Іздеу нәтижелері

83 нәтиже

1. Құқықтың қоғамдағы мәні, даму заңдылықтары және негізгі нысандары

   Құқықтың қоғамдағы мәні, оның маркстік-лениндік көзқарас пен өркениеттік түсініктер аясындағы табиғаты адамдардың табиғи теңсіздігін ескеретін реттеу тетіктерімен байланысты. Мемлекет тарапынан бекітіліп қорғалатын құқықтық нормалар жалпыға бірдей міндетті формалды белгілерге ие болып, экономикалық қатынастар мен саяси жүйенің тұрақты дамуын қамтамасыз етеді. Құқықтың тарихи қалыптасуы мононормалардың өзгеруі, мемлекеттік құқық шығармашылығы және сот тәжірибесі арқылы жүзеге асып, құқықтық ғұрыптар, прецеденттер мен нормативтік-құқықтық актілер арқылы бекиді.

2. Құқықтың функциялары, жүйесі және қоғамдағы мәні

   Құқықтың әлеуметтік міндеті қоғамдық қатынастарды реттеу, орнықтылықты сақтау және құқықтарды іске асыруға жағдай жасау арқылы көрінеді. Оның жалпы әлеуметтік және арнайы заңи, реттеуші және қорғаушы функциялары өзара байланысып, құқықтық жүйенің әр деңгейінде жүзеге асады. Құқықтың мәнін таптық және жалпы әлеуметтік тұрғыдан түсіндіру, заңдылық, құқық қорғау органдары, азаматтық құқық принциптері және мемлекет пен қоғам өміріндегі құқықтың рөлі қарастырылады.

3. Құқық нормаларының тарихи негіздері мен қалыптасу жолдары

   Мақалада құқықтың әлеуметтік институт ретіндегі мәні, әділеттілік идеясы мен мемлекетпен арақатынасы талданады. Ежелгі қоғамдардағы таптық сипат, Хаммурапи заңдарындағы мүліктік жауапкершілік ерекшеліктері және құқық нормаларының қалыптасуының негізгі үш тәсілі жүйелі түрде қарастырылған.

4. Алғашқы қауымдық құрылыстың дамуы және мемлекет пен құқықтың қалыптасу заңдылықтары

   Мақалада адамзат тарихындағы мемлекеттілікке дейінгі рулық қауымдық құрылыстың ерекшеліктері, алғашқы қауымдық демократия мен өзін-өзі басқару жүйесі, тайпалық одақтардың құрылуы қарастырылады. Сонымен бірге тұтынушы шаруашылықтан өндіруші жүйеге көшудің, еңбек бөлінісі мен жеке меншіктің пайда болуының нәтижесінде таптық қайшылықтардың туындауы және мемлекеттің шығыстық әрі батыстық жолдармен қалыптасу үрдісі жан-жақты баяндалған.

5. Халықаралық құқықтың жүйелік табиғаты мен қағидаттары

   Халықаралық құқық — мемлекеттердің келісілген еркін білдіретін және халықаралық қатынастарды реттейтін дербес нормалар мен қағидаттар жүйесі. Оның реттеу пәні, аумақ пен іс-қимылды қамтитын объектілер түрлері, егемен мемлекеттер мен ұйымдардан тұратын субъектілік құрамы және Г. И. Тункин дамытқан еріктерді келістіру тұжырымдамасы талданады. БҰҰ Жарғысында және өзге де актілерде бекітілген іргелі қағидаттар жүйесі, қауіпсіздік пен ынтымақтастық кепілдіктері және 1994 жылы Қазақстан бекіткен халықаралық құжаттар негізінде келісімшарттық тәжірибе сипатталады.

6. Құқықтың мәні, әлеуметтік табиғаты және қоғамдағы реттеушілік рөлі

   Мақалада құқықтың мәні мен мазмұны, оның құқықтық мемлекет қалыптастырудағы, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз етудегі орны қарастырылады. Құқық туралы тарихи және философиялық тұжырымдамалар, заңды көзқарас пен заңды нигилизм бағыттары сараланып, заң ғылымындағы құқық ұғымының негізгі қырлары мен құқықтың объективтік және субъективтік түсініктері талданады.

