Құқықтың қоғамдағы мәні, даму заңдылықтары және негізгі нысандары

Табиғи теңсіздік және құқықтық реттеу мәселесі

Құқықтық теңдік ұғымы Карл Маркстің көзқарасы тұрғысынан алғанда қате тұжырымдалған қорытынды ретінде бағаланады. Оның пайымдауынша, құқықтағы теңдік шынайы өмірде көрініс тапқанымен, ол мәні жағынан әлі де буржуазиялық құқық болып қала береді және басқа да құқықтық жүйелер сияқты адамдар арасындағы теңсіздікті бекітеді. Кез келген құқықтық қағида нақты қолданысқа түскенде, мүмкіндіктері мен қасиеттері әртүрлі тұлғаларға бірдей мөлшерде бағытталады. Алайда адамдар табиғатынан өзара тең болмағандықтан, барлығына ортақ өлшемді қолдану шын мәнінде теңдікті бұзуға әрі әділетсіздікке алып келеді.

Адамдар арасындағы айырмашылықтар мен теңсіздіктер олардың физиологиялық және әлеуметтік жағдайларына тікелей байланысты болып келеді. Қоғам мүшелері ортақ нәтижеге қол жеткізу мақсатында өндіріске қатысқан кезде, кейбір азаматтар экономикалық жағынан ұтылыста қалады. Себебі белгілі бір тұлғалар өздерінің дене немесе жүйке жағдайының ерекшеліктері салдарынан қоғамдық өндіріске тең құқылы субъект ретінде араласа алмайды және оның игілігін толық пайдалану мүмкіндігінен айырылады. Соның салдарынан қоғамдық тұтыну қорын қалыптастыруға бірдей еңбек сіңірсе де, біреулер көбірек үлес алып, басқалардан басым түседі. Осы теңсіздікті болдырмау үшін адамдардың табиғи өзгешеліктерін ескеру қажеттігі алға тартылады.