркс, Фридрих Энгельс еңбектеріндегі қоғамдық өндірістік қатынастар тұжырымдарымен қатар, Пол Самуэльсон мен Кэмпбелл Макконеллдің шектеулі ресурстарды басқару, нарықтық мінез-құлық пен қоғамдық мүддеге қатысты заманауи ұстанымдары зерделенеді. Сондай-ақ экономикалық теорияның зерттеу құрылымы, әдістемелік функциялары және оның іргелі ғылым ретіндегі рөлі баяндалады.

  10. Кәсіпорынның айналым қаражаттары: құрылымы, пайдаланылуы және тиімділігін арттыру

    Айналым қаражаттарының экономикалық мәні, өндірістік және айналыс қорларының құрамы, оларды мөлшерлеу мен қаржыландыру тәсілдері және тиімділігін бағалау көрсеткіштері қарастырылады. «Ферроқорытпа зауыты» АҚ-ның өндірістік қызметі мен 2004–2005 жылдардағы қаржылық көрсеткіштері талданып, айналым қаражаттарын басқару, дебиторлық берешекті азайту және қысқа мерзімді қаржыландыруды жетілдіру жолдары ұсынылады.

  11. Өндірістегі ақауларды, ысыраптар мен материал қалдықтарын құжаттау және есепке алу тәртібі

    Мақалада өндірістік ақаулардың, ысыраптар мен материалдық қалдықтардың экономикалық табиғаты, оларды жіктеу өлшемдері жан-жақты қарастырылады. Өндірістік кемістіктерді бастапқы ақау актілері мен дабылдамалық құжаттар арқылы рәсімдеу, кінәлілерден өндіру тәртібі, сондай-ақ ішкі және сыртқы ақаулардың өзіндік құнын калькуляциялау ерекшеліктері талданады. Сонымен бірге 93 «Үстеме шығындары» бөлімше шоты мен 3 «Ақауды түзету шығындары» қосалқы шотында синтетикалық есеп жүргізу және шығындарды ай соңында өнімнің өзіндік құнына жатқызу тетіктері толық сипатталады.

  12. Ұжымды тиімді басқарудың әлеуметтік табиғаты мен кәсіптік этикасы

    Мақалада басқару еңбегінің әлеуметтік-экономикалық табиғаты, оның өндірістік еңбектен еңбек заты, құралы мен тікелей мақсаты бойынша ерекшеліктері қарастырылады. Сондай-ақ басқару аппаратын оңтайландыру мәселелері, ұжымдағы іскерлік байланыс пен кәсіптік этика нормалары, басшының сөйлеу, эмоция және мінез-құлық мәдениетіне қойылатын талаптар мен конструктивті сынау тәсілдері жан-жақты талданады.

  13. Жүнді алғашқы өңдеу фабрикасының сарқын суларын тазарту және тұнбаны пайдалану

    Текес ауылындағы жүнді алғашқы өңдеу фабрикасының өндірістік су айналымы мен сарқын су құрамын сипаттайды. Жүнжуу суларының ластағыштары, оларды механикалық, физика-химиялық және биологиялық әдістермен тазарту жолдары салыстырылып, физика-химиялық тазарту нұсқасы таңдалады. Жобада тұнбаны сусыздандыру, техникалық жүн майы мен ланолинді пайдалану, тазарту құрылыстарының техникалық-экономикалық есептері, құрылыс жұмыстары, еңбек қауіпсіздігі және қоршаған ортаны қорғау қарастырылады.

  14. Инфляция: себептері, салдары және тұрақтандыру саясаты

    Инфляцияның мәні мен түрлері, оның туындауына әсер ететін ақша-қаржы, өндірістік және сыртқы экономикалық факторлар, экономикалық және әлеуметтік салдарлары қарастырылады. Инфляцияға қарсы бюджеттік және ақша-несие саясаты, инфляция мен жұмыссыздықтың байланысы, сондай-ақ Қазақстанның нарықтық экономикаға өтуі кезіндегі тұрақтандыру шаралары мен көрсеткіштері баяндалады.

