Мағжан Жұмабаевтың шығармашылық мұрасы және ұлттық поэзиядағы орны

Тұлғаның қалыптасу жолы мен тарихи бастаулары

Мағжан Жұмабаев 1893 жылы Қызылжар уезіне қарасты Сарайғыр болысында өмірге келді. Оның арғы атасы қажылық сапар шегіп, ел арасында Қажы атанған Жұмабай болса, әкесі Бекел ел ісіне араласқан беделді, ауқатты, болыстық қызмет атқарып халық сөзін ұстаған парасатты азамат болған. Болашақ шайырдың анасы Гүлсім де көңілі кіршіксіз таза, адам баласына бауырмал әрі мейірімді қарапайым қазақ әйелінің асыл бейнесін танытты. Ақсүйек әрі текті ортада тәлім алған жас өркеннің көкірегіне ізгілік пен елжандылық қасиеттері осы әулеттік тәрбие арқылы алғашқы күннен бастап сіңді.

Жас дарынның өмір жолындағы шешуші белестердің бірі ретінде 1910 жылы қазақтың көрнекті қайраткері Міржақып Дулатовпен жүздесуін атауға болады. Сол кезеңнің өзінде саяси күрескер әрі кемел қаламгер ретінде танылған Міржақып жас шәкірттің орыс тіліндегі сауатын ашып қана қойған жоқ. Ол Мағжанның көзқарасын кеңейтіп, оның кейінгі саналы ғұмырында Алаш азаттығы жолындағы ұлы күреске бет бұруына бағыт-бағдар берген, өмірлік сенімінің тарихи негізін қалаған басты тұлғаға айналды. Ұлт жанашырының қамқорлығы бозбаланың саяси ой-өрісін түбегейлі шыңдады.

Мағжан Жұмабаев білімін тереңдету мақсатында 1911–1912 жылдары Уфа қаласындағы атақты «Ғалия» медресесінде оқыды. Мұнда жүрген шағында оның көркем сөзге деген құштарлығы артып, ақындық өнерге қатысты дүниетанымы толық қалыптаса түсті. Медресе қабырғасында татардың белгілі қаламгері Ғалымжан Ибрагимовпен тығыз танысып, көкейін мазалаған көптеген сауалдардың жауабын тауып, әдебиет айдынына біржолата ден қойды. Алайда нағыз ақынға мұндай білімнің жеткіліксіз екенін ұғынған ол өз бетінше орыс тілін меңгеріп, Омбыдағы мұғалімдер семинариясына оқуға түсті.