Іздеу нәтижелері

201 нәтиже

1. Лев Толстойдың педагогикалық мұрасы және Қазақстандағы ағартушылық бастамалар

   Мақалада көрнекті ойшыл әрі жазушы Лев Николаевич Толстойдың педагогикалық қызметі, оның Ясная Поляна мектебіндегі еркін білім беру тәжірибесі, дидактикалық ережелері мен жазған оқулықтары жан-жақты талданады. Сонымен қатар Ресей империясы дәуіріндегі дәстүрлі діни оқыту жүйесінен зайырлы білімге өту кезеңі, Қазақстанның солтүстік және батыс аймақтарында ашылған алғашқы орыс-қазақ сословиелік мектептері мен кадет корпустарының тарихи рөлі қарастырылады.

2. Ыбырай Алтынсариннің ағартушылық қызметі, әдеби мұрасы және ұлттық руханияттағы орны

   Мақалада қазақтың көрнекті ағартушы-педагогы, жазушысы және этнографы Ыбырай Алтынсариннің өмір жолы, мемлекеттік әрі қоғамдық қызметі, сондай-ақ жаңа үлгідегі мектептер жүйесін қалыптастырудағы еңбегі баяндалады. Оның ағартушылық поэзиясы, көркем әңгімелері, дидактикалық оқулықтары жан-жақты талданып, ұлт руханияты мен қазақ жазба әдебиетін дамытудағы тарихи орны сараланады. Сонымен бірге ағартушы мұрасын зерттеген ғалымдар мен академик Ғарифолла Есімнің философиялық ізденістері қамтылған.

3. ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиеті, ағартушылық қозғалыс және Мақыш Қалтаев мұрасы

   ХХ ғасырдың бас кезіндегі қазақ қоғамындағы қоғамдық-саяси ахуал, ұлт-азаттық қозғалыс өкілдері мен әдебиеттегі негізгі идеялық ағымдар жан-жақты баяндалады. Мақыш Қалтаев шығармашылығының тақырыптық ерекшелігі, көркемдік сипаты мен ағартушылық қызметі сарапталып, дәуірдегі дәстүрлі діни және жаңа зайырлы білім беру жүйесінің, жәдиттік бағыттың даму барысы талданады.

4. Білім беру саласындағы мәтіндер мен құжаттарды аудару ерекшеліктері

   Білім беру мәтіндерінің ғылыми және көркем стильдік белгілері, құжаттарды жіктеу мен ресімдеу талаптары, білім туралы мемлекеттік және өзіндік үлгідегі құжаттар, сондай-ақ жоғары білімнің тарихи мысалдары мен оның адам өміріндегі орны қарастырылады.

5. Қазақстан Республикасындағы білім беру жүйесінің ұйымдастырушылық және құқықтық негіздері

   Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін реттейтін негізгі құқықтық ұғымдар, мемлекеттік білім беру саясатының қағидаттары және түрлі деңгейдегі оқу ұйымдарының қызметі мен түрлері белгіленген. Оқыту технологиялары, академиялық дәрежелер мен ғылыми атақтар беру тәртібі, білім беру сапасын бақылау, аккредиттеу және білім алушыларды мемлекеттік гранттармен, стипендиялармен және квоталармен қамтамасыз ету тетіктері қамтылған.

6. Жаңа тұрпатты педагог тәрбиелеу және үздіксіз білім беру жүйесін дамыту тетіктері

   Мақалада еліміздің тәуелсіз болашағын қалыптастырудағы жаңа тұрпатты ұстаздардың орны, үздіксіз педагогикалық білім берудің 5 сатылы жүйесі және мектеп пен жоғары оқу орындарының өзара интеграциясы қарастырылады. Сондай-ақ педагог мамандығына кәсіби бағдарлау, құзыреттілікке көшу, біліктілікті арттыру картасының маңызы және педагог мәртебесін заңнамалық тұрғыда қамтамасыз ету мәселелері талданады.

7. Жоғары білім беру әлеуметтік институт ретінде

   Жоғары білім беру социологиясының қалыптасуы, университеттердің тарихи дамуы және Қазақстандағы жоғары оқу орындарының әлеуметтік орны қарастырылады. Әлеуметтік институт ұғымы, жоғары оқу орындарының мәртебесі, құрылымы мен негізгі функциялары түсіндіріліп, білім сапасы, ғылыми жұмыс, студенттерді әлеуметтендіру және жоғары білімді реформалау мәселелері талданады. Болонья процесі, кредиттік оқыту және бакалавриат, магистратура, докторантура үлгілері Қазақстан мен бірқатар елдердің мысалында салыстырылады.