  15. Жүйелер теориясының негіздері: құрылымы, қасиеттері және жіктелуі

    Мақалада жүйе ұғымының ғылыми мәні, оның құрамдас элементтері, құрылымдық иерархиясы мен өзіндік ерекшеліктері жан-жақты қарастырылады. Сондай-ақ ашық және жабық жүйелердің өзара айырмашылықтары, ұйымдар мен кәсіпорындардың сыртқы ортаға бейімделу заңдылықтары, материалдық, абстрактілік, тұрғылықты, қозғалмалы және механикалық жүйелердің басты жіктелу қағидаттары талданады.

  16. Аймақтық басқару және әлеуметтік-экономикалық даму

    Аймақты күрделі әлеуметтік-экономикалық жүйе ретінде басқару, кәсіпкерлік пен инвестицияға қолайлы орта қалыптастыру, өңірлік басқару органдары мен азаматтық қоғамның өзара іс-қимылы, Райымбек ауданының 2006–2007 жылдардағы көрсеткіштері және Алматы облысындағы ауыл шаруашылығы кооперациясын дамыту жолдары қарастырылады.

  17. Ақтөбе хром қосындылары зауытының өндірістік экологиясы және техногендік факторлар сипаттамасы

    Мақалада Ақтөбе хром қосындылары зауытының өндірістік орналасуы, кәсіпорын шығарындыларының құрамы мен санитарлық-қорғаныш аймағындағы шекті рауалы концентрациялары қарастырылған. Кәсіпорынның өнім өзіндік құнын төмендету, энергия тұтынуды азайту, қоршаған ортаны қорғау зертханаларын ИСО/МЭК 17025-2001 талаптарына сәйкес аккредиттеу және еңбек қауіпсіздігін арттыру шаралары баяндалған. Сонымен қатар натрий монохроматы өндірісіне енгізілген экологиялық таза технологияның нәтижелері, сондай-ақ азот оксидтерінің, күкірт қосындыларының, кремний диоксиді мен хромның биогеохимиялық ерекшеліктері, гигиеналық нормативтері және тірі ағзаларға әсері толық сараланған.

  18. Мекенжайлар социологиясы: урбанизация үрдісі, ауыл мәселесі және экологиялық үйлесім

    Мақалада адамзат мекенжайларының қалыптасу эволюциясы, қала мен ауылдық елді мекендердің әлеуметтік-экономикалық ерекшеліктері және жаһандық урбанизация процесі жан-жақты талданады. Ауыл шаруашылығының тарихи кезеңдері, оның ішінде ұжымдастыру науқанының салдары мен нарықтық кезеңдегі өнім айырбасы қарастырылады. Сонымен бірге миллионер қалалар мен мегаполистердің жедел өсуі салдарынан туындаған экологиялық апаттар, қалдықсыз технологияларды енгізу қажеттілігі, алып шаһарлардағы жеке тұлғаның психологиялық жатсынуы және мемлекеттік басқарудың жаңа ұстанымдары ғылыми тұрғыда баяндалады.

  19. Экономикалық жүйенің құрылымы, қызмет ету тетіктері және даму заңдылықтары

    Мақалада экономикалық жүйенің мәні, оның құрамдас элементтері, қоғамда атқаратын шешуші міндеттері мен даму сипаты жан-жақты қарастырылады. Экономика ғылымындағы классикалық және заманауи ілімдердің жүйеге қатысты тұжырымдары, өндірістің бес негізгі мәселесі және шаруашылық құрылымдарын жіктеу тәсілдері талданады. Дәстүрлі, әкімшілік-әміршілдік, нарықтық және аралас экономиканың ерекшеліктері, соның ішінде аралас жүйенің американдық, жапондық, шведтік және қытайлық үлгілері сипатталады. Сонымен қатар меншік құрылымының тарихи эволюциясы мен Қазақстанның әлеуметтік бағдарланған нарықтық қатынастарға көшу стратегиясы баяндалады.

  20. Кәсіпкерліктегі менеджмент пен жүйелі басқарудың қағидалары

    Мақалада менеджменттің ғылыми негіздері, әлеуметтік қатынастар жүйесіндегі орны мен кәсіпкерлік қызметтегі маңызы қарастырылған. Жүйе ұғымының теориялық анықтамалары, әлеуметтік-экономикалық ортаның өзіндік ерекшеліктері және ашық пен жабық жүйелердің айырмашылықтары талданады. Сондай-ақ отандық өндірістік кәсіпорын мысалында ұйымның мақсатқа лайықтылығы, бүтіндігі, қайшылығы және белсенділігі секілді негізгі жүйелік қасиеттері жан-жақты баяндалған.