7. Мемлекет пен құқықтың пайда болуы, мәні және нысандары

   Мемлекеттің қалыптасуы неолиттік төңкерістен кейінгі өндіруші шаруашылықпен, әлеуметтік жіктелумен және саяси биліктің жаңа ұйымдасуымен байланыстырылады. Мемлекеттің шығуын түсіндіретін таптық, күш көрсету, психологиялық, теологиялық, патриархалдық, органикалық, табиғи құқықтық, келісімшарттық және материалистік теориялар талданып, мемлекеттің анықтамасы, белгілері, құқықтық сипаты және құқықтың қалыптасу жолдары қарастырылады. Мемлекет нысандары басқару нысаны, мемлекеттік құрылым және саяси режим бойынша жіктеледі.

8. Адам құқықтары, мемлекет және құқықтық мемлекет

   Адам құқықтарының тарихи дамуы, жеке тұлғаның құқықтық мәртебесі мен негізгі құқықтары, мемлекеттің пайда болуы мен белгілері, құқықтың қалыптасуы және қайнар көздері қарастырылады. Мемлекет пен құқықтың өзара ықпалы, құқықтық мемлекеттің қағидалары және Қазақстанда тәуелсіздік кезеңінде қалыптасқан мемлекеттік институттар сипатталады.

9. Мемлекет: ұғымы, белгілері, нысандары және қызметі

   Мемлекеттің жария билікке негізделген ұйым ретіндегі сипаты, пайда болуын түсіндіретін теориялар, типологиясы мен нысандары, функциялары және мемлекеттік аппараты қарастырылады. Сондай-ақ мемлекеттің саяси жүйедегі орны мен Қазақстан Республикасының демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде қалыптасу қағидаттары сипатталады.

10. Құқық пен заңның ұғымы, қайнар көздері және азаматтық құқық қағидаттары

    Құқықтың субъективтік және объективтік мағыналары, оның әлеуметтік мәні мен негізгі белгілері қарастырылады. Құқықтың қайнар көздері, Қазақстандағы нормативтік құқықтық актілер мен заңдардың орны, сондай-ақ азаматтық құқықтың негізгі қағидаттары және олардың қатынастарды реттеудегі маңызы түсіндіріледі.

11. Қоғамдағы нормативтік реттеу жүйесі және нормалардың негізгі түрлері

    Қоғамдағы нормативтік реттеу жүйесі техникалық және әлеуметтік нормалардың өзара байланысын, сондай-ақ құқық, мораль, әдет-ғұрып, дін, корпоративтік және саяси нормалардың өзіндік ерекшеліктерін қамтиды. Қоғам үшін маңызды техникалық ережелер мемлекет тарапынан қолдау тауып, техникалық-заңды нормаларға айналады және оларды бұзу тиісті заңды жауапкершілікке әкеп соғады.

12. Құқық, құқықтық мемлекет және құқық жүйесі

    Құқықтың мәні мен қайнар көздері, құқықтық мемлекет пен азаматтық қоғам, құқық нормаларының құрылымы мен түрлері, адам құқықтары, жеке және жария құқық, құқық жүйелері және Қазақстандағы Конституциялық Кеңес пен сот жүйесінің құрылымы мен өкілеттіктері қарастырылады.

13. Шарль Луи Монтескьенің саяси-құқықтық теориясы және ағартушылық дәуірдің мемлекеттік ілімдері

    Мақалада XVIII ғасырдағы Еуропа және француз ағартушылығының әлеуметтік-саяси көзқарастары, оның ішінде энциклопедияшылар мен Вольтердің мемлекеттік-құқықтық идеялары қарастырылады. Негізгі назар Шарль Луи Монтескьенің саяси-құқықтық теориясына, оның «Заңдар рухы туралы» еңбегіне, табиғи заңдар мен мемлекеттің қалыптасу үдерісіне, заңдардың географиялық орта мен халық салтына байланыстылығына, басқару түрлеріне және билікті бөлу қағидасына аударылады. Сонымен қатар заң нормаларының жіктелісі мен құқықтық мемлекет қалыптасуындағы ағартушылық ойдың рөлі баяндалады.

