Іздеу нәтижелері

295 нәтиже

1. Психология ғылымының тарихи қалыптасуы мен дамуы

   Психологиялық ой-пікірдің ежелгі Шығыс пен Грекиядағы бастаулары, антикалық және ортағасырлық жан туралы ілімдер, XVII–XX ғасырлардағы ғылыми бағыттар, кеңестік психология мен Қазақстандағы психологиялық мұра қарастырылады. Сондай-ақ коацерваттардағы өзін-өзі реттеу мен тірі табиғатта бейнелеудің күрделенуі сипатталады.

2. Менеджмент ғылымының тарихи қалыптасуы мен басқару негіздері

   Мақалада менеджмент ұғымының шығу тегі, мәні және оған берілген ғылыми анықтамалар қарастырылады. Әртүрлі елдердегі менеджерлерге қойылатын талаптар, олардың негізгі міндеттері мен атқаратын ортақ қызметтері сипатталады. Сонымен қатар басқару өнерінің ежелгі дәуірден бастап өндірістік төңкеріс пен ғылыми басқару, әкімшілік және бихевиористік мектептерге дейінгі тарихи даму кезеңдері жүйелі түрде баяндалады.

3. Халықаралық қатынастардағы геосаяси ілімдер және Қазақстанның стратегиялық бағдары

   Мақалада геосаясат ілімінің көне дәуірден бастау алатын эволюциясы, атап айтқанда Р. Челлен, Х. Макиндер, Ф. Рацель және К. Хаусхофер сынды ғалымдардың кеңістік, мемлекеттік организм, Хартленд және өмірлік кеңістік жөніндегі концепциялары жан-жақты қарастырылады. Сонымен қатар геосаяси қауіпсіздіктің қазіргі өлшемдері, Орталық Азия өңіріндегі сыртқы күштердің мүдделер қайшылығы және Қазақстанның Ресей мен Қытай секілді алып державалар арасындағы көпвекторлы сыртқы саясаты мен Еуразиядағы геостратегиялық орны талданады.

4. Эстетикалық ой, әдебиет теориясы және қазақ әдебиеттануының дамуы

   Мақала эстетикалық ойдың көне дәуірден басталған тарихын, әдебиеттанудың теория, тарих және сын салаларын, зерттеу әдіснамасы мен тарихшылдық ұстанымын қарастырады. Әлемдік эстетика мен әдебиет теориясының негізгі тұлғалары аталып, қазақ әдебиеттануының қалыптасу алғышарттары, 1900–1940 жылдардағы тууы, 1941–1970 жылдардағы қалыптасуы және 1970 жылдан бергі дамуы сипатталады. Сондай-ақ натурализмнің қазақ прозасына ықпалы мен қазіргі әдебиет теориясының зерттеу нысандары қамтылады.

5. Құқықтық мемлекет пен азаматтық қоғам қағидаттарының тарихи дамуы

   Мақалада азаматтық қоғам мен құқықтық мемлекеттің антикалық дәуірден бүгінгі күнге дейінгі даму жолы, философиялық тұжырымдамалары, қоғамдық институттардың мәні, билікті тежеу тетіктері және Қазақстандағы ұлттық құқықтық ғылымның қалыптасу барысы жан-жақты қарастырылады.

6. Бухгалтерлік есеп жүйесінің тарихи эволюциясы және ғылыми негіздері

   Мақалада бухгалтерлік есептің шамамен алты мың жылдық даму тарихы, алғашқы қауымдық және құл иеленушілік кезеңнен басталған бастаулары, орта ғасырлық кәсіби мәртебесі, қосарлы жазу жүйесінің қалыптасуы, Лука Пачолидің ілімі, есеп нысандарының эволюциясы мен халықаралық кәсіби елтаңбасы жүйелі түрде қарастырылады.

7. Қазақстан Республикасының конституциялық құқығы: ғылым және құқық саласы

   Конституциялық құқықтың пәні мемлекет пен қоғам құрылымының негіздерін және мемлекеттік биліктің жүзеге асуына байланысты қатынастарды қамтиды. Ғылым ретінде ол осы құқық саласының қалыптасуы мен қызмет ету заңдылықтарын, институттарын, мемлекеттік органдарды, конституциялық нормалардың тиімділігін және олардың реттеу шектерін зерттейді. Құқық саласы ретінде конституциялық құқық міндеттеу, тыйым салу, ерік беру және табиғи құқықтарды тану әдістерін қолданады; оның басты қайнар көзі — Конституция, сондай-ақ заңдар мен өзге нормативтік құқықтық актілер.

