Іздеу нәтижелері

56 нәтиже

1. Құқық нормаларының тарихи негіздері мен қалыптасу жолдары

   Мақалада құқықтың әлеуметтік институт ретіндегі мәні, әділеттілік идеясы мен мемлекетпен арақатынасы талданады. Ежелгі қоғамдардағы таптық сипат, Хаммурапи заңдарындағы мүліктік жауапкершілік ерекшеліктері және құқық нормаларының қалыптасуының негізгі үш тәсілі жүйелі түрде қарастырылған.

2. Құқықтың қоғамдағы мәні, даму заңдылықтары және негізгі нысандары

   Құқықтың қоғамдағы мәні, оның маркстік-лениндік көзқарас пен өркениеттік түсініктер аясындағы табиғаты адамдардың табиғи теңсіздігін ескеретін реттеу тетіктерімен байланысты. Мемлекет тарапынан бекітіліп қорғалатын құқықтық нормалар жалпыға бірдей міндетті формалды белгілерге ие болып, экономикалық қатынастар мен саяси жүйенің тұрақты дамуын қамтамасыз етеді. Құқықтың тарихи қалыптасуы мононормалардың өзгеруі, мемлекеттік құқық шығармашылығы және сот тәжірибесі арқылы жүзеге асып, құқықтық ғұрыптар, прецеденттер мен нормативтік-құқықтық актілер арқылы бекиді.

3. Мемлекет және құқық теориясының негіздері

   Мемлекет және құқық теориясының пәні, әдістері мен қызметтері, мемлекеттің және құқықтың пайда болу жолдары, негізгі белгілері мен мәні қарастырылады. Сондай-ақ құқықтық нормалардың түрлері, азаматтық қоғам мен құқықтық мемлекеттің қағидаттары түсіндіріледі.

4. Құқықтық реттеу механизмі және құқық шығармашылығы

   Құқық қоғамдық қатынастарды жалпыға міндетті нормалар арқылы реттеп, адамдардың құқықтары мен міндеттерін айқындайды. Құқықтық реттеу механизмі құқық нормаларынан, құқықтық қатынастардан, құқықтар мен міндеттерді жүзеге асырудан және құқық қолдану актілерінен құралады. Оның нәтижелілігі құқық шығармашылығының сапасына, құқық қолдануға, құқықтық мәдениетке, адам құқықтарын қорғауға және қоғамның тарихи-мәдени ерекшеліктерін ескеруге тәуелді. Заңдағы олқылықтарды ұқсастық тәсілдерімен толықтыру мен құқық нормалары қайшылығын шешу тәртібі де қарастырылады.

5. Халықаралық құқықтың жүйесі, қайнар көздері және халықаралық шарттар

   Халықаралық құқықтың қалыптасуы, нормалары мен жүйесі, халықаралық шарттардың түрлері және құқықтық күші, халықаралық ұйымдардың қызметі мен доктринаның маңызы қарастырылады. Қазақстанның шарттық тәжірибесі, халықаралық ұйымдар туралы мәліметтер және халықаралық қатынастардың құқықпен өзара ықпалы қамтылған.

6. Құқықтың мазмұны, құрылымы және қалыптасуы

   Құқықтың қоғамдық қатынастарды реттеудегі қызметі, құқықтық қатынастар мен құқықтық сананың мазмұны, құқық қайнар көздері, құқықтың пайда болуы туралы теориялар және құқық нормаларының түрлері мен құрылымы қарастырылады. Қазақтың әдет құқығы мен құқықтық дәстүрлері де қамтылған.

7. Халықаралық және ұлттық қылмыстық құқықтың арақатынасы мен өзара әрекеттестігі

   Халықаралық қылмыстық құқық пен ұлттық қылмыстық құқықтың дербес жүйелер ретіндегі байланысы, қалыптасуы, қайнар көздері және іске асу тетіктері қарастырылады. Қазақстан Республикасының Конституциясы мен Қылмыстық кодексіндегі нормалар, халықаралық қылмыстардың құрамдары, БҰҰ-ның ынтымақтастықты дамытудағы рөлі және ұлттық заңнаманы халықаралық міндеттемелерге сәйкестендіру қажеттігі талданады.