8. Қазақстанда білім беру жүйесі мен ғылымның қалыптасуы

   1920–1940 жылдары Қазақстанда рабфактар, техникумдар мен жоғары оқу орындары құрылып, халық шаруашылығы мен мәдениетке мамандар даярлайтын жүйе қалыптасты. Осы кезеңде ғылыми экспедициялар мен зерттеу мекемелері дамып, 1938 жылы КСРО Ғылым академиясының Қазақ филиалы құрылды; соғыс жылдарында оның зерттеу бағыттары мен институттары кеңейіп, 1946 жылы Қазақстан ғылым академиясын ашу рәсімі өтті.

9. Экономикалық жаңғыру мен білім беру жүйесін дамыту стратегиясы

   Мақалада Қазақстан Республикасының экономикалық өсімі, әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру жөніндегі стратегиялық мақсаты мен экономиканы жаңғыртудың негізгі бағыттары талданады. Мемлекеттік қызмет сапасын жақсарту, халықты әлеуметтік қорғау, инновациялық университеттер мен үш деңгейлі мамандар даярлау жүйесін қалыптастыру, ғылыми-зерттеу қызметін ынталандыру және креативті экономика құру мәселелері жан-жақты қарастырылған.

10. Дала қоңырауы және ұлттық білім беру сабақтастығы

    Мақалада ұлы ағартушы Ыбырай Алтынсариннің қоғамдық және педагогикалық мұрасы, оның қазақ даласында зайырлы мектептер мен кәсіптік оқу орындарын ашудағы, төл оқулықтар жазудағы және ұлттық баспасөз бастамасын көтерудегі тарихи рөлі жан-жақты қарастырылады. Тәлімгердің еңбекке баулу, адамгершілікке тәрбиелеу және білімді өмірдің басты құндылығы деп тану ұстанымдары бүгінгі мектепке дейінгі және мектептік білім беру жүйесіндегі заманауи талаптармен, соның ішінде тұлғаға бағытталған парадигмамен және интербелсенді әдістермен сабақтастықта баяндалады. ХХІ ғасырдағы рухани, этикалық және интеллектуалдық дамудың өзекті мәселелері талданады.

11. ХҮІІ-ХХІ ғасырлардағы қазақ-түрік саяси-мәдени байланыстарының тарихы және оқыту бағыттары

    Мақалада ХҮІІ-ХХІ ғасырлар аралығындағы қазақ-түрік саяси-мәдени байланыстарының тарихи алғышарттары, кезеңдері және даму заңдылықтары қарастырылады. Түркі халықтарының саяси бірлігі идеясының отарлық кезеңнен кейінгі жаңғыруы, тәуелсіздік жылдарындағы мемлекетаралық келісімдер мен халықаралық құрылымдардың маңызы сараланады. Сонымен қатар мәдениет, білім, ғылым, ақпарат құралдары және діни-рухани салалардағы ынтымақтастықтың ерекшеліктері, тарихнамалық және архивтік деректер жүйесі, сондай-ақ болашақ тарих пәні мұғалімдерін даярлаудағы педагогикалық әдістемелер мен оқу процесіне енгізу тетіктері жан-жақты баяндалады.

12. Қазақстандағы жоғары білім беру жүйесінің институционалдық қалыптасу кезеңдері мен құрылымдық дамуы

    Мақалада Қазақстанның тәуелсіздік алған кезеңінен бастап жоғары білім беру саласында жүргізілген реформалар, заңнамалық базаның бекітілуі және білім беру жүйесінің төрт негізгі даму кезеңі жан-жақты талданады. Мемлекеттік білім беру тапсырысын қалыптастыру, гранттар мен оқу несиелерін енгізу, Ұлттық тестілеу орталығы арқылы кешенді тестілеуді жолға қою мәселелері қарастырылған. Сонымен қатар бакалавриат, арнайы білім беру және магистратура сатыларынан тұратын көпдеңгейлі құрылымның сипаты, жоғары оқу орындарының типтері, жекеменшік сектордың қарқынды өсуі, түлектердің бәсекеге қабілеттілігі мен ауыл мектептеріндегі мамандар тапшылығы сияқты өзекті түйткілдер баяндалады.

13. XIX ғасырдың ортасынан XX ғасырдың басына дейінгі Қазақстандағы ағарту, ғылым және мәдениет

    XIX ғасырдың ортасынан XX ғасырдың басына дейін Қазақстандағы діни және азаматтық білім беру жүйесінің дамуы, сауаттылықтың төмендігі мен оқу орындарының шектеулері баяндалады. Өлкені ғылыми зерттеу экспедициялары, Шоқан Уәлихановтың еңбектері және қазақ зиялыларының зерттеулері арқылы сипатталады. Әдебиет, музыка мен баспасөздің өркендеуі, сондай-ақ мәдениет жетістіктерінің халыққа кең таралуына кедергі болған жағдайлар қарастырылады.

