Іздеу нәтижелері

15 нәтиже

1. Экономикалық ілімдер тарихының даму белестері мен заманауи бағыттары

   Мақалада экономика ғылымының антикалық дәуірден бастап бүгінгі күнге дейінгі қалыптасу мен даму кезеңдері қарастырылады. Ойшылдардың экономикалық көзқарастары, меркантилизм, классикалық мектеп, марксизм және маржинализм теорияларының мәні мен ерекшеліктері талданып, қазіргі заманғы басты экономикалық ағымдар жүйеленеді.

2. Жаратылыстану ғылымының тарихи дамуы

   Ғылымның пайда болуы мен негізгі өлшемдері, антикалық ғылыми бағдарламалар, ортағасырлық дүниетаным мен жаратылыстану, араб ғалымдарының үлесі және классикалық ғылымның қалыптасуы қарастырылады. Математика мен тәжірибеге негізделген зерттеулердің күшеюі, ғылыми революциялар, ғылым салаларының жіктелуі мен тоғысуы және ғылыми жетістіктер туғызған дүниетанымдық қайшылықтар баяндалады.

3. Экономикалық теорияның қалыптасуы, даму кезеңдері және зерттеу әдістері

   Экономикалық теория шектеулі ресурстарды пайдаланып, адамдардың қажеттіліктерін қанағаттандыруға арналған игіліктерді өндіру, бөлу, айырбастау және тұтыну қатынастарын зерттейді. Мақалада экономикалық ойдың ежелгі дәуірден бастап дамуы, негізгі мектептер мен олардың өкілдері, экономиканың ғылым ретіндегі пәні мен қызметтері, сондай-ақ экономикалық зерттеу әдістері қарастырылады.

4. Экономикалық теорияның қалыптасу тарихы, негізгі мектептері және заманауи даму белестері

   Мақалада экономика ұғымының көпқырлы сипаты, оның өндірістік, ғылыми және танымдық өлшемдері жан-жақты қарастырылады. Экономикалық ілімдердің көне грек ойшылдары Ксенофонт пен Аристотельден басталып, меркантилизм, физиократия, классикалық мектеп, марксизм және маржинализм арқылы даму жолдары жүйеленген. Сонымен қатар Батыс экономикалық ғылымындағы төрт жетекші бағыт, құн теорияларының эволюциясы мен Альфред Маршалл жасаған ғылыми синтездің мәні толық баяндалады.

5. Философия, ғылым және қазақ дүниетанымы

   Философияның дүниені, адамды және олардың байланысын зерттеуі; ғылымның табиғаты, жіктелуі, қызметтері мен таным әдістері; Шәкәрім мен Абайдың таным, жан, ақыл және адамгершілік туралы ойлары; түркі және қазақ философиясының тарихи-мәдени негіздері қарастырылады.

6. Әлем мәдениетінің қалыптасуы: Шығыс пен Батыс өркениеттері

   Мақалада Шығыс пен Батыс мәдениеттерінің өзара ықпалы мен жаһандану жағдайындағы сұхбаты, мәдениеттің ежелгі бастаулары, мифология мен діннің қалыптасуы, Ежелгі Египет, Месопотамия, Қытай және Үндістан өркениеттерінің жетістіктері, сондай-ақ Еуропадағы классицизм мен Ағартушылық дәуірінің мәдени сипаты қарастырылады. Қайта Өрлеу гуманистік дүниетанымға жол ашқан, ішкі қайшылықтары бар тарихи үдеріс ретінде сипатталады.

7. Гидрометриялық және гидрологиялық зерттеулердің тарихи даму жолы

   Мақалада су ресурстарын бақылау мен гидрометриялық зерттеулердің ежелгі өркениеттер кезеңінен бастап XX ғасырдың басына дейінгі қалыптасу және даму тарихы жан-жақты баяндалады. Ерте замандағы гидрографиялық сипаттамалар, Петр I тұсындағы су жолдары құрылысы, М. В. Ломоносовтың аспаптық жаңалықтары, XIX ғасырдың екінші жартысындағы навигациялық комиссияның жүйелі өлшеулері және Түркістан, Кавказ, Еуропалық Ресейде құрылған мамандандырылған мелиорациялық желілер мен Орыс гидрология институтының рөлі қарастырылады.

8. Меркантилизм ілімінің мәні, саяси экономикалық сипаты және тарихи кезеңдері

   Мақалада 16–18 ғасырлардағы Батыс Еуропадағы меркантилизм ілімінің қалыптасуы, оның абсолюттік монархиямен одақтастығы, алғашқы және соңғы кезеңдерінің айырмашылықтары, сондай-ақ Томс Мен мен Антуан Монкретьеннің қалдырған ғылыми мұрасы жан-жақты талданады.

