Өндірістік құралдар нарығының инфрақұрылымы және делдалдық кәсіпорындардың тиімділігі

Өндірістік құралдар нарығының мәні мен ұйымдастырушылық құрылымы

Өндірістік құралдар нарығы өндірістік мақсаттағы өнімдерді өткізу аясында қалыптасатын тауарлық-ақшалай қатынастар жүйесі болып табылады. Аталған нарықтық қатынастардың негізгі субъектілері ретінде өндірістік-техникалық тағайындаудағы тауарларды өзара сататын және сатып алатын өнеркәсіптік кәсіпорындар әрекет етеді. Бұл ортада тауарлар мен қызметтердің қозғалысын қамтамасыз ететін нақты ұйымдастыру формалары жұмыс істейді. Олардың қатарына тауарлық және шикізат биржалары, тауарлық-делдалдық фирмалар, коммерциялық орталықтар, лизингтік компаниялар, бәсеке саудалар, жәрмеңкелер мен сақтандыру қорлары енеді. Аталған құрылымдар өндіріс процесіне қажетті материалдық құндылықтардың үздіксіз ауысуын ұйымдастырады.

Өндірістік құралдар нарығының жұмысында монополиялық сипаттың туындауына жол бермеу және оны жою шараларын тек мемлекет қана жүзеге асырады. Мемлекеттік органдар осы нарықты жан-жақты тексеру және реттеу қызметін атқарады. Сонымен қатар аталған нарықтың тиімді әрі нәтижелі жұмыс істеуі оның инфрақұрылымының кешенді дамуына тікелей және едәуір дәрежеде тәуелді болады. Шетел тәжірибесі де өндірістік мақсаттағы тауарлар айналымының тұрақтылығы мен өнімділігі толықтай қалыптасқан және дамыған инфрақұрылым кешенінің сапасына негізделетінін айқын көрсетеді.

Нарықтық инфрақұрылымның функционалдық жүйесі мен жіктелуі

Нарықтық инфрақұрылым институттар мен делдалдық құрылымдардың тұтас жүйесі ретінде қызмет атқарады. Ол өндіріс саласына және оның барлық қатысушыларына алға қойылған мақсаттарды табыспен орындауға толық мүмкіндік береді. Сондай-ақ тұтынушылар мен өндірілетін өнімдер немесе көрсетілетін қызметтер арасындағы көлемдік масштаб қайшылықтарын реттеп, біртұтас нарықтық кеңістіктегі субъектілердің түпкі нәтижелерге жетуін кепілдендіреді. Жалпы нарықтық жүйеде өндірістік, әлеуметтік, институционалдық және көтерме нарық инфрақұрылымы сияқты ұғымдар бір-бірімен тығыз байланыста қолданылады. Бұл элементтердің үйлесімі тауар алмасудың тұрақтылығын қамтамасыз етеді.