14. ХХ ғасыр басындағы қазақ қоғамындағы отарлық үдерістер және ағартушылық қозғалыс

    Мақалада ХІХ ғасырдың екінші жартысы мен ХХ ғасырдың бас кезіндегі қазақ қоғамында орын алған тарихи, әлеуметтік және мәдени үдерістер жан-жақты талданады. Патшалық Ресейдің жерді тартып алу, шұрайлы өңірлерге мұжықтарды қоныстандыру, тіл мен дінді шектеу саясаты сипатталып, оған қарсы ұлт зиялыларының рухани күресі баяндалады. Жәңгір мектебінен басталған зайырлы білім беру жүйесінің кезеңдері, 1870 жылғы орыстандыру заңының санаттары, халық педагогикасының ерекшеліктері, сондай-ақ Маман әулетінің меценаттық қолдауымен ашылған «Мамания» мектебі мен ұлттық роман бәйгесінің мән-маңызы қарастырылады.

15. Кәсіптік білім берудегі оқыту формалары, инновациялар және ақпараттық технологиялар

    Мақалада Қазақстандағы техникалық және кәсіптік білімнің деңгейлері мен міндеттері, кәсіби мектептердегі оқу процесін ұйымдастыру, дидактикалық принциптер мен сабақ түрлері қарастырылады. Инновациялық оқыту мен ақпараттық технологияларды қолданудың жолдары, электрондық оқулықтарға қойылатын талаптар, білім беруді ақпараттандырудағы мәселелер және оны дамыту бағыттары сипатталады. Техникалық шығармашылық пен арнайы пәндерді оқытуда студенттердің кәсіби құзыретін, дербес білім алуын және практикалық даярлығын дамытуға басымдық беріледі.

16. Шымкент пен Түркістандағы жоғары білім және ғылыми орталықтар

    Мақалада Шымкент пен Түркістандағы жоғары оқу орындарының қалыптасуы, материалдық базасы, білім беруі мен ғылыми жұмысы сипатталады. Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің ғылыми мектептері, мамандары, студенттік зерттеулері және халықаралық байланыстары, техникалық, гуманитарлық және медициналық оқу орындарының тарихы, Қожа Ахмет Ясауи атындағы халықаралық қазақ-түрік университеті мен «Мирас» университетінің мүмкіндіктері қамтылады.

17. Әлемдік білім сапасын арттыру тетіктері және Сингапур тәжірибесі

    Мақалада әлемдік білім беру жүйелерінің тиімділігін айқындайтын халықаралық зерттеулер, білім сапасын жетілдіруге бағытталған реформалардың басым кластерлері мен педагогикалық талаптар жан-жақты талданады. Әсіресе Сингапур мемлекетінің мектепке дейінгі, орта және жоғары білім беру құрылымы, мұғалімдер мен директорларды іріктеу жүйесі, автономды мектептер мен цифрлық технологияларды енгізудегі жетекші инновациялық тәжірибелері қарастырылады.

18. Жоғары оқу орындарының басқару жүйесі және техникалық кадрлар даярлау бағыттары

    Мақалада жоғары оқу орындарының құрылымдық ерекшеліктері, факультет, кафедра және ректорат деңгейіндегі басқару тетіктері, сондай-ақ профессор-оқытушылар құрамының құқықтық мәртебесі жан-жақты қарастырылған. Сонымен бірге Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университетінің, соның ішінде инженерлік-технологиялық факультет пен арнайы кафедралардың қалыптасу кезеңдері, халықаралық сапа стандарттары, серіктестік байланыстары және «Техникалық физика» мамандығы бойынша кадр даярлаудың басты мақсаттары баяндалады.

19. Қазақстанның білім беру жүйесін жаңғырту мен дамытудың негізгі бағыттары

    Мақалада тәуелсіз Қазақстанның білім беру саласындағы мемлекеттік реформалары, білім беру жүйесінің құрылымы, мақсат-міндеттері мен заңнамалық қағидаттары қарастырылады. Сондай-ақ оқыту үдерісіне заманауи технологияларды енгізу, педагогтердің біліктілігін бағалаудың тәуелсіз тетіктері, Болон үдерісі аясындағы академиялық ұтқырлық пен халықаралық аккредиттеу мәселелері баяндалады.

20. Педагогикалық психология және білім беру үдерісі

    Педагогикалық психология білім беру жағдайында адамның әлеуметтік-мәдени тәжірибені меңгеруін, оқыту мен тәрбиенің психологиялық тетіктерін, оқушы мен педагогтің дамуын зерттейді. Оның негізгі бағыттарына білім беру жүйесі, оқу іс-әрекеті мен мотивациясы, меңгеру, даму кезеңдері, педагогтің кәсіби қасиеттері, оқыту мен тәрбиені ұйымдастыру, өзара әрекет пен қарым-қатынас, сондай-ақ олардың барысында туатын қиындықтарды еңсеру жатады.