9. Техногендік өсімнен орнықты дамуға көшудің экологиялық және экономикалық негіздері

   Мақалада адамзаттың қазіргі техногендік экономикалық үлгісі, табиғи ресурстардың сарқылуы мен биосфераның шектеулері жан-жақты талданады. Соңғы 50 жыл ішіндегі өндіріс пен тұтынудың қарқынды өсуі, Рим клубының «Өсу шектері» еңбегіндегі дағдарысты болжамдар және экологиялық радикализмнің әлсіз тұстары қарастырылған. Сондай-ақ Брундтланд комиссиясының «Біздің ортақ болашағымыз» баяндамасынан бастап 1992 жылғы Рио-де-Жанейро конференциясына дейінгі орнықты даму ұғымының қалыптасу тарихы, өмір сүру сапасының жаңа өлшемдері, өндірісті экологияландыру қағидаттары және БҰҰ конференцияларының жаһандық шешімдері баяндалады.

10. Марксизмдегі қоғамның дамуы, мемлекет және құқық туралы ілім

    Мақала марксизмнің теориялық бастауларын, материалдық өндірістің қоғам дамуына ықпалын, қоғамдық-экономикалық формациялар мен тап күресі туралы тұжырымдарын, сондай-ақ мемлекетті үстем таптың билігі мен күштеу аппараты ретінде түсіндіретін маркстік-лениндік көзқарасты баяндайды. Онда пролетариат диктатурасы, коммунизмнің төменгі және жоғары фазалары, таптардың жойылуы мен мемлекеттің біртіндеп қажетсіз болуы жөніндегі идеялар қарастырылады.

11. Кеден ісі мен халықаралық сауда баждарының тарихи даму жолы

    Мақалада кеден ісі мен баж салықтарының көне дәуірлерден бүгінгі күнге дейінгі қалыптасу кезеңдері, түркілік таңбалау дәстүрі, ежелгі заңдар мен жазбалардағы алымдар жүйесі жан-жақты қарастырылады. Орта ғасырлық Еуропадағы шенеуніктердің мәртебесі, Киев мемлекетіндегі төлем түрлері, ХІХ ғасырдағы еуропалық кедендік одақтар мен АҚШ-тың протекционистік тариф саясаты зерделенеді. Сондай-ақ Еурокеден ұйымының құрылуы, кеңестік әкімшіл-әміршіл жүйенің салдары және тәуелсіз Қазақстанның кедендік қауіпсіздік стратегиясы баяндалады.

12. Шетел мемлекеті мен құқығының тарихы

    Курс ежелгі мемлекеттер мен құқықтан бастап феодалдық құрылымдарға, буржуазиялық төңкерістерге және ХХ ғасырдағы мемлекеттік-құқықтық өзгерістерге дейінгі тарихи дамуды қамтиды. Мемлекеттің пайда болуы, қоғамның әлеуметтік жіктелуі, басқару нысандары, құқықтың қайнар көздері мен институттары Мысыр, Вавилон, Қытай, Үндістан, Грекия, Рим, Еуропа, Азия және Америка мысалдарымен қарастырылады. Сонымен бірге курстың оқу мақсаттары, тақырыптық құрылымы және академиялық бағалау тәртібі берілген.

13. Экономикалық теорияның қалыптасу эволюциясы, мектептері және зерттеу деңгейлері

    Мақалада экономика ғылымының қалыптасу мен өркендеу белестері, атаудың көне грек ойшылдарынан басталатын түп-төркіні, меркантилизм, физиократтар, классикалық мектеп және марксизм бағыттарының басты тұжырымдары жан-жақты баяндалады. Сонымен қатар микроэкономика мен макроэкономика деңгейлерінің өзіндік ерекшеліктері, экономикалық заңдар мен әдіснамалық қағидаттардың саясатты әзірлеудегі маңызы қарастырылады.

14. Банктердің тарихи эволюциясы және орталық банктің қызметтік жүйесі

    Мақалада банктердің пайда болу тарихы, ежелгі өркениеттер мен ортағасырлық Еуропадағы алғашқы банктік операциялардың қалыптасуы қарастырылады. Жеке несие берушілерден әмбебап несие мекемелеріне өту кезеңдері, банктің айналыс саласындағы ерекше кәсіпорын ретіндегі мәні және заңнамалық анықтамасы талданады. Сондай-ақ Қазақстанның қос деңгейлі банк жүйесінің құрылымы, екінші деңгейдегі банктердің қызметі, ҚР Ұлттық банкінің негізгі функциялары және әлемдік тәжірибедегі орталық банктердің құқықтық нысандары сипатталады.

15. Ежелгі Египеттегі мемлекет пен құқықтың қалыптасуы

    Ежелгі Египет пен өзге Ежелгі Шығыс қоғамдарында мемлекеттілік пен құқықтың қалыптасуы еңбек бөлінісі, суармалы егіншілік, әлеуметтік жіктелу және биліктің орталықтануымен байланысты болды. Египет тарихындағы патшалық кезеңдер, елдің бірігуі, Ніл аңғарындағы шаруашылық, құқықтың әдет-ғұрыптан жазбаша нормаларға ауысуы және меншік, отбасы, қылмыс пен сот ісін реттеуі қарастырылады. Құқықтық жүйелердің діни және әлеуметтік сипаты, сондай-ақ олардың қоғамдық тәртіпті орнықтырудағы рөлі сипатталады.