Іздеу нәтижелері

11 нәтиже

1. Ыбырай Алтынсариннің ағартушылық қызметі, әдеби мұрасы және ұлттық руханияттағы орны

   Мақалада қазақтың көрнекті ағартушы-педагогы, жазушысы және этнографы Ыбырай Алтынсариннің өмір жолы, мемлекеттік әрі қоғамдық қызметі, сондай-ақ жаңа үлгідегі мектептер жүйесін қалыптастырудағы еңбегі баяндалады. Оның ағартушылық поэзиясы, көркем әңгімелері, дидактикалық оқулықтары жан-жақты талданып, ұлт руханияты мен қазақ жазба әдебиетін дамытудағы тарихи орны сараланады. Сонымен бірге ағартушы мұрасын зерттеген ғалымдар мен академик Ғарифолла Есімнің философиялық ізденістері қамтылған.

2. Тұрар Рысқұлұлының мемлекеттік қайраткерлігі және ұлттық мүдде жолындағы күресі

   Мақалада көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері Тұрар Рысқұлұлының өмір жолы, Кеңес өкіметі кезеңінде атқарған лауазымды қызметтері мен сан қырлы қоғамдық-саяси қызметі жан-жақты қарастырылады. Оның Түркістан автономиясын нығайту, Түркі халықтарының дербестігін қорғау, Қазақстанның ірі өндіріс орындары мен жоғары оқу орындарын құрудағы тарихи еңбегі баяндалады. Сондай-ақ қайраткердің 1932–1933 жылдардағы нәубет кезіндегі қазақ халқын аштықтан құтқаруға бағытталған қайсар күресі, партиялық қысымдар мен саяси қуғын-сүргін тағдыры, ғылыми еңбектері және тарихта қалдырған өшпес мұрасы толық қамтылған.

3. Ыбырай Алтынсариннің оқу-ағартушылық мұрасы мен қоғамдық қызметі

   Мақалада қазақтың көрнекті ағартушы-педагогы Ыбырай Алтынсариннің өмір жолы, алғашқы қазақ мектептері мен интернаттарын ұйымдастырудағы, бастауыш және кәсіптік білім беру жүйесін құрудағы тарихи қызметі, сондай-ақ оқу құралдары мен қоғамдық-әдеби мұрасы жан-жақты баяндалады.

4. Ыбырай Алтынсариннің ағартушылық жолы мен қоғамдық-әдеби мұрасы

   Мақалада қазақтың көрнекті ағартушы-педагогы, жазушысы және қоғам қайраткері Ыбырай Алтынсариннің өмір жолы, ұстаздық қызметі, ағартушылық мұраты, көркем шығармалары мен публицистикалық еңбектері жан-жақты баяндалады. Оның балаларға арналған өлең-әңгімелерінің тәрбиелік маңызы, отырықшылық пен еңбекті насихаттауы, патшалық биліктің әрекетсіздігін сынаған азаматтық ұстанымы және қазақ этнографиясына қосқан үлесі қарастырылады.

5. Дінмұхамед Қонаевтың өмір жолы және Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық дамуына қосқан үлесі

   Мақалада мемлекет және қоғам қайраткері Дінмұхамед Қонаевтың өмір жолы, тау-кен инженерінен бастап мемлекет басшысына дейінгі еңбек баспалдақтары жан-жақты баяндалады. Оның басшылығымен жүзеге асырылған өндірістік, энергетикалық, инфрақұрылымдық және ауылшаруашылық өзгерістер мен жетістіктер тарихи тұрғыдан нақты көрсеткіштермен сипатталады.

6. Қазақстандағы білім беру жүйесі және Ыбырай Алтынсариннің ағартушылық қызметі

   Қазақстандағы білім беру жүйесінің тарихи қалыптасуы, мемлекеттік қағидаттары, орта және кәсіптік білім сатылары сипатталады. Ыбырай Алтынсариннің мектеп ашу, мұғалім даярлау, қыздар білімін дамыту, оқулық жазу және ұлттық ағартушылық идеяларын орнықтырудағы еңбегі қарастырылады.

7. Қазақ ағартушылары, билер шешендігі және орта ғасыр мәдениеті

   Мәтінде ХІХ ғасырдағы Шоқан Уәлиханов, Ыбырай Алтынсарин және Абайдың ағартушылық мұрасы, отарлау мен мәдени ассимиляцияға қатысты ұстанымдары қарастырылады. Сонымен бірге Үмбетей жырау мен Төле, Қазыбек, Әйтеке билердің қоғамдық және шешендік қызметі, Батыс Еуропадағы орта ғасыр мәдениетінің кезеңдері мен негізгі сипаттары баяндалады.

8. Қазақ зиялылары мен көрнекті тұлғалары

   Мақалада «Қазақ» газетінің Алаш зиялыларын топтастырудағы және қоғамдық ойды оятудағы орны, сондай-ақ Ахмет Жұбанов, Бауыржан Момышұлы, Дінмұхамед Қонаев, Ілияс Есенберлин, Ілияс Жансүгіров, Ыбырай Алтынсарин мен Шоқан Уәлихановтың өмірі мен еңбегі баяндалады. Олардың баспасөзге, музыкаға, әдебиетке, ағартушылыққа, ғылым мен мемлекеттік басқаруға қосқан үлестері мен негізгі шығармалары сипатталған.

9. Қазақтың дәстүрлі құқығы және отарлық кезеңдегі саяси-құқықтық ой

   Қазақтың әдет-ғұрып құқығы, билер соты және олардың отарлық реформалар тұсындағы өзгерістері қарастырылады. Жер саясаты мен қоныс аудару, саяси қуғын-сүргінді ақтау мәселелері, сондай-ақ Ыбырай Алтынсарин, Ахмет Байтұрсынұлы және Міржақып Дулатұлының ағартушылық қызметі, құқықтық көзқарастары мен жергілікті өзін-өзі басқару туралы ұстанымдары баяндалады.

10. Ыбырай Алтынсариннің ағартушылық қызметі, әдеби мұрасы және қоғамдық көзқарастары

    Мақалада қазақтың ұлы ағартушысы, педагог-жазушы әрі қоғам қайраткері Ыбырай Алтынсариннің өмір жолы, ағартушылық және әкімшілік қызметі, далада зайырлы мектептер жүйесін құрудағы тарихи қадамдары жан-жақты баяндалады. Оның бастамасымен ашылған екі сыныптық уездік және болыстық бастауыш мектептер, Орскідегі мұғалімдер мектебі, Ырғыздағы қыздар училищесі мен кәсіптік білім ошақтарының маңызы ашып көрсетіледі. Сондай-ақ «Қазақ хрестоматиясы» мен «Қазақтарға орыс тілін үйретудің бастауыш құралының» әдістемелік ерекшелігі, автордың поэзиясы, көркем әңгімелері мен аудармалары талданады. Ыбырай Алтынсариннің қазақ қоғамындағы жер мәселесі, отырықшы тұрмыс, әділ заң, еңбекқорлық және 1989 жылғы үкімет қаулысымен атқарылған ұлықтау шаралары қамтылған.

11. Қазақстанның білім беру жүйесі және Ыбырай Алтынсариннің ағартушылық мұрасы

    Қазақстанның білім беру жүйесінің мақсаты, қағидаттары мен сатылары, он екі жылдық оқыту үлгісі және педагог құзыреттілігі қарастырылады. Ыбырай Алтынсариннің мектеп ашудағы қызметі, оқыту ұстанымдары, балалар әдебиетін дамытуы және оның идеяларының қазіргі білім берудегі жалғасы сипатталады.