14. Адамның құқықтық мәртебесі және мемлекет пен тұлғаның өзара жауапкершілігі

    Мақала азаматтық пен құқықтық мәртебенің мәнін, Қазақстан Республикасындағы адам және азамат құқықтарының топтарын, құқықтың қағидаттары мен мемлекетпен байланысын қарастырады. Сондай-ақ құқыққа сай және құқыққа қайшы мінез-құлық, жауапкершіліктің ықпалы, құқықтық ұйымдар мен сот қызметінің тиімділігі, адам құқықтарын қорғаудың АҚШ тарихындағы бірқатар кезеңдері талданады.

15. Банктік құқықтық қатынастар және несиені құқықтық реттеу

    Қазақстандағы банктік құқықтық қатынастардың мәні, белгілері, субъектілері мен құрылымы, олардың әртүрлі құқық салаларымен байланысы және банк құпиясын қорғау мәселелері қарастырылады. Банктік құқықтың Жалпы және Ерекше бөлімдері, несиенің қызметтері мен тауарлық және ақшалай нысандары да сипатталады.

16. Мемлекет және құқық теориясының негіздері

    Мемлекет және құқық теориясының пәні, әдістері мен қызметтері, мемлекеттің және құқықтың пайда болу жолдары, негізгі белгілері мен мәні қарастырылады. Сондай-ақ құқықтық нормалардың түрлері, азаматтық қоғам мен құқықтық мемлекеттің қағидаттары түсіндіріледі.

17. Мемлекет пен құқық теориясының іргелі негіздері және заң жүйесінің институционалдық құрылымы

    Мемлекет пен құқық қоғамдық қатынастарды реттейтін және қоғамның өмір сүруін қамтамасыз ететін негізгі саяси-құқықтық құралдар болып табылады. Заң ғылымдарының жүйесі, құқықтанудың зерттеу әдістері, мемлекеттің белгілері, оның пайда болу теориялары, басқару мен аумақтық құрылым нысандары осы саланың негізін құрайды. Құқықтық мемлекет қағидаттары, құқықтың қайнар көздері, заң шығару сатылары, нормативтік актілерді жүйелеу, құқықтық нормалар құрылымы және құқық бұзушылық түрлері құқықтық тәртіп пен заң үстемдігінің мазмұнын айқындайды.

18. Мемлекет, конституция, азаматтық және отбасы құқығының негіздері

    Мемлекет пен құқықтың пайда болуы туралы теориялар, мемлекеттік функциялар мен қызмет, Қазақстан Конституциясының қалыптасуы және құқықтық мәртебесі қарастырылады. Сондай-ақ азаматтық құқық қатынастарының субъектілері, объектілері мен мазмұны, міндеттемелердің орындалуы және шарттардың түрлері мен жасалу тәртібі түсіндіріледі. Отбасылық құқық бөлімінде отбасы қатынастары, ата-ана мен баланың құқықтары мен міндеттері, алимент және қорғаншылық мәселелері қамтылады.

19. Қазақстан Республикасының азаматтығы: ұғымы, қағидалары және құқықтық негіздері

    Қазақстан азаматтығы тұлға мен мемлекет арасындағы тұрақты саяси-құқықтық байланысты, олардың өзара құқықтары мен міндеттерін білдіреді. Мақалада азаматтықты анықтау мен алу қағидалары, азаматтыққа қабылдау және одан бас тарту негіздері, қос азаматтық мәселесі, бұрынғы КСРО республикаларымен жасалған келісімдер, сондай-ақ азаматтық пен азаматтық құқықтың құқықтық негіздері қарастырылады. Азаматтық құқықтың мүліктік және мүліктік емес қатынастарды реттеуі, қағидалары мен жүйесі де сипатталады.

20. Құқықтың пайда болуы, қағидалары, қызметі және құндылығы

    Құқықтың мемлекетпен бірге қалыптасуы, оның негізгі қайнар көздері мен құқықтық қағидалардың табиғаты қарастырылады. Құқықтың реттеуші және қорғаушы қызметтері, әлеуметтік құндылығы, объективті, субъективті, табиғи және позитивтік құқықтың айырмашылықтары, сондай-ақ құқықты таптық және жалпы әлеуметтік тұрғыдан түсіндіру талданады.