8. Психиканың табиғаты, даму эволюциясы және адам іс-әрекетінің ерекшеліктері

   Мақалада психиканың ғылыми мәні, оның объективті дүниені субъективті бейнелеудегі рөлі, психология ғылымының тарихи қалыптасу жолдары мен философиялық бастаулары жан-жақты қарастырылады. Тірі материядағы тітіркену үрдістерінен сезімталдыққа көшу, жүйке жүйесінің құрылымдық дамуы және қарапайым сенсорлық психика кезеңі ғылыми тұрғыда баяндалады. Сонымен қатар адам іс-әрекетінің қоғамдық-мәдени сипаты, оның жануарлар белсенділігінен бес негізгі айырмашылығы және оқу мен таным үрдісіндегі қиял мен шығармашылықтың ерекше қызметі талданады.

9. Экономикалық және әлеуметтік география: кеңістік, қоғам және шаруашылық

   Экономикалық және әлеуметтік география табиғи қорлар мен жағдайлардың кеңістікте таралуын, халық пен шаруашылықтың қалыптасуын және қоғам мен табиғаттың өзара ықпалын зерттейді. Мәтінде пәннің әдістері мен тарихи дамуы, елдер мен халықтың географиясы, табиғи ресурстарды пайдалану, шаруашылық салалары, инфрақұрылым, геосаясат және геоэкономика қарастырылады.

10. Экология ғылымының даму тарихы, қазіргі құрылымы және қоршаған ортаны қорғау жүйесі

    Мақалада экология ғылымының қалыптасу және даму тарихы, антикалық дәуірден бастап қазіргі кезеңге дейінгі негізгі үш белесі жан-жақты қарастырылады. Қазіргі таңдағы экологияның биоэкология, геоэкология, адам экологиясы, әлеуметтік және қолданбалы экология сияқты ішкі салалары мен құрылымдық жүйелері нақты баяндалады. Сонымен қатар Біріккен Ұлттар Ұйымы жүйесіндегі халықаралық ұйымдардың, ЮНЕП бағдарламасының, ТМД аясындағы өзара ықпалдастықтың және Қазақстандағы табиғат қорғау мекемелері мен азаматтық бастамалардың қоршаған ортаны сақтаудағы рөлі ашып көрсетіледі.

11. Күрт мәселесі: тарихи қалыптасуы, ұлт-азаттық қозғалысы және қазіргі жағдайы

    Күрт мәселесінің тарихи алғышарттары, Күрдістанның бірнеше мемлекетке бөлінуі, ХІХ–ХХ ғасырлардағы көтерілістер мен ұлттық қозғалыстар қарастырылады. Абдулла Оджалан мен Күрдістан Жұмысшы партиясының қызметі, сондай-ақ Түркия, Иран, Ирак және Сириядағы ахуал, 1990-жылдардан кейінгі Ирак күрдтерінің саяси жетістіктері мен аймақтық қайшылықтар сипатталады.

12. Ислам тарихы, қазіргі заманғы діни үрдістер және Қазақстанның рухани дамуы

    Мақалада ислам дінінің шығу тарихы мен әлеуметтік негіздері, ваххабизм ұғымының теологиялық мәні мен саяси астары, сондай-ақ лаңкестік түсінігінің халықаралық саясатта исламмен байланыстырылу үрдісі сараланады. Бұған қоса, тәуелсіз Қазақстандағы рухани ахуал, деструктивті ағымдардың белсенділігі, дәстүрлі Ханафи мазхабының өркениеттік рөлі мен сот-құқықтық жүйені ұлттық мұраға сүйене отырып жетілдіру жолдары жан-жақты баяндалады.

13. Күрд мәселесінің тарихи қалыптасуы және қазіргі кезеңдегі шешу жолдары

    Күрд этносының қалыптасуы, Күрдістанның империялар мен қазіргі мемлекеттер арасында бөлінуі, күрдтердің автономия мен тәуелсіздік жолындағы қозғалыстары және бұл мәселенің халықаралық саясатқа ықпалы қарастырылады. Түркия, Иран, Ирак пен Сириядағы күрдтердің жағдайы, олардың саяси ұйымдары, диаспоралары және мәселені бейбіт жолмен реттеуге қатысты ұсыныстар қамтылады.