8. Қоғамның құқықтық жүйесі және құқықтың жалпы сипаттамасы

   Құқықтық жүйенің мазмұны мен құрылымы, құқықтың пайда болуы, мәні, қағидалары, функциялары және әлеуметтік нормалар арасындағы орны қарастырылады. Сондай-ақ құқықты түсіндіру бағыттары, құқық жүйесі мен нормалары, құқықтың қайнар көздері, нормаларды жүзеге асыру, құқықбұзушылық және заңды жауапкершілік сипатталады. Қазақстанның құқықтық мәдениетінің тарихи қалыптасуында Шығыс пен Батыс дәстүрлерінің ықпалы мен тәуелсіздік кезеңіндегі құқықтық жүйені дамыту мәселесі қамтылады.

9. Мемлекет пен құқықтың пайда болуы және дамуы

   Мемлекеттің қалыптасуы еңбек бөлінісі, қосымша өнім, жеке меншік, әлеуметтік жіктелу және қоғамды басқару қажеттілігімен байланыстырылады. Шығыс және Еуропа үлгілері, мемлекет пайда болуының негізгі теориялары, қазақ жеріндегі рулық құрылым мен хандық заңдар қарастырылады. Сондай-ақ құқықтың қалыптасу жолдары, құқықтық норманың ұғымы, құрылысы мен түрлері және құқықтың пайда болуын түсіндіретін теориялар сипатталады.

10. Аймақтық мәдени және діни дәстүрлердің халықаралық құқық пен адам құқықтарына ықпалы

    Діни және аймақтық дәстүрлердің құқықтық жүйелер мен халықаралық құқық нормаларының қалыптасуына ықпалы, құқықтың табиғи-құқықтық және позитивистік түсіндірмелері, халықаралық құқықтың қайнар көздері мен қағидаттары қарастырылады. Сондай-ақ адам құқықтарын қорғаудағы аймақтық тетіктер, Араб мемлекеттері лигасының Хартиясы, ислам құқығы және адам құқықтарына қатысты діни ұстанымдар сипатталады.

11. Адам құқықтарын қорғау және халықаралық ынтымақтастық

    Адамның табиғи және конституциялық құқықтары, құқықтық мәртебесі мен міндеттері, адам құқықтары идеясының тарихи дамуы және халықаралық құқық нормалары мен олардың қайнар көздері қарастырылады. Қазақстандағы құқықтарды қорғау тетіктері, халықаралық міндеттемелер және БҰҰ аясындағы ынтымақтастықтың бағыттары сипатталады.

12. Құқықтың мәні, нормалары және құқықтық жүйе

    Құқықтың объективтік және субъективтік мағыналары, оның мәні мен қалыптасуы туралы негізгі теориялар, құқық типтері мен нысандары қарастырылады. Құқықтың әлеуметтік нормалар жүйесіндегі орны, құқық нормаларының құрылымы мен жіктелуі, құқық әлеуметтануының зерттеу аясы түсіндіріледі. Құқық жүйесі мен заңдар жүйесінің айырмашылықтары, Қазақстанның құқықтық жүйесінің тарихи бастаулары және тәуелсіздік кезеңіндегі қалыптасуы сипатталады.

13. Қазақстанның құқық жүйесіндегі кеден құқығының орны мен реттеу ерекшеліктері

    Мақалада кеден құқығының дербес әрі кешенді құқық саласы ретіндегі мәні, құқықтық реттеу пәні, тарихи қалыптасу кезеңдері және оның конституциялық, әкімшілік, қылмыстық, қаржылық және еңбек құқығымен өзара байланысы қарастырылған. Сонымен қатар кеден құқығының жүйесі, нормаларының ішкі құрылымы, қолданылатын реттеу әдістері, қайнар көздері мен кеден саясатының негізгі мақсаттары жан-жақты баяндалған.

14. Мемлекет, құқық және құқықтық мәдениет теориясының негіздері

    Мемлекет пен құқық теориясы олардың пайда болуы, мәні, нысандары мен қызметтерін, құқық көздері мен нормаларын, құқықтық қатынастарды, заңдылық пен жауапкершілікті зерттейді. Құқықтық мемлекеттің қағидаттары, құқықтық сана мен мәдениеттің құрылымы және қоғамдық өмірдегі рөлі де қарастырылады.

15. Қазақстандағы азаматтық құқық: ұғымы, дамуы және ғылымының мәселелері

    Азаматтық құқықтың пәні, қағидалары, қайнар көздері мен құқықтық қатынастары қарастырылады. Ежелгі Рим құқығынан басталған тарихи даму жолы, Қазақстанның азаматтық заңнамасын қалыптастыру кезеңдері, Азаматтық кодекстің құрылымы және азаматтық құқық ғылымының міндеттері мен өзекті мәселелері баяндалады.

16. Құқықтың тарихи қалыптасуы, мәні мен заманауи қайнар көздері

    Мақалада мемлекетке дейінгі әлеуметтік нормалардың табиғатынан бастап құқықтың дербес институт ретінде қалыптасу заңдылықтары жан-жақты баяндалады. Құқықтың объективтік және субъективтік ұғымдары, табиғи құқық пен позитивтік құқықтың айырмашылықтары, психологиялық және аксиологиялық теориялар негізінде сараланады. Сонымен қатар Конституцияда бекітілген мемлекеттік билік, демократизм, интернационализм, гуманизм қағидаттары мен құқықтың негізгі қайнар көздері жүйелі түрде қарастырылады.

17. Құқықтың ұғымы, қалыптасуы және қоғамдық қызметі

    Құқықтың субъективтік және объективтік мағынасы, алғашқы қауымдық әдет-ғұрыптардан қалыптасуы және шығу тегін түсіндіретін негізгі теориялар қарастырылады. Сондай-ақ құқықтың белгілері, қайнар көздері мен қағидалары, реттеуші және қорғаушы функциялары, құқық нормаларының түрлері мен құрылымы түсіндіріледі.

18. Рим құқығының қайнар көздері мен кодификациясы

    Рим құқығының мазмұнына ықпал еткен қоғамдық жағдайлар, құқықтың қалыптасу және танылу көздері, әдет-ғұрып, заң, магистрат эдикттері мен заңгерлер қызметі қарастырылады. Сондай-ақ Рим құқықтық материалдарын жинақтау тарихы, Юстиниан кодификациясының құрамы мен маңызы, классикалық мәтіндердегі интерполяциялар және жинақтардың кейінгі тағдыры баяндалады.

19. Халықаралық құқық: ұғымы, қайнар көздері және Қазақстанның халықаралық қауымдастықтағы орны

    Халықаралық құқық мемлекеттер мен басқа субъектілер арасындағы қатынастарды реттейтін, келісілген ерікке негізделген нормалар жүйесі ретінде сипатталады. Оның негізгі және көмекші қайнар көздері, шарт пен халықаралық әдеттің қалыптасуы, халықаралық ұйымдар мен сот шешімдерінің рөлі қарастырылады. Қазақстанның бейбітшілік пен қауіпсіздікті қолдау, ядролық қарудан бас тарту және халықаралық ұйымдар аясындағы ынтымақтастық жөніндегі ұстанымы мен тарихи қадамдары баяндалады.

20. Қазақстандағы жер құқығы: тарихи қалыптасуы, іс жүргізу нормалары және жауаптылық

    Қазақстан аумағындағы жер қатынастарының ежелгі дәуірден тәуелсіздік кезеңіне дейінгі дамуы, жер заңнамасының қайнар көздері мен жер учаскесіне құқық табыстаудың рәсімдері қарастырылады. Сондай-ақ жер құқығының азаматтық және қылмыстық құқықпен байланысы, жер заңнамасын бұзғаны үшін қолданылатын қалпына келтіру шаралары мен жауаптылық түрлері талданады.