Эмульсиялардың ұғымы мен дисперстік құрылымы
Эмульсия атауы латынның «emulgeo» сөзінен бастау алады, бұл «сауу» немесе «сауамын» деген ұғымды білдіреді, өйткені бұл салада жан-жақты зерттелген ең алғашқы нысандардың бірі табиғи сүт болды. Табиғаты жағынан эмульсиялар дисперстік фазасы ұсақ сұйық тамшыларынан, ал дисперстік ортасы соған араласпайтын басқа сұйықтықтан құралатын ерекше жүйелерге жатады. Құрылымдық түзілісіне қарай олар негізгі екі түрге бөлінеді: тура және кері эмульсиялар. Тура эмульсияларда, мәселен сулы ортадағы минералды май сияқты жүйелерде полярсыз сұйықтық тамшылары полярлы сұйық ортаға таралған. Кері эмульсияларда, атап айтқанда май ішіндегі су жүйесінде полярлы сұйықтық бөлшектері полярсыз сұйық ортада орналасады. Бұлардан өзге аралас эмульсиялар да кездеседі, олардағы дисперстік фаза түйіршіктері өз кезегінде одан да кішірек бөлшектер үшін орта қызметін қатар атқарады.
Лиофильді және лиофобты жүйелердің сипаттамасы
Термодинамикалық сипаты бойынша эмульсиялық жүйелер лиофильді және лиофобты болып жіктеледі. Лиофильді эмульсиялар қос сұйық фазаның араласу температурасы өзінің сыни нүктесіне жақындаған сәтте өздігінен пайда болады. Олар термодинамикалық тұрғыдан аса тұрақты, қайтымды жүйелер санатына жатады әрі тамшыларының мөлшері 10 (-5) см дәрежесінен аспайтын жоғары дисперсті коллоидтық құрылым саналады. Біртұтас денені немесе ірі түйірлерді ұсақтау арқылы дисперстік фаза бөлшектерін бөліп алу үдерісі диспергациялау деп аталады. Лиофобты эмульсиялар болса, бір сұйықтықтың екіншісіне механикалық, акустикалық немесе электрлік диспергациялау жасалуынан, сондай-ақ аса қаныққан ерітінділер мен балқымалардан жаңа сұйық фаза бөлінуінен қалыптасады. Бұл лиофобты жүйелер дөрекі дисперсті келеді, тамшы өлшемдері әдетте 10 (-5) - 10 (-2) дәрежесі аралығында болады және термодинамикалық жағынан тұрақсыз болғандықтан, тек арнайы эмульгаторлар қатысқанда ғана ұзақ өмір сүреді.
Мақаланың жалғасы жазылушыларға қолжетімді
Жазылымыңыз болса, аккаунтыңызға кіріңіз. Болмаса, мақаланы толық оқу үшін жазылымды рәсімдеңіз.
Тағы 5 бөлім · ~6 мин оқу
жазылушыларға