14. Психология ғылымының зерттеу кеңістігі және теориялық эволюциясы

    Мақалада психология ғылымының зерттеу нысаны, даму кезеңдері және пәнаралық байланыстары жан-жақты қарастырылады. Пәннің көне дәуірден бастау алып, дербес тәжірибелік ғылымға айналу жолы, негізгі теориялық тұжырымдамалар, бихевиоризм мен гуманистік бағыттың ерекшеліктері, сондай-ақ заманауи когнитивтік нейроғылымның жетістіктері баяндалған.

15. Әлеуметтік психологияның қалыптасу негіздері, зерттеу пәні және қолданбалы міндеттері

    Мақалада әлеуметтік психология ғылымының қалыптасу жолы, оның жалпы психология және социологиямен байланысы, құрылымдық бөлімдері мен зерттеу нысандары жан-жақты талданады. Үлкен және шағын топтардағы өзара әрекеттестік заңдылықтары, конформизм мен көшбасшылық феномендері және ғылыми білімді тәжірибеде қолданудың маңызы баяндалған.

16. Әлемдік мифологиядағы Жер-Ана мен Ұмай ана культінің танымдық кеңістігі

    Мақалада әлемдік және түркілік мифологиядағы Жер-Ана мен Ұмай ана бейнелерінің генезисі, тарихи-философиялық мәні жан-жақты қарастырылады. Мифтану ғылымының негізін қалаған Дж. Викодан бастап, салыстырмалы-тарихи, антропологиялық, функционалдық, социологиялық және психоаналитикалық мектептердің тұжырымдары талданады. Шумердегі Энки, үндідегі Притхиви мен Ума, гректердегі Гея мен Деметра бейнелері арқылы аналық бастаудың, құнарлылықтың, тіршілік пен даналықтың әмбебап моделі зерделеніп, түркі халықтарының нанымындағы Ұмай ана культінің өзіндік ерекшелігі мен дүниетанымдық тереңдігі дәйектеледі.

17. Қазіргі басқару мен маркетингтің дүниетанымдық негіздері және әлеуметтік даму заңдылықтары

    Мақалада менеджмент пен маркетингтің терең философиялық мәні, олардың қоғамдық дағдарыстар мен тұлғаның әлеуметтену үдерісіндегі рөлі жан-жақты қарастырылады. Басқару теорияларының Адам Смит, Фредерик Тейлор, Макс Вебер, Карл Маркс еңбектерінен басталған тарихи эволюциясы мен адами қатынастар, кездейсоқтық және жүйелер теорияларының қалыптасуы талданады. Сонымен қатар маркетингтің философиялық бастаулары ретінде Платон, Шопенгауэр, Ницше, Ле Бон идеялары зерделеніп, нарықтық бәсекелестіктің стратегиялық сипаты сараланады.

18. Психология ғылымының қалыптасуы, бағыттары және даму жолдары

    Психологияның ежелгі жан туралы түсініктерден басталып, философия мен жаратылыстану ғылымдары тоғысынан дербес тәжірибелік ғылымға айналу жолы қарастырылады. Негізгі теориялық бағыттар, психологияның салалары мен өзге ғылымдармен байланысы, XXI ғасырдағы міндеттері және Қазақстандағы ғылымның қалыптасуы баяндалады.

19. Ақпарат, информатика ғылымы және есептеу техникасының эволюциясы

    Мақалада ақпарат ұғымының философиялық және техникалық мәні, оның адамзат тарихындағы көріністері мен К. Шеннонның ақпарат өлшемі теориясы жүйелі түрде қарастырылады. Информатиканың дербес ғылым ретіндегі орны, 1978 жылғы халықаралық анықтамасы және оқу үдерісіндегі мақсаттары талданады. Сонымен қатар, ақпараттық технологиялардың негізгі құрамдастары мен Б. Паскаль, В. Лейбниц және Ч. Бэббидж еңбектерінен бастап бүгінгі микропроцессорлық жүйелерге дейінгі есептеу техникасының бес буындық даму сатысы баяндалады.

20. Саясаттанудың ғылыми негіздері және қазіргі қоғамдағы маңызы

    Мақалада саясаттану ғылымының қалыптасу тарихы, оның зерттеу объектісі мен пәндік сипаты қарастырылады. Саяси ойдың ежелгі діни-мифологиялық сарыннан философиялық-этикалық және ғылыми арнаға ауысу жолы талданып, Аристотель мен Никколо Макиавеллидің қосқан үлесі көрсетіледі. Сонымен бірге саясаттың негізгі қызметтері мен өтпелі кезеңдегі азаматтық саяси мәдениетті жетілдірудің практикалық маңызы